Aşırı düşük teklif açıklaması reddedilip değerlendirme dışı bırakılan istekli, önce ihaleyi yapan idareye şikâyet, ardından şartları oluşursa Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yoluna gider. İdareye şikâyet süresi kural olarak hukuka aykırılığın öğrenildiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gündür; 4734 m.21/b ve 21/c’ye göre yapılan ihalelerde 5 gündür. Dilekçede “açıklamamız yeterlidir” demek yetmez; idarenin her ret gerekçesi belge ve sayfa göstererek tek tek çürütülmeli, sorgulama yazısındaki usul hataları da ileri sürülmelidir. İlk şikâyette ileri sürülmeyen iddia sonradan KİK önünde sorun yaratabilir.
📅 Son güncelleme: 16 Ekim 2026
Aşırı düşük teklif sorgulaması
4734 sayılı Kanun m.38, teklifin işin gereği gibi yapılmasına imkân verip vermediğinin açıklama istenerek değerlendirilmesini esas alır. Kurumun aynı maddeye dayanarak belirlediği kurallarla, ihalenin türü, yaklaşık maliyeti ve dokümandaki yönteme göre açıklama istenmeden sonuçlandırma veya sınır değer altındaki tekliflerin açıklamasız reddi de mümkündür; bu yüzden her sınır değer altı teklif için açıklama isteneceği varsayılmamalıdır. Açıklama yöntemi öngörülmüşse komisyon önemli teklif bileşenlerini usulüne uygun bildirip açıklamayı değerlendirmelidir. Açıklamanın hazırlanması için aşırı düşük teklif açıklaması nasıl hazırlanır yazımıza bakabilirsiniz.
9 Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği m.79.2.1 uyarınca idare, açıklama talebine ilişkin e-formda önemli teklif bileşenlerini açık, net ve tek tek sayarak bütün istekliler için aynı biçimde belirtmelidir. “Ve diğer giderler”, “her türlü gider” veya “vb.” gibi ibareler açıklamaların değerlendirilmesinde dikkate alınmaz; m.79.2.2’deki açıklama yöntemlerini sınırlayan yeni yöntem de getirilemez. Hizmet alımlarında açıklama için üç iş gününden az olmamak üzere uygun süre verilmelidir. Bu nedenle itirazda yalnızca açıklamanızın değil, idarenin açıklama isteme biçiminin de hukuka uygunluğu incelenmelidir.
Başvuru yolları ve süreler
| Aşama | Süre |
|---|---|
| İdareye şikâyet | Öğrenmeyi izleyen günden itibaren 10 gün |
| m.21/b ve 21/c ihalelerinde idareye şikâyet | 5 gün |
| İdarenin karar süresi | 10 gün |
| KİK’e itirazen şikâyet | Kanundaki başlangıçtan itibaren 10 gün |
| Kurul kararına karşı dava | 30 gün |
Örnek: Açık ihale usulüyle yapılan bir ihalede değerlendirme dışı bırakılma kararı EKAP üzerinden 2 Kasım 2026 Pazartesi bildirilmişse idareye şikâyet süresi 3 Kasım’da başlar ve 12 Kasım 2026 Perşembe günü biter. Aynı ihale pazarlık usulüyle (m.21/b) yapılmışsa süre 7 Kasım Cumartesi gününe denk gelir; son gün tatil olduğundan ilk iş günü olan 9 Kasım’da sona erer. Bildirim ve öğrenme tarihi EKAP kayıtlarından ayrıca kontrol edilmelidir.
İdareye şikâyet edilmesi gereken bir iddia doğrudan KİK’e götürülemez. m.56’daki istisna yalnızca şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihale iptal kararlarına ilişkindir: bunlara karşı öğrenmeden itibaren 5 gün içinde doğrudan KİK’e başvurulur. Bu istisna, açıklamanın reddine karşı olağan başvuruya uygulanmaz.
Dilekçede neler bulunmalı?
İhalenin adı, ihale kayıt numarası, idare, başvuru sahibi, itiraz edilen işlem, öğrenme tarihi ve sürede olunduğu açıkça yazılmalıdır. Ardından idarenin ret gerekçeleri (fiyat teklifi, işçilik, akaryakıt, araç, sigorta, amortisman hesabı, meslek mensubu belgeleri, Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanakları, yapım işlerinde analiz girdileri) tespit edilip her biri ayrı başlıkta cevaplanmalıdır.
Soyut ifade yerine somut iddia kurulmalıdır. Örnek: “İdare akaryakıt maliyetinin tevsik edilmediğini belirtmiştir. Ancak açıklamamızın 7. sayfasında akaryakıt miktarı, birim fiyat ve toplam maliyet ayrı ayrı gösterilmiş, dayanak fiyat teklifi ve Ek-O.6 tutanağı ekte sunulmuştur.” Rakibin açıklamasının hukuka aykırı kabul edildiği ileri sürülüyorsa da hangi bileşenin, hangi belgenin veya hangi hesabın neden mevzuata aykırı olduğu gösterilmelidir; “rakibin açıklaması mevzuata aykırıdır” demek başvuruyu zayıflatır.
İlk şikâyet dilekçesi sadece süreyi korumak için yazılmış kısa bir metin olmamalıdır; idareye şikâyette ileri sürülmeyen iddianın KİK önünde ilk kez ileri sürülmesi incelemeyi engelleyebilir. İhale ilanı, idari ve teknik şartname, birim fiyat teklif cetveli, sorgulama yazısı, açıklama ve ekleri, komisyon kararı ve EKAP bildirimleri birlikte incelenmelidir.
Fiyat teklifi, Ek-O.5 ve Ek-O.6
Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri en yaygın tevsik yöntemidir; ancak teklif, ilgili alanda faaliyet gösteren bir kişiden alınmalı ve dayanağı olarak maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmelidir. Ek-O.5’te teklif tutarının tespit edilen maliyetin altında olmaması, Ek-O.6’da birim fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması gerekir. Fiyat teklifinin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir; önemli olan Tebliğ şartlarını taşımasıdır.
Hizmet alımlarında uyuşmazlıklar en çok işçilik, bayram ve genel tatil, fazla çalışma, akaryakıt, araç, bakım-onarım, lastik, sigorta, muayene, yemek-yol ve malzeme giderlerinde yoğunlaşır (personel taşıma hizmetlerinde açıklama). Yapım işlerinde ise analiz girdileri, miktarlar, rayiçler, nakliye ve kamu kurumlarınca yayımlanan fiyatlar ön plana çıkar; iki itiraz aynı şablonla hazırlanmamalıdır.
KİK süreci ve dava
İtirazen şikâyette süre, ehliyet, şekil şartları ve başvuru bedeli eksiksiz olmalıdır (itirazen şikâyet başvuru bedeli 2026). Kurul düzeltici işlem belirleyebilir, ihaleyi iptal edebilir veya başvuruyu reddedebilir; haklı bulunmak ihalenin size verileceği anlamına gelmez, çoğu zaman teklifin yeniden değerlendirilmesi istenir. Kurul kararına karşı 30 gün içinde Ankara idare mahkemelerinde dava açılır ve yürütmenin durdurulması istenebilir. Dilekçeye eklenen KİK kararları aynı ihale türüne, aynı hukuki soruna ve aynı mevzuat dönemine ilişkin olmalıdır (resmî KİK karar sorgulama ekranı, açıklama neden reddedilir). Konu ihale hukuku kapsamındadır.
Dilekçenin iskeleti
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Başlık ve taraflar | İdare, başvuru sahibi, ihale kayıt numarası, ihalenin adı |
| Süre | İşlemin öğrenildiği tarih ve başvurunun süresinde olduğunun açıklanması |
| İtiraz edilen işlem | Değerlendirme dışı bırakma kararı veya rakibin açıklamasının kabulü |
| Ret gerekçelerine cevaplar | Her gerekçe ayrı başlıkta; sayfa, belge ve hesapla |
| Usul itirazları | Sorgulama yazısındaki belirsizlik, yetersiz süre, eşit muamele ihlali |
| Talep | Kararın kaldırılması ve teklifin yeniden değerlendirilmesi gibi açık bir düzeltici işlem |
| Ekler | Açıklama, fiyat teklifleri, tutanaklar, hesap tabloları, vekâletname |
Ret gerekçesi ve doğru cevap örnekleri
Gerekçe: “Araç amortismanı hesaplanmamıştır.” Cevapta, açıklamanın ilgili sayfasında araçların demirbaş kayıtları, amortisman oranı ve iş süresine düşen tutarın gösterildiği; araçlar kiralanacaksa kira bedelinin fiyat teklifi ve Ek-O.5 ile tevsik edildiği belgelenir.
Gerekçe: “Fiyat teklifini veren kişi bu alanda faaliyet göstermemektedir.” Cevapta teklif verenin vergi levhası, ticaret sicil kaydı ve faaliyet kodunun ilgili mal veya hizmetle uyumlu olduğu gösterilir; meslek mensubunun Ek-O.5 tutanağını hangi kayıtlara dayanarak düzenlediği açıklanır.
Gerekçe: “Sorgulanmayan bir bileşen açıklanmamıştır.” Bu durumda sorgulama yazısında o bileşenin önemli teklif bileşeni olarak sayılmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği m.79.2.1 uyarınca idarenin açıkça sormadığı bir kalem için açıklama istenemeyeceği ileri sürülür. Bu tür usul itirazları, esasa ilişkin savunma kadar etkili olabilir.
Adım adım: Aşırı düşük teklif itirazı
- Değerlendirme dışı bırakma kararının EKAP bildirim tarihini ekran görüntüsüyle kaydedin.
- İhale usulüne göre 10 veya 5 günlük şikâyet süresinin son gününü hesaplayın.
- Sorgulama yazısını, önemli teklif bileşenlerinin nasıl sayıldığını ve verilen açıklama süresini Tebliğ m.79.2.1 yönünden inceleyin.
- Komisyon kararındaki her ret gerekçesini ayrı ayrı listeleyin.
- Her gerekçeye açıklamanızın ilgili sayfası, fiyat teklifi, Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanağı ve hesap tablosuyla cevap hazırlayın.
- Bütün esas ve usul iddialarını ilk şikâyet dilekçesinde eksiksiz ileri sürün ve idareye süresinde verin.
- İdare reddederse veya süresinde karar vermezse başvuru bedelini yatırıp 10 gün içinde KİK’e itirazen şikâyette bulunun; Kurul kararına karşı 30 gün içinde dava açın.
Sık yapılan hatalar
Şikâyet süresini her ihalede 10 gün sanmak; “açıklamamız yeterlidir” gibi genel ifadelerle yetinmek; ret gerekçelerini sayfa ve belge göstermeden cevaplamak; sorgulama yazısındaki usul hatalarını ileri sürmemek; ilk şikâyette ileri sürülmeyen iddiayı KİK’te eklemeye çalışmak ve farklı ihale türüne ya da eski mevzuat dönemine ait KİK kararlarına dayanmak en sık hatalardır.
Kamu ihale hukukuna ilişkin diğer rehberler için ihale hukuku ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Aşırı düşük teklif itirazında süre kaç gün?
İdareye şikâyet süresi öğrenmeyi izleyen günden itibaren 10 gündür; 4734 m.21/b ve 21/c’ye göre yapılan ihalelerde 5 gündür. Süreler hak düşürücüdür.
Doğrudan KİK’e başvurabilir miyim?
Kural olarak hayır. Önce idareye şikâyet edilir; KİK’e ancak idarenin kararından veya karar süresinin dolmasından sonra itirazen şikâyetle gidilir.
Açıklama için kaç gün verilmelidir?
Hizmet alımlarında üç iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilmelidir. Yetersiz süre itiraz sebebidir.
Fiyat teklifi ihale tarihinden önce alınmış olmalı mı?
Hayır. Önemli olan, teklifin Tebliğ şartlarını taşıması ve Ek-O.5 veya Ek-O.6 tutanağıyla desteklenmesidir.
Rakibin açıklamasının kabul edilmesine itiraz edebilir miyim?
Evet. Ancak hangi bileşenin, hangi belgenin veya hangi hesabın neden mevzuata aykırı olduğu somut olarak gösterilmelidir.
KİK haklı bulursa ihale bana mı verilir?
Hayır. Kurul genellikle değerlendirmenin yeniden yapılması gibi düzeltici işlem belirler; ihale sonucunu idare yeniden belirler.
Kurul kararına karşı dava süresi kaç gün?
Kararın tebliğinden itibaren 30 gün; dava Ankara idare mahkemelerinde açılır ve yürütmenin durdurulması istenebilir.
Sonuç
Aşırı düşük teklif itirazında başarı, sürelerin doğru hesaplanmasına ve idarenin her ret gerekçesinin sayfa, belge ve hesapla ayrı ayrı çürütülmesine bağlıdır. İlk şikâyet dilekçesi tam ve somut hazırlanmalı, idarenin açıklama isteme biçimindeki usul hataları da mutlaka ileri sürülmelidir.
Hukuki Uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Şikâyet ve itirazen şikâyet süreleri hak düşürücüdür ve ihale usulüne göre değişir; doküman, sorgulama yazısı, açıklama ve idare kararı birlikte değerlendirilmelidir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com