Kamu ihale sözleşmesi fesih tasfiye süreci, idarenin veya yüklenicinin sözleşmeyi sona erdirmesi hâlinde uygulanacak usulü, kesin teminatın durumunu, hesabın tasfiyesini ve ihalelere katılmaktan yasaklama sonuçlarını kapsar. Kamu ihale sözleşmesinde fesih, idare bakımından 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20. maddesine, yüklenici bakımından ise 19. maddesine göre gündeme gelir. İdarenin 20/a bendine dayalı feshi için, gecikme cezası uygulanmak üzere, en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen yazılı bir ihtar zorunludur. Bu ihtar yapılmadan veya tebliğ edildiği ispatlanmadan gerçekleştirilen fesih ve buna bağlı yasaklama işlemleri hukuka aykırı hâle gelebilir. Fesih hâlinde kural olarak kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir, hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve şartları oluştuğunda yüklenici hakkında 26. madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama uygulanır. Buna karşılık mücbir sebebe dayalı fesihte kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar iade edilir.
📅 Yayın: 3 Haziran 2026 · Son güncelleme: 26 Ağustos 2026
Kamu ihale sözleşmesi hangi hâllerde feshedilir?
Kamu ihale sözleşmelerinin sona erdirilmesi, taraflar arasındaki serbest iradeye değil, 4735 sayılı Kanun’un emredici hükümlerine bağlıdır.
Sözleşme;
- İdarenin tek taraflı feshi (m.20),
- Yüklenicinin feshi (m.19),
- Sözleşmeden önceki yasak fiiller nedeniyle fesih (m.21),
- Yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı veya tutukluluğu (m.23)
gibi hâllerde sona erebilir.
Her bir fesih sebebinin sonuçları, özellikle kesin teminatın akıbeti ve yasaklama uygulanıp uygulanmayacağı bakımından birbirinden farklıdır. Bu nedenle kamu ihale sözleşmesi fesih tasfiye sürecinde öncelikle işlemin hangi kanun maddesine dayandığı belirlenmelidir.
İdarenin sözleşmeyi feshetmesi: 4735 m.20
İdarenin tek taraflı fesih yetkisi iki temel sebebe dayanır.
Taahhüdün yerine getirilmemesi ve on günlük ihtar şartı
Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi hâlinde idare doğrudan fesih yapamaz.
Önce, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, en az on gün süreli ve gerekçeleri açıkça belirtilen yazılı bir ihtar göndermek zorundadır.
Bu süreye rağmen aynı durum devam ederse ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilir.
İhtar bakımından özellikle;
- yazılı olup olmadığı,
- en az on günlük süre verilip verilmediği,
- feshe gerekçe yapılan aykırılıkların açıkça belirtilip belirtilmediği,
- tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı
kontrol edilmelidir.
İhtarın hiç gönderilmemesi, süresinin on günden kısa tutulması veya tebliğ edildiğinin ortaya konulamaması fesih işleminin hukuka uygunluğunu doğrudan etkileyebilir.
Yasak fiil ve davranışlar: 4735 m.20/b
Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25. maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde sözleşme feshedilebilir.
Bunlar arasında somut olayın niteliğine göre;
- hile,
- vaat,
- tehdit,
- nüfuz kullanma,
- sahte belge düzenleme veya kullanma,
- sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuatta yasaklanan diğer fiiller
gündeme gelebilir.
Bu durumda 20/a bendindeki on günlük ihtar sistemi uygulanmaz. Ancak yükleniciye isnat edilen yasak fiil veya davranışın somut ve denetlenebilir delillerle ortaya konulması gerekir.
Yüklenicinin sözleşmeyi feshetmesi: 4735 m.19
4735 sayılı Kanunun 19. maddesi yüklenici bakımından özel bir fesih hâli düzenlemektedir.
Sözleşmenin kurulmasından sonra yüklenicinin, mücbir sebep halleri dışında, mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirmesi hâlinde sözleşmenin feshi gündeme gelir.
Bu durumda;
- ayrıca protesto çekilmesine gerek bulunmaz,
- kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir,
- sözleşme feshedilir,
- hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir,
- şartları oluştuğunda yasaklama işlemi gündeme gelir.
Dolayısıyla yüklenicinin “sözleşmeden çıkmak istiyorum” şeklindeki tek taraflı iradesi, herhangi bir mali sonuç doğurmadan sözleşmeden ayrılabileceği anlamına gelmez.
Yüklenicinin fesih kararından önce işin sürdürülebilirliği, kalan iş miktarı, teminat riski, olası yasaklama ve diğer sözleşmesel sonuçları birlikte değerlendirmesi gerekir.
Mücbir sebep nedeniyle fesih
Feshin sonuçları bakımından en önemli ayrımlardan biri, sözleşmenin yüklenicinin kusurundan mı yoksa hukuken kabul edilen bir mücbir sebepten mi dolayı sona erdiğidir.
4735 sayılı Kanun kapsamında mücbir sebep değerlendirmesinde olayın;
- yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemesi,
- taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
- yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi,
- mevzuatta aranan bildirim ve belgelendirme şartlarının yerine getirilmesi
gibi hususlar önem taşır.
Mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin feshedilmesi hâlinde hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlar iade edilir.
Bu nedenle mücbir sebebin mevcut olup olmadığı, fesih dosyasındaki en önemli hukuki ayrımlardan biridir.
Feshin sonuçları: Kesin teminat ne olur?
Fesih sebebine göre kesin teminatın sonucu değişir.
4735 sayılı Kanunun 19, 20 ve 21. maddelerine göre gerçekleştirilen kusura dayalı fesihlerde kural olarak kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir.
Bu tutarların yüklenicinin borcuna mahsup edilmesi söz konusu değildir.
Buna karşılık mücbir sebepler nedeniyle yapılan fesihte kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların iadesi gündeme gelir.
Bu nedenle kamu ihale sözleşmesi fesih tasfiye dosyasında yalnızca “sözleşme feshedildi” bilgisi yeterli değildir. Feshin hangi hukuki sebebe dayandığı kesin teminatın akıbetini doğrudan belirler.
Fesih sonrası hesap nasıl tasfiye edilir?
Sözleşmenin feshedilmesiyle birlikte tarafların o tarihe kadar doğan hak ve yükümlülüklerinin tasfiye edilmesi gerekir.
Tasfiye kapsamında somut işe göre;
- fesih tarihine kadar gerçekleştirilen işler,
- hakedişler,
- ödenmiş ve ödenmemiş alacaklar,
- kesintiler,
- cezalar,
- teminatlar,
- idarenin ileri sürdüğü zarar ve ziyan,
- yüklenicinin doğmuş alacakları
birlikte değerlendirilir.
Tasfiye işleminin yalnızca idarenin tek taraflı oluşturduğu bir hesap tablosundan ibaret olduğu düşünülmemelidir.
Yüklenici de fesih tarihine kadar gerçekleştirdiği işlere ve doğmuş alacaklarına ilişkin hesabı kontrol etmeli ve uyuşmazlık bulunan kalemleri somutlaştırmalıdır.
Fesih halinde ihalelere katılmaktan yasaklama
4735 sayılı Kanunun 26. maddesi kapsamında, Kanunun 19, 20 ve 21. maddelerine göre sözleşmesi feshedilen yükleniciler hakkında şartları oluştuğunda ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilebilir.
Yasaklama süresi kural olarak bir yıldan az ve iki yıldan fazla olamaz.
Yasaklama kararı fesih işleminden ayrı hukuki sonuç doğuran önemli bir idari işlemdir.
Bu nedenle yüklenicinin;
- fesih gerekçesini,
- kusur durumunu,
- ihtar sürecini,
- mücbir sebep savunmasını,
- yasaklama kararının yetkili makam tarafından alınıp alınmadığını,
- kararın süresini ve dayanağını
ayrıca incelemesi gerekir.
İdarenin zarar ve ziyan talebi
Sözleşmenin yüklenicinin kusurundan kaynaklanan nedenle feshedilmesi durumunda kesin teminatın gelir kaydedilmesi idarenin bütün zararlarının karşılandığı anlamına gelmeyebilir.
İdare, şartları oluşmuşsa sözleşmenin feshi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü zarar ve ziyanın ayrıca tazminini talep edebilir.
Ancak bu zarar;
- somut olmalı,
- fesihle illiyet bağı bulunmalı,
- hesaplanabilir olmalı,
- yükleniciye yüklenebilir bir nedenden kaynaklanmalıdır.
Bu nedenle idarenin ileri sürdüğü her zarar kaleminin otomatik olarak yüklenici tarafından ödenmesi gerektiği kabul edilmemelidir.
Yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı veya tutukluluğu
4735 sayılı Kanunun 23. maddesinde yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu veya özgürlüğü kısıtlayıcı cezaya mahkûm olması gibi özel durumlar ayrıca düzenlenmiştir.
Bu hâllerde sözleşmenin devamı veya tasfiyesi bakımından genel fesih hükümlerinden farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
Özellikle iş ortaklığı veya ortak girişim yapısında kalan ortakların işi devam ettirmesi bakımından Kanunda özel şartlar bulunmaktadır.
Dolayısıyla m.23 kapsamındaki durumlar, 19 veya 20. maddeye dayalı olağan kusurlu fesihle aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Fesih kararına karşı nasıl itiraz edilir?
İdarenin feshe ilişkin işlemleri bakımından işlemin hukuki niteliği, dayanağı ve ortaya çıkan sonuçlar ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Özellikle 4735 sayılı Kanunun 20/a maddesine göre gerçekleştirilen fesihlerde;
- en az on günlük ihtarın bulunup bulunmadığı,
- ihtarın gerekçeli olup olmadığı,
- yükleniciye usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği,
- yükleniciye verilen süre dolmadan fesih yapılıp yapılmadığı,
- gecikmenin yüklenicinin kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı,
- süre uzatımını gerektiren bir olay bulunup bulunmadığı,
- mücbir sebep koşullarının oluşup oluşmadığı
kontrol edilmelidir.
Fesih işlemiyle birlikte veya sonrasında tesis edilen yasaklama işlemi de ayrıca hukuki denetime tabidir.
Fesih ve yasaklama kararına karşı dava açılabilir mi?
Fesih ve özellikle ihalelere katılmaktan yasaklama işlemlerinin hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenebilir.
Somut işlemin niteliğine göre iptal davası açılması ve şartları mevcutsa yürütmenin durdurulması talep edilmesi gündeme gelebilir.
İdari yargıda genel dava açma süresi kural olarak işlemin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gündür.
Ancak süre başlangıcı;
- işlemin niteliğine,
- tebliğ tarihine,
- birden fazla işlem bulunup bulunmadığına
göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Yürütmenin durdurulması konusunda ayrıntılı bilgi için İdari İşleme Karşı İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması yazımızı inceleyebilirsiniz.
Fesih ile sözleşmeden doğan alacak uyuşmazlığı aynı şey midir?
Hayır.
Fesih veya yasaklama işleminin hukuka uygunluğunun denetlenmesi ile yüklenicinin sözleşmeden doğan alacaklarının tahsili aynı hukuki mesele değildir.
Örneğin yüklenicinin;
- ödenmeyen hakediş,
- fiyat farkı,
- kesin hesap,
- tasfiye hesabı,
- fazladan yapılan iş
alacakları ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle fesih dosyasında hem idari işlemlere karşı açılabilecek davalar hem de sözleşmeden doğan parasal uyuşmazlıklar birbirinden ayrılmalıdır.
Fiyat farkı uyuşmazlığının dava yolu hakkında Fiyat Farkı Davası 2026: YFK, İtiraz ve Mahkeme Süreci yazımızı inceleyebilirsiniz.
4735 Geçici Madde 6 bugün uygulanıyor mu?
4735 sayılı Kanuna geçmiş yıllarda eklenen geçici düzenlemeler, olağanüstü ekonomik koşullar nedeniyle belirli dönemlerdeki kamu ihale sözleşmeleri bakımından ek fiyat farkı, süre uzatımı, devir veya fesih-tasfiye gibi özel imkânlar getirmiştir.
Geçici Madde 6 da belirli tarihlerde ihale edilmiş ve belirli koşulları taşıyan sözleşmeler bakımından süreye bağlı özel bir düzenlemeydi.
Bu nedenle bugün devam eden veya yeni ortaya çıkan her kamu ihale sözleşmesi fesih tasfiye uyuşmazlığında Geçici Madde 6’ya başvurulabileceği düşünülmemelidir.
Geçici Madde 6 kapsamındaki hakların kullanımı belirli tarih ve başvuru şartlarına bağlıydı ve yeni başvurular bakımından sürekli açık genel bir tasfiye hakkı değildir.
Eski bir sözleşmenin Geçici Madde 6 kapsamına girip girmediği ise sözleşme ve ihale tarihleri üzerinden ayrıca incelenmelidir.
Kamu ihale sözleşmesinde fesih öncesi kontrol listesi
Yüklenici açısından fesih veya tasfiye gündeme geldiğinde aşağıdaki belgeler birlikte incelenmelidir:
- İhale dokümanı,
- İdari şartname,
- Teknik şartname,
- Sözleşme,
- İş programı ve revize iş programları,
- Süre uzatımı kararları,
- Hakedişler,
- İhtarlar,
- Tebligat belgeleri,
- Fesih kararı,
- Kesin teminat ve ek kesin teminat bilgileri,
- Varsa yasaklama kararı,
- Mücbir sebep veya gecikmeye ilişkin belgeler,
- Tasfiye hesabı ve alacak kalemleri.
Fesih dosyası yalnızca fesih yazısına bakılarak değerlendirilmemelidir. Özellikle gecikmenin nedeni, idarenin kendi yükümlülüklerini zamanında yerine getirip getirmediği ve süre uzatımı hakkının bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.
Sık yapılan hatalar
- İdarenin her durumda doğrudan sözleşmeyi feshedebileceğini düşünmek: 20/a kapsamındaki fesihte en az on günlük gerekçeli ihtar şartı vardır.
- İhtarın tebliğini kontrol etmemek: Tebligatın usulü fesih işleminin hukuka uygunluğunu etkileyebilir.
- Yüklenicinin istediği zaman yaptırımsız biçimde sözleşmeden çıkabileceğini düşünmek: 4735 m.19 önemli mali ve hukuki sonuçlar doğurur.
- Her fesihte kesin teminatın gelir kaydedileceğini düşünmek: Mücbir sebep gibi durumlarda teminatın iadesi gündeme gelebilir.
- Fesih ile yasaklamayı tek işlem sanmak: Yasaklama ayrıca hukuki denetime tabi bir idari işlemdir.
- Fesih uyuşmazlığı ile parasal alacak davasını birbirine karıştırmak: Fesih işleminin iptali ile hakediş, fiyat farkı veya tasfiye alacağı farklı uyuşmazlıklardır.
- Geçici Madde 6’nın hâlen genel bir tasfiye hakkı verdiğini düşünmek: Düzenleme tarih ve başvuru koşullarına bağlı geçici bir hükümdür.
İhale süreci ve sözleşme uyuşmazlıklarının genel çerçevesi için İhale Hukuku Nedir? yazımızı, dosyaya ilişkin hukuki süreçler için İhale Hukuku hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamu ihale sözleşmesi hangi durumlarda feshedilebilir?
İdare bakımından başlıca hâller, yüklenicinin taahhüdünü sözleşmeye uygun yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi ile sözleşmenin uygulanması sırasında yasak fiil ve davranışta bulunulmasıdır. Yüklenicinin mali aczi, mücbir sebepler ve Kanunda düzenlenen diğer özel durumlar da farklı fesih ve tasfiye sonuçları doğurabilir.
İdare fesih öncesinde ihtar göndermek zorunda mı?
4735 sayılı Kanunun 20/a maddesine dayanan fesihte evet. En az on gün süreli, nedenleri açıkça belirtilen yazılı ihtar verilmesi gerekir. Yasak fiil ve davranışlara dayalı 20/b kapsamındaki fesihte ise bu ihtar şartı aranmaz.
Fesih halinde kesin teminat gelir kaydedilir mi?
4735 sayılı Kanunun 19, 20 ve 21. maddelerine dayalı kusurlu fesihlerde kural olarak kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir. Mücbir sebebe dayalı fesihte ise teminatların iadesi gündeme gelir.
Yüklenici sözleşmeyi kendisi feshedebilir mi?
4735 sayılı Kanunun 19. maddesinde, yüklenicinin mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirmesine ilişkin özel fesih sistemi düzenlenmiştir. Ancak bu yol teminat ve yasaklama bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.
Mücbir sebep nedeniyle fesihte teminat iade edilir mi?
Mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin feshedilmesi halinde hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatların iadesi gündeme gelir.
Fesih nedeniyle yasaklama ne kadar sürer?
4735 sayılı Kanunun 26. maddesi kapsamında uygulanacak yasaklama süresi somut hukuki sebebe göre belirlenmekle birlikte kural olarak bir yıldan az ve iki yıldan fazla olamaz.
Fesih kararına karşı dava açılabilir mi?
Fesih ve buna bağlı idari işlemlerin hukuka uygunluğu idari yargıda denetlenebilir. Somut işlemin niteliğine göre iptal davası ve şartları varsa yürütmenin durdurulması talebi gündeme gelebilir.
Fesih davası açma süresi kaç gündür?
İdari yargıda genel dava açma süresi kural olarak işlemin tebliğini izleyen günden itibaren 60 gündür. Ancak somut işlemin niteliği ve özel düzenlemeler ayrıca kontrol edilmelidir.
Fesih ile fiyat farkı alacağı aynı davada mı değerlendirilir?
Her zaman değil. Fesih veya yasaklamanın hukuka uygunluğuna ilişkin idari işlem uyuşmazlığı ile sözleşmeden doğan fiyat farkı veya hakediş alacağı farklı hukuki nitelik taşıyabilir ve görevli yargı yolları ayrılabilir.
4735 Geçici Madde 6 bugün yeni başvurulara açık mı?
Hayır. Geçici Madde 6 belirli dönemdeki sözleşmelere ve süreli başvuru koşullarına ilişkin özel bir düzenlemeydi. Bugün bütün kamu ihale sözleşmelerine uygulanabilen sürekli bir tasfiye hakkı değildir.
Fesih sonrası yapılan işlerin bedeli ödenir mi?
Fesih tarihine kadar gerçekleştirilen ve sözleşme kapsamında hak kazanılan işlerin tasfiye hesabında değerlendirilmesi gerekir. Ancak somut alacak miktarı, hakedişler, kesintiler, cezalar ve diğer mahsup kalemleriyle birlikte hesaplanmalıdır.
Hukuki Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kamu ihale sözleşmesinde fesih, tasfiye, kesin teminat, yasaklama, mücbir sebep ve dava yolu; somut sözleşmenin hükümlerine, fesih gerekçesine ve olayın özelliklerine göre değişebilir. Fesih veya yasaklama bildirimi alındığında süreler ve uygulanabilecek hukuki yollar somut dosya üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com