Fiyat Farkı Zamanaşımı: Kaç Yıl, Ne Zaman Başlar? (2026)

Fiyat farkı alacağı için bütün kamu ihale sözleşmelerinde geçerli tek bir “5 yıl” kuralı yoktur. Yapım işi gibi eser sözleşmesinden doğan alacaklarda TBK m.147/6 uyarınca kural olarak 5 yıl, özel kısa süreye tabi olmayan diğer sözleşmesel alacaklarda TBK m.146 uyarınca 10 yıl uygulanır. Süre hakedişin imzalandığı günden değil, alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. İdareye dilekçe vermek tek başına zamanaşımını kesmez; borcun ikrarı, kısmi ödeme, dava, hakem başvurusu veya icra takibi gerekir. Yüksek Fen Kurulu süreci ve ihtirazi kayıt da zamanaşımını otomatik kesmez.

📅 Son güncelleme: 24 Ekim 2026

Süre kaç yıl?

Fiyat farkının teknik hesabı ile zamanaşımı ayrı konulardır; talep maddi olarak tamamen haklı olsa bile süre dolmuş ve idare zamanaşımı def’i ileri sürmüşse dava yoluyla tahsil engellenir. Bu yüzden önce alacağın hangi sözleşmeden doğduğu belirlenir. TBK m.146’ya göre kanunda aksi yoksa alacaklar 10 yılda zamanaşımına uğrar; m.147/6 ise yüklenicinin ağır kusurla hiç veya gereği gibi ifa etmemesi hâli dışında eser sözleşmesinden doğan alacakları 5 yıla bağlar. Yapım işleri eser sözleşmesi niteliğinde olduğundan çoğunlukla 5 yıl gündeme gelir; hizmet veya diğer sözleşmelerde nitelik belirlenmeden “5 yıl” sonucuna varılmamalıdır. Teknik esaslar için fiyat farkı hesabı yazımıza bakabilirsiniz.

Süre ne zaman başlar?

TBK m.149’a göre zamanaşımı alacağın muaccel olmasıyla, yani yüklenicinin ödemeyi talep edebileceği anla başlar. Hakedişin düzenlenme ve onay tarihi, sözleşmedeki ödeme vadesi, fiyat farkının hangi aşamada hesaplanması gerektiği ve kesin hesap hükümleri birlikte incelenir. Fiyat farkı her hakedişte ayrıca hesaplanıp ödeniyorsa her dönemin alacağı farklı tarihte muaccel olur ve süreler ayrı başlar; ancak bu her hakedişin imza tarihine otomatik 5 yıl eklemek demek değildir. Kesin hakedişin önceki dönemlere etkisi de ayrıca değerlendirilir.

Örnek: 2022 yılına ait bir yapım işi hakedişinde eksik hesaplanan fiyat farkının ödeme vadesi 20 Eylül 2022 ise 5 yıllık süre 20 Eylül 2027’de dolar. İdare 10 Haziran 2024’te bu hakedişe ilişkin fiyat farkının bir kısmını ödemişse kısmi ödeme borcun ikrarı sayılır ve o tarihten itibaren yeni süre işler. Buna karşılık yüklenici yalnızca 2024’te idareye “fiyat farkımı ödeyin” dilekçesi vermişse süre kesilmez. Bu yüzden “2021 hakedişi 2026’da kesin zamanaşımına uğrar” gibi otomatik hesaplar güvenilir değildir.

Zamanaşımını kesen ve kesmeyen işlemler

TBK m.154’e göre zamanaşımı borçlunun borcu ikrar etmesiyle (faiz ödemesi, kısmi ödeme, rehin veya kefil gösterme) ya da alacaklının dava veya def’i yoluyla mahkemeye, hakeme başvurması, icra takibi başlatması veya iflas masasına başvurmasıyla kesilir. İdareye tek taraflı dilekçe vermek bu sebepler arasında değildir; “dilekçe verin, süre yeniden başlar” yaklaşımı güvenli değildir. İdarenin cevabında borcu açıkça kabul etmesi ise ikrar sayılabilir. Kısmi ödeme başka bir hakedişe veya kaleme aitse, uyuşmazlık konusu alacağı ikrar ettiği sonucu çıkmaz; ödeme ile alacak arasındaki bağ gösterilmelidir.

Kesilmeyle yeni süre başlar (m.156); borç senetle ikrar edilmiş veya mahkeme ya da hakem kararıyla hüküm altına alınmışsa yeni süre her durumda 10 yıldır. Dava ve icra takibinde ise m.157 uyarınca tarafların ve hâkimin her işleminden sonra süre yeniden işler. m.153’teki durma sebepleri sınırlıdır; ekonomik kriz, enflasyon, yazışmaların sürmesi veya uyuşmazlığın teknik karmaşıklığı süreyi kendiliğinden durdurmaz.

İhtirazi kayıt hakediş kalemine itirazı gösteren bir beyandır; zamanaşımını kesmez veya durdurmaz. Danıştay 13. Dairesinin 6 Haziran 2023 tarihli iptal kararı ve Kamu İhale Kurulunun 16 Ağustos 2023 tarihli, 2023/DK.D-210 sayılı kararından sonra “geçici hakedişi ihtirazi kayıtsız imzalayan fiyat farkı isteyemez” şeklindeki kategorik yaklaşım da geçerliliğini yitirmiştir (ihtirazi kayıt ve revize iş programı).

Yüksek Fen Kurulu ve dava yolu

Yapım ve yapımla ilgili danışmanlık hizmet sözleşmelerinde fiyat farkının ödenmesi ve hesaplanması, iş programı, süre uzatımı, yeni fiyat, geçici ve kesin kabul ile iş artışı-eksilişi uyuşmazlıkları 4735 Ek m.1 ve Ek m.2 uyarınca Yüksek Fen Kurulunun görev alanındadır. Ancak bu özel süreç TBK m.154 anlamında zamanaşımını otomatik kesmez; süre sonuna yaklaşan dosyalarda yalnızca YFK başvurusuna güvenilmemelidir (Yüksek Fen Kurulu başvurusu, fiyat farkı talebi).

22 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7579 sayılı Kanunla Ek m.2’ye eklenen hükme göre YFK kararının idarece uygulanmasından doğan davalar taraflar arasında adli yargıda görülür; görevli mahkemenin asliye hukuk mu ticaret mi olduğu tarafların sıfatına göre belirlenir. Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz (TBK m.161); idare def’i ileri sürmelidir. 7550 sayılı Kanunla istinaf ve temyiz parasal sınırlarında dava tarihindeki miktar esas alınmıştır; bu düzenleme zamanaşımı süresini değiştirmez. Ödenmeyen fiyat farkında izlenecek yol için fiyat farkı ödenmezse itiraz ve dava süreci yazımıza bakabilirsiniz. Konu ihale hukuku kapsamındadır.

Zamanaşımını kesen ve kesmeyen işlemler tablosu

Yüklenici için adım adım süre kontrolü

1. Sözleşmenin niteliğini belirleyin: Yapım işi mi, hizmet mi, mal alımı mı? Süre 5 yıl mı 10 yıl mı, buna göre belirlenir.
2. Her alacağın muacceliyet tarihini çıkarın: Hangi hakedişte hangi fiyat farkının eksik hesaplandığını ve ödeme vadesini tek tek listeleyin.
3. Kesme sebeplerini araştırın: İdarenin kısmi ödemelerini, borcu kabul eden yazılarını ve tarihlerini belirleyin; her birinin hangi alacağa ait olduğunu gösterin.
4. En yakın son günü bulun: Süresi en önce dolacak alacak için dava, icra takibi veya hakem yolunu süre dolmadan başlatın.
5. YFK ve dava stratejisini birlikte planlayın: YFK süreci zamanaşımını otomatik kesmediğinden, süre sonuna yaklaşan alacaklarda yalnızca YFK başvurusuna güvenmeyin.

Örnek 2: Bir yüklenicinin 2021 Haziran, 2021 Eylül ve 2022 Mart hakedişlerinde fiyat farkı eksik hesaplanmıştır. Ödeme vadeleri sırasıyla Temmuz 2021, Ekim 2021 ve Nisan 2022’dir. Yapım işi olduğu için süre 5 yıldır ve ilk iki alacak Temmuz ve Ekim 2026’da, üçüncüsü Nisan 2027’de dolar. Yüklenici Ekim 2026’da yalnızca idareye dilekçe verirse ilk iki alacak için süre kesilmez; idare zamanaşımı def’i ileri sürerse bu alacaklar dava yoluyla tahsil edilemez. Üçüncü alacak için ise hâlâ zaman vardır.

Kamu ihale hukukuna ilişkin diğer rehberler için ihale hukuku ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.

Sonuç

Fiyat farkı alacağında zamanaşımı, sözleşmenin niteliğine göre 5 veya 10 yıldır ve her alacak için muacceliyet tarihinden ayrı ayrı başlar. İdareye dilekçe, ihtirazi kayıt veya YFK başvurusu süreyi kendiliğinden kesmediğinden, süresi yaklaşan alacaklarda dava, icra takibi veya hakem yolu zamanında kullanılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Fiyat farkı zamanaşımı yapım işinde kaç yıl?

Yapım işleri eser sözleşmesi niteliğinde olduğundan kural olarak TBK m.147/6 uyarınca 5 yıldır. Özel kısa süreye tabi olmayan diğer sözleşmelerde TBK m.146 uyarınca 10 yıl uygulanabilir.

Süre hakedişin imzalandığı gün mü başlar?

Hayır. Süre alacağın muaccel olduğu, yani ödemenin istenebileceği tarihte başlar; bu tarih sözleşmedeki ödeme vadesine göre belirlenir.

İdareye dilekçe vermek zamanaşımını keser mi?

Tek başına hayır. İdare cevabında borcu açıkça kabul ederse ikrar sayılabilir; aksi hâlde dava, icra takibi veya hakem başvurusu gerekir.

İdarenin kısmi ödemesi zamanaşımını keser mi?

Aynı alacağa ilişkinse evet ve yeni süre başlar. Başka bir hakedişe veya kaleme ait ödeme, uyuşmazlık konusu alacağı ikrar ettiği anlamına gelmez.

Yüksek Fen Kurulu başvurusu zamanaşımını keser mi?

Otomatik olarak hayır. Süre sonuna yaklaşan dosyalarda ayrıca dava veya icra takibi değerlendirilmelidir.

Zamanaşımı dolmuşsa alacak tamamen kaybolur mu?

Alacak ortadan kalkmaz ama idare zamanaşımı def’i ileri sürerse dava yoluyla tahsil edilemez. Mahkeme zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz.

Eski hakedişler için talep mümkün mü?

Süre dolmamışsa mümkündür; her hakedişin muacceliyet tarihi ve kesme sebepleri ayrı ayrı incelenir.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Uygulanacak süre sözleşmenin niteliğine, muacceliyet tarihine, hakediş düzenine ve kesilme sebeplerine göre değişir.