Yüksek Fen Kurulu Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yüksek Fen Kurulu (YFK), 4735 sayılı Kanun kapsamındaki yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet sözleşmelerinin uygulanmasından doğan belirli teknik ve sözleşmesel uyuşmazlıkları karara bağlar: yeni birim fiyat, doküman uyumsuzluğu, iş programı, fiyat farkı, süre uzatımı, kabul işlemleri, gecikme cezası, iş artışı ve eksilişi. Yüklenici Kurula doğrudan başvuramaz; itirazını kesin kabul aşaması tamamlanıncaya kadar sözleşmeyi düzenleyen idareye yazılı olarak yapar. İdare dosyayı en geç 30 gün içinde Kurula gönderir, Kurul da en geç 60 gün içinde karar verir. Kararın idarece uygulanmasından doğan davalar adli yargıda görülür.

📅 Son güncelleme: 22 Ekim 2026

YFK hangi uyuşmazlıklara bakar?

4735 sayılı Kanun Ek 1 uyarınca YFK; sözleşmede bulunmayan veya fiyatı belirli olmayan iş kalemlerinin fiyatının belirlenmesi, ihale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki uyumsuzluklar, iş programı, fiyat farkının ödenmesi ve hesaplanması, süre uzatımı ve ödenek aktarılması, geçici ve kesin kabul işlemleri, gecikme cezası ile ilave işler ve iş eksilişleri konusundaki uyuşmazlıklarda görevli ve yetkilidir.

Kurul bir ihale aşaması merciî değildir. Teklif değerlendirmesine, ihale komisyonu kararına veya ihale dokümanına karşı başvuru yolu idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyettir; bu iki süreç karıştırılmamalıdır. Mal ve hizmet alımı sözleşmeleri de YFK’nin görev alanı dışındadır.

Başvuru nasıl ve ne zamana kadar yapılır?

Yüklenici uyuşmazlığı sözleşmeyi düzenleyen idareye yazılı olarak bildirir ve Kurula gönderilmesini ister. Ek 2 uyarınca itiraz kesin kabul aşaması tamamlanıncaya kadar yapılmalıdır; kesin kabulden sonra yapılan başvurunun incelenmesi ciddi bir usul sorunu doğurur. Kanunda her uyuşmazlık için ayrıca 10 veya 15 günlük genel bir süre yoktur; ancak beklemek delillerin kaybolmasına, hakediş ve kabul süreçlerinin kapanmasına yol açabileceğinden itiraz uyuşmazlık ortaya çıktığı anda yapılmalıdır.

Dilekçede uyuşmazlık açıkça tanımlanmalı, talep sonucu belirtilmeli ve sözleşme hükümleriyle teknik gerekçeler birlikte gösterilmelidir. Hangi iş kalemi veya hüküm yönünden itiraz edildiğini açıklamayan “haklarımız saklıdır” şeklinde genel bir yazı yeterli olmayabilir. Başvurunun idareye teslim veya kayıt tarihi mutlaka belgelenmelidir.

İdare, yüklenicinin itirazını kendi görüşü ve dosya belgeleriyle birlikte en geç 30 gün içinde Kurula göndermelidir; itirazların bir kısmını seçip diğerlerini dışarıda bırakamaz. İdarenin sessiz kalması uyuşmazlığın çözüldüğü anlamına gelmez; yüklenici gönderim talebini yazılı olarak tekrarlamalı ve başvuru belgelerini saklamalıdır. Kurul dosya kendisine intikal ettikten sonra en geç 60 gün içinde karar verir ve gerekirse ek bilgi ve belge isteyebilir. Bu nedenle idareye başvuru, idarenin gönderim ve Kurul kayıt tarihleri ayrı ayrı izlenmelidir.

2026 değişikliği: Yüksek Fen Kurulu kararının uygulanmasından doğan dava

4735 sayılı Kanun’un Ek 2. maddesine 7579 sayılı Kanun’un 25. maddesiyle eklenen ve 2026’da yürürlüğe giren hükme göre, Yüksek Fen Kurulunun anlaşmazlığın çözümü için verdiği kararın ilgili idarece uygulanmasından kaynaklanan davalar, sözleşmenin tarafları arasında adli yargıda görülür. Bu düzenleme, Kurul başvurusuyla mahkeme yolunu birbirinden ayırır; sözleşme uyuşmazlığını ihale sürecindeki KİK itirazen şikâyetiyle veya her durumda idari yargıda açılacak iptal davasıyla karıştırmak doğru değildir. Ek 2. maddedeki yüklenici itirazının kesin kabul aşaması bitmeden idareye sunulması, idarenin otuz gün ve Kurulun altmış günlük inceleme süresi ise devam etmektedir.

Yeni birim fiyat ihtilaflarında 2025 tarihli Şartname değişikliği

Yeni birim fiyat uyuşmazlığında yalnız eski analiz örneklerine göre başvuru yapılmamalıdır. 30 Temmuz 2025 tarihli değişiklikle Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22. maddesindeki yeni iş kalemi, analiz, rayiç ve hesap usulü güncellenmiştir. Kamu İhale Kurumunun duyurusuna göre düzenleme, kural olarak ilanı veya duyurusu 1 Eylül 2025 tarihinden sonra yapılan ihaleler ile bunların sözleşmelerinde uygulanır. Kurula başvurmadan önce ihale tarihi, sözleşme eki Şartname sürümü, yeni imalatın teknik tanımı ve tarafların karşılıklı fiyat analizleri belirlenmelidir. Başka bir sözleşmenin analiz formülünün yeni uyuşmazlığa aynen aktarılması doğru değildir.

Dosya nasıl hazırlanmalı?

Dosyada sözleşme ve ekleri, ihale dokümanı, teknik şartname, mahal listesi ve projeler; hakedişler, ataşmanlar, metraj ve keşif belgeleri; iş programı ve revize iş programları; yer teslimi, süre uzatımı ve işe ara verme tutanakları; kabul tutanakları; fiyat analizleri ve yeni fiyat tutanakları; fotoğraflar, teknik raporlar ve yazışmalar bulunmalıdır. Belgeleri listelemek yetmez; her belgenin hangi iddiayı, hangi sayfa veya kayıtla ispatladığı açıklanmalıdır.

Yeni birim fiyat uyuşmazlığında tartışma yalnızca fiyatın yüksekliği değil, hangi analiz girdisinin tartışmalı olduğudur. İdarenin ve yüklenicinin fiyatları işçilik, malzeme, makine, nakliye ve genel gider kalemleri bazında karşılaştırmalı tablo hâlinde sunulmalı, kullanılan rayiçlerin dayanağı gösterilmelidir.

Örnek: Proje revizyonuyla zemin iyileştirmesi için jet-grout kolon imalatı ekleniyor; idare sözleşmedeki “fore kazık” pozunu kullanmak istiyor. Yüklenici revize proje, imalatın teknik şartnamesi, makine ve malzeme girdileri ile iki imalatın neden bire bir örtüşmediğini gösteren analiz tablosunu sunarsa, Kurulun yeni fiyat belirlemesi için güçlü bir dosya oluşur. Yalnızca “eski poz uygun değil” demek ise sonuç vermez.

Süre uzatımı ve gecikme cezası uyuşmazlığında olayın tarihi, idareye bildirimi, iş programına etkisi ve kritik faaliyetler bir zaman çizelgesiyle gösterilmelidir. Yer teslimi gecikmesi, proje değişikliği, ödenek yetersizliği veya idare talimatı gibi sebeplerin her biri kendi deliliyle ispatlanmalıdır; “gecikme bizden kaynaklanmadı” demek yeterli değildir.

Uygulamadan örnekler

Örnek 2 – Yer teslimi gecikmesi ve süre uzatımı: Sözleşme imzalanıyor, ancak kamulaştırma tamamlanmadığı için yer teslimi 75 gün gecikiyor. Yüklenici bu gecikmeyi idareye yazılı olarak bildirip süre uzatımı istiyor; idare yalnızca 30 gün veriyor. Yüklenici, yer teslim tutanağını, kamulaştırma yazışmalarını ve gecikmenin kritik faaliyetlere etkisini gösteren revize iş programını ekleyerek idareye itiraz eder ve dosyanın Kurula gönderilmesini ister. Bu dosyada tartışma “kaç gün” sorusu üzerinde yoğunlaştığı için her günün hangi belgeye dayandığı tabloyla gösterilmelidir.

Örnek 3 – Gecikme cezası: İdare, işin 40 gün geç bittiğini belirterek son hakedişten gecikme cezası kesiyor. Yüklenici, bu sürenin 25 gününün idarenin proje revizyonunu geç onaylamasından kaynaklandığını savunuyor. Revizyon talebinin tarihi, idarenin onay yazısının tarihi ve bu sürede ilgili imalatın yapılamadığını gösteren şantiye defteri kayıtları birlikte sunulursa, cezanın kısmen kaldırılması talebi somut bir zemine oturur.

Örnek 4 – Geç kalınmış başvuru: Yüklenici, yeni birim fiyat uyuşmazlığını iş boyunca dile getirmiyor ve kesin kabul tutanağı imzalandıktan sonra idareye YFK başvurusu yapıyor. Ek 2’deki “kesin kabul aşaması tamamlanıncaya kadar” şartı nedeniyle bu başvurunun incelenmesi ciddi bir usul engeliyle karşılaşır. Aynı uyuşmazlık iş devam ederken yazılı itirazla ileri sürülmüş olsaydı bu sorun yaşanmazdı.

Adım adım başvuru

1. Uyuşmazlığı tanımlayın: Talebin yeni birim fiyat, süre uzatımı, gecikme cezası veya 4735 sayılı Kanun Ek 1 kapsamındaki diğer konulardan hangisine girdiğini belirleyin.
2. Delilleri toplayın: Sözleşme, şartname, hakediş, tutanak, iş programı, yazışma ve fotoğrafları konuya göre ayırın.
3. Dilekçeyi hazırlayın: Talep sonucunu, her iddianın dayanağını ve dosyanın Kurula gönderilmesi isteğini açıkça yazın.
4. İdareye teslim edin: Kesin kabul aşaması bitmeden başvurun; evrak kayıt tarihini ve numarasını belgeleyin.
5. Süreleri izleyin: İdarenin 30 günlük gönderim süresini takip edin. Gönderilmezse talebinizi yazılı olarak yineleyin.
6. Kurul aşamasını takip edin: Ek bilgi taleplerini cevaplayın; Kurul kararı sonrası idarenin uygulamasını ve gerekiyorsa adli yargı yolunu değerlendirin.

Hakediş itirazıyla ilişkisi

Uyuşmazlık hakedişe yansımışsa, YFK için idareye yapılan başvuru ile hakedişin sözleşmede öngörülen usulle itiraz kaydıyla imzalanması ayrı işlemlerdir; her birinin süre ve şekil şartı Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve sözleşme hükümlerine göre ayrıca yerine getirilmelidir. Başvuru tarihi, kayıt numarası, idare cevabı ve hakediş imza tarihlerini gösteren kısa bir işlem çizelgesi tutmak yararlıdır. Ayrıntılar hakedişe itiraz ve ihtirazi kayıt rehberimizdedir; fiyat farkı uyuşmazlıklarında fiyat farkı hesabı ve fiyat farkı talebi rehberlerimize bakılabilir.

Kurul kararının niteliği ve sonrası

Yüksek Fen Kurulu bir mahkeme değildir; kararı da mahkeme kararı niteliği taşımaz. Kurulun kararı ilgili idare tarafından uygulanır.

7579 sayılı Kanunla 4735 sayılı Kanun Ek 2’ye eklenen 2026 düzenlemesi uyarınca, Kurul kararının idarece uygulanmasından doğan davalar sözleşmenin tarafları arasında adli yargıda görülür.

Kurul süreci, tarafların yargı yoluna başvurma hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Başvurulacak hukuki yol, uyuşmazlığın niteliği ve sözleşmenin hükümlerine göre ayrıca belirlenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• İdareyi atlayarak doğrudan Yüksek Fen Kuruluna başvurmak.
• Başvuruyu kesin kabul aşaması tamamlandıktan sonraya bırakmak.
• Uyuşmazlığı belirtmeden yalnız genel hak saklı tutma yazısı göndermek.
• Teknik belgeleri veya başvurunun evrak kayıt tarihini eksik bırakmak.
• Yeni birim fiyat analizinin hangi verilere dayandığını açıklamamak.
• Süre uzatımında gecikmenin iş programına etkisini göstermemek.
• YFK başvurusunu ihale aşamasındaki şikâyet yoluyla karıştırmak.

İhale sürecinin diğer aşamaları ihale hukuku ana rehberinde ayrıca incelenmektedir.

Sık Sorulan Sorular

Yüklenici doğrudan YFK’ye başvurabilir mi?

Hayır. İtiraz idareye yapılır, idare dosyayı görüşüyle Kurula gönderir.

Başvuru için son tarih nedir?

Kesin kabul aşamasının tamamlanmasına kadar; uyuşmazlık çıktığı anda başvurmak en güvenlisidir.

İdare dosyayı göndermezse ne yapılır?

Gönderim talebi yazılı olarak tekrarlanır, başvuru belgeleri saklanır; uyuşmazlığa göre yargı yolu da değerlendirilir.

YFK kararı kesin mi?

İdarece uygulanır ama yargı kararı değildir; uygulanmasından doğan davalar adli yargıda görülür.

YFK ihale kararına itiraz için kullanılabilir mi?

Hayır. İhale aşamasında yol idareye şikâyet ve KİK’e itirazen şikâyettir.

Mal ve hizmet alımı sözleşmelerinde YFK’ye gidilebilir mi?

Hayır. YFK’nin görev alanı yapım işleri ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet sözleşmeleriyle sınırlıdır.

Kurul ne kadar sürede karar verir?

Dosya Kurula intikal ettikten sonra en geç 60 gün içinde karar verilir; Kurul bu süreçte ek bilgi ve belge isteyebilir.

Sonuç

Yüksek Fen Kurulu, yapım ve yapımla ilgili danışmanlık sözleşmelerinin uygulanmasında çıkan yeni birim fiyat, süre uzatımı, fiyat farkı, kabul, gecikme cezası ve iş artışı-eksilişi gibi uyuşmazlıklarda önemli bir çözüm yoludur. Başvuru idare üzerinden ve kesin kabul tamamlanmadan yapılmalı, idarenin 30 günlük gönderim ve Kurulun 60 günlük karar süreleri ayrı ayrı izlenmelidir. Sonucu belirleyen, iddiaların sözleşme hükümleri ve teknik belgelerle tek tek ispatlanmasıdır. Kurul kararının uygulanmasından doğan davalar adli yargıda görülür.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. YFK’nin görev alanı, başvuru usulü ve yargı yolları sözleşmenin türüne ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişebilir.