2026 yılında kamu ihalelerinde fiyat farkı hesabı, 30.07.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve 1 Eylül 2025’te yürürlüğe giren 10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında TÜİK’in 24 yeni sektörel alt endeksi (CPA 2008) kullanılarak hesaplanır. Temel formül Fd = An × D × (Pn − 1) şeklindedir; burada D = 0,90 sabit katsayısı, Pn ise işin niteliğine göre seçilen endeks katsayılarının (TÜFE, Yİ-ÜFE, CPA 28, CPA 24, EPDK akaryakıt) ağırlıklı toplamıdır ve her koşulda 1,00’e eşit olmalıdır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8. maddesi dayanak teşkil eder. Yanlış endeks seçimi, yanlış ay üzerinden hesaplama ve revize iş programı yapılmaması nedeniyle yüklenici kümülatif olarak %18-30 oranında kayıp yaşayabilir.
📅 Yayın: 22 Nisan 2026 · Son güncelleme: 5 Haziran 2026
2026 Güncel Endeks Oranları (TÜİK)
Fiyat farkı hesabında kullanılan endeksler TÜİK tarafından her ay açıklanır. Aşağıda en son açıklanan dönemin TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranları yer alır. Önemli: Pn katsayısı hesabında bu yüzde oranlar değil, ihale temel ayı ile ödeme ayına ait endeks puanları (sayılar) kullanılır — ilgili bileşen oranı = ödeme ayı endeks puanı ÷ temel ay endeks puanı. Güncel endeks puan tablolarını TÜİK’in resmî bülteninden alın.
| Endeks | Aylık | Yıllık | 12 Aylık Ort. | Aralık 2025’e Göre |
|---|---|---|---|---|
| TÜFE | %1,71 | %32,61 | %32,24 | %16,61 |
| Yİ-ÜFE | %2,75 | %28,93 | %26,96 | %14,04 |
Kaynak: TÜİK, Mayıs 2026 dönemi (5 Haziran 2026’da açıklandı). Haziran 2026 verisi yaklaşık 3 Temmuz 2026’da açıklanacaktır. Formülde kullanılan endeks puan tabloları için: TÜİK – Fiyat Endeksleri.
📅 Endeks verileri son güncelleme: 5 Haziran 2026. TÜİK fiyat endekslerini her ayın başında (genellikle 3’ünde) açıklar; bu tablo her ay o tarihte güncellenmelidir.
2026’da Yüklenicilerin Gözden Kaçırdığı Kritik Gerçek
Bugün kamu ihale projelerinin büyük bölümünde yükleniciler farkında olmadan %10 ila %25 arasında fiyat farkı kaybı yaşamaktadır. Aynı ihalede çalışan iki yükleniciden biri kâr ederken diğeri zarar eder; üstelik zarar eden taraf çoğu zaman bunun farkında bile değildir.
Bu farkın nedeni işçilik kalitesi, şantiye yönetimi veya maliyet kontrolü değildir. Sebep basittir: fiyat farkı hesabı işin türüne göre doğru yapılmamaktadır. Bu kaybın üç temel kaynağı vardır:
- Yanlış endeks seçimi
- Fiyat farkının yanlış aya göre hesaplanması
- Revize iş programının yapılmaması
İhale hukuku uygulamasında 2026 itibarıyla en doğru hesap yapan yüklenici kazanmaktadır; en düşük fiyat veren değil.
2026 Makroekonomik Konjonktür: Pn Katsayısının Reel Maliyetle İmtihanı
2026 yılı Türkiye ekonomisinde yıllık enflasyonun %15-21 bandında seyretmesi öngörülse de, yapım işlerinin ana girdileri olan metal cevheri, elektrikli teçhizat ve akaryakıt kalemlerindeki volatilite manşet rakamların oldukça üzerindedir. 2024-2025 döneminde “anahtar teslim götürü bedel” olarak imzalanan sözleşmelerde, hakedişlerin piyasa gerçeklerinden kopması yüklenicileri likidite krizine sürüklemektedir.
2026 Mayıs ayında açıklanan 12 aylık TÜFE ortalamasının %32,24 olması, sanayi girdilerindeki daha sert artışları karşılamadığı için doğru endeks seçimi artık bir tercih değil, hayatta kalma meselesidir.
Fiyat Farkı: Yasal Dayanak ve Temel Formül
Yasal Dayanak
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu Madde 8: Fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usullerin tespitinde Cumhurbaşkanı yetkilidir.
10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: Yapım, hizmet ve mal alım işlerinde fiyat farkının nasıl hesaplanacağını düzenleyen temel mevzuattır. 30.07.2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış, 1 Eylül 2025’te yürürlüğe girmiştir.
Temel Formül
Fd = An × D × (Pn − 1)
| Değişken | Tanım |
|---|---|
| An | Hakedişten ödemeye esas tutar (avans mahsup edilir) |
| D | Sabit 0,90 katsayısı — yüklenici kârı hesap dışı bırakılır |
| Pn | Fiyat farkı katsayısı — formülün kalbi |
D = 0,90 katsayısının önemi: Bu sabit değer, enflasyonun %10’unun yapısal olarak hiçbir zaman karşılanmayacağı anlamına gelir. Yüksek enflasyon dönemlerinde bu yapısal kesinti büyük tutarlara ulaşır.
Pn Katsayısı: TÜİK 24 Alt Endeks ve CPA 2008
Pn katsayısı, ihale tarihindeki temel endeks ile ödeme dönemindeki güncel endeks arasındaki değişimi yansıtır. Her maliyet unsuru farklı bir TÜİK alt endeksine bağlanır:
| Katsayı | Maliyet Unsuru | Kullanılan Endeks |
|---|---|---|
| a | İşçilik | TÜFE Genel |
| b1 | İnşaat malzemeleri | Yİ-ÜFE ilgili alt endeks |
| b2 | Makine–ekipman amortismanı | CPA 28 (Makine ve Teçhizat) |
| b3 | Akaryakıt | EPDK aylık bayi fiyatı |
| b4 | Demir–çelik | CPA 24 (Ana Metaller) |
| b5 | Ağaç–mantar ürünleri | CPA 16 |
| b6 | Diğer malzemeler | Yİ-ÜFE alt sektör seçimi |
| c | Sabit unsurlar | — |
Bu katsayıların toplamı her koşulda 1,00’e eşit olmalıdır. İhale dokümanında belirlenen katsayılar sözleşme süresince değiştirilemez.
TÜİK 24 Alt Endeksi (CPA 2008): Mevzuat Dönüşümü
10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile mevcut endekslere ek olarak TÜİK’in yayımladığı 24 yeni sektörel alt endeksin fiyat farkı hesabında kullanımına imkân tanınmıştır. Pratik sonucu nettir: İdare artık işin niteliğini görmezden gelerek Yİ-ÜFE Genel endeksine sığınamaz. Yüklenici, “bu işte kullanılan girdiler hangi endekse karşılık geliyor?” sorusunu somut CPA 2008 kodlarıyla sorabilmekte; yanlış endeks seçimi teknik olarak itiraz edilebilir hale gelmektedir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Doğru alt endeks seçimi | Hakediş gerçek maliyeti yansıtır |
| Yanlış endeks seçimi | %14-21 arası kayıp |
| İtiraz edilmemiş yanlış endeks | Kayıp kalıcı hale gelir |
İşin Türüne Göre Endeks Seçimi
Sorun formülde değil, formülün içinin yanlış doldurulmasındadır.
Mekanik ve Elektrik Tesisat İşleri
Doğru endeks: Makine ve Ekipman (CPA 28). Yaygın hata: Genel endeks kullanımı. Genel endeks kullanılması hakedişte ortalama %18 kâr kaybı yaratır. Yüklenici ekipman maliyetlerini hakedişe yansıtamaz, farkı öz kaynağından karşılamak zorunda kalır.
Çelik ve Metal Ağırlıklı İşler
Doğru endeks: Ana Metaller (CPA 24). Yaygın hata: Karma veya genel endeks kullanımı. Ana Metaller endeksi seçilmediğinde, dünya metal borsalarındaki dalgalanmalar hakedişe yansımaz. Metal fiyatlarındaki her artış doğrudan zarar olarak yazılır.
Betonarme ve Üstyapı Projeleri
Bu iş türünde tek endeks yaklaşımı çoğu zaman hatalıdır. Çimento ve agrega, demir-çelik ve işçilik kalemlerinin ayrı ayrı analiz edilmesi gerekir. En büyük hata işin “tek kalem” gibi değerlendirilmesidir.
Altyapı ve Yol İşleri
Bu projelerde belirleyici unsurlar akaryakıt, iş makinesi kullanımı ve lojistik maliyetlerdir. Tek endeks yeterli değildir; endeks kombinasyonu ve ağırlıklandırma zorunludur. Standart hesaplama bu projelerde neredeyse her zaman eksik sonuç verir.
İşçilik Yoğun İşler
İşçilik payı yüksek yapım işlerinde TÜFE Genel endeksi belirleyici roldedir. 2026 Ocak itibarıyla TÜİK’in TÜFE baz yılını 2003=100’den 2025=100’e güncellemesi, devam eden işlerde metodolojik belirsizlik yaratmaktadır. İdarenin hangi dönüşüm yöntemini kullandığı her hakediş döneminde yazılı olarak teyit edilmelidir.
Pn Katsayısı: Aynı Formül, Farklı Sonuç
- İşçilik yoğun işlerde: İşçilik endeksi (TÜFE) belirleyicidir
- Malzeme yoğun işlerde: İlgili Yİ-ÜFE alt endeksi baskındır
- Makine ağırlıklı işlerde: Ekipman endeksi (CPA 28) etkisi artar
- Akaryakıt ağırlıklı işlerde: EPDK fiyatları kritik hale gelir
Ağırlık katsayıları işin gerçek maliyet kırılımıyla birebir uyumlu olmalıdır. İdare tarafından belirlenen katsayılar işin niteliğini yansıtmıyorsa, bu başlı başına bir itiraz konusudur.
Kümülatif Risk Tablosu
| Risk Faktörü | Tahmini Kayıp Oranı |
|---|---|
| D = 0,90 sabit katsayısı (yapısal) | %10 |
| Yanlış veya uyumsuz endeks seçimi | %3-7 |
| Yanlış ay üzerinden hesaplama | %5-8 |
| Revize program yapılmaması | %5-10 |
| Toplam (kümülatif) | %18-30 |
Teknik Çözüm Matrisi
| Uyuşmazlık Türü | Teknik Çözüm Aracı | Beklenen Sonuç |
|---|---|---|
| Endeks Seçimi Hatası | CPA 2008 Uygunluk Denetimi | Hakedişte %10-25 Artış |
| İdare Kaynaklı Gecikme | 10132 s. Karar & Revize Program | Reel Endeks Üzerinden Ek Fark |
| Maliyet-Endeks Makası | İhtirazi kayıt + ek fiyat farkı / revize iş programı talebi | Reel maliyete yakınsama |
Sonuç
2026 yılı kamu ihale piyasasında başarı; doğru işi yapmakla değil, doğru hesap yapmakla mümkündür. Yanlış endeks, yanlış ay ve eksik analiz birleştiğinde ortaya çıkan sonuç nettir: yüklenici çalıştıkça zarar eder, ama bunu çoğu zaman fark etmez. 10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile TÜİK 24 alt endeksin kullanıma açılması, isteklilere doğru hesap yapma ve yanlış endeks seçimine itiraz etme imkânı tanımıştır.
Fiyat farkı sürecinin yönetimi — ihtirazi kayıt, hak düşürücü süreler ve basiretli tüccar ilkesi — için İhtirazi Kayıt ve Revize İş Programı makalemizi, hukuki yol haritası için Fiyat Farkı Alacağında İtiraz ve Dava Süreci makalemizi inceleyebilirsiniz. İdarenin işlemine veya ihale kararına yönelik başvurular için İtirazen Şikâyet ve İhalenin İptali; sözleşmenin sürdürülemez hâle geldiği dosyalar için Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye yazılarımız yol gösterir. İhale hukukunun genel çerçevesi için İhale Hukuku Nedir? makalemize bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fiyat farkı hesabı formülü nedir?
Fd = An × D × (Pn − 1). An ödemeye esas tutar, D sabit 0,90 katsayısı, Pn ise işin niteliğine göre belirlenen endeks katsayılarının ağırlıklı toplamıdır.
D = 0,90 katsayısı niye var?
Yüklenici kârı fiyat farkı hesabı dışında bırakılır. Bu sabit değer, hakedişin %10’unun yapısal olarak hiçbir zaman fiyat farkına konu olmayacağı anlamına gelir; yüksek enflasyonda bu yapısal kesinti büyük tutarlara ulaşır.
Pn katsayısı nasıl belirlenir?
İhale dokümanında her maliyet unsuru (işçilik, malzeme, makine, akaryakıt vb.) için ayrı katsayı belirlenir ve bunların toplamı 1,00’e eşitlenir. Her katsayı kendi TÜİK alt endeksine bağlanır.
TÜİK 24 alt endeks (CPA 2008) nedir?
30.07.2025 tarihli 10132 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile fiyat farkı hesabında kullanıma açılan sektörel alt endekslerdir. Mekanik ve elektrik işlerinde CPA 28, demir-çelik işlerinde CPA 24 gibi işin niteliğine uygun endeks seçimi mümkün hale gelmiştir.
Mekanik tesisat işinde hangi endeks kullanılır?
CPA 28 (Makine ve Teçhizat). Genel endeks kullanımı bu işlerde %18 ortalama kâr kaybı yaratır.
Çelik ve demir ağırlıklı yapım işlerinde?
CPA 24 (Ana Metaller). Karma veya genel endeks kullanımı dünya metal borsalarındaki dalgalanmaların hakedişe yansımamasına yol açar.
İdare yanlış endeks seçtiyse ne yapabilirim?
İhale dokümanı, ihale ilan tarihinden itibaren itiraza konu olabilir. Hakediş aşamasında ortaya çıkan endeks uyuşmazlıkları için ihtirazi kayıt ile hakediş imzalanmalı, ardından itirazen şikâyet ve dava yolları kullanılmalıdır.
Revize iş programı niye önemli?
İdare kaynaklı gecikmelerde revize iş programı yapılmazsa, yüklenici reel endeks dönemleri yerine eski hesap dönemleri üzerinden fiyat farkı almak zorunda kalır. Bu tek başına %5-10 kayıp yaratır.
TÜFE baz yılı değişikliği fiyat farkını nasıl etkiler?
2026 Ocak itibarıyla TÜFE baz yılı 2003=100’den 2025=100’e güncellenmiştir. Devam eden işlerde metodolojik belirsizlik yarattığı için idarenin hangi dönüşüm yöntemini kullandığı her hakediş döneminde yazılı olarak teyit edilmelidir.
Toplam kayıp riskim ne kadar?
Yapısal kesinti (%10) + yanlış endeks (%3-7) + yanlış ay (%5-8) + revize program eksikliği (%5-10) birleştiğinde kümülatif %18-30 kayıp ortaya çıkabilir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com