İhalede Geçici ve Kesin Teminat: İade, Gelir Kaydı (2026)

Kamu ihalesinde teminat, isteklinin ve yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun yerine getirmesini güvence altına almak için idareye verilen bedeldir. İki temel tür vardır: teklif bedelinin %3’ünden az olamayan geçici teminat (4734 sayılı Kanun m.33) ve sözleşme bedeli üzerinden %6 oranında alınan kesin teminat (4734 sayılı Kanun m.43). Kural teminatın iadesidir; gelir (irat) kaydı ise yalnızca kanunda sayılan risklerin gerçekleşmesi hâlinde söz konusu olur. Kesin teminat, yapım işlerinde geçici kabulle yarısı, SGK ilişiksiz belgesi ve kesin kabulle kalanı olmak üzere iade edilir. Teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

📅 Yayın: 5 Haziran 2026 · Son güncelleme: 5 Haziran 2026

Teminat nedir, neden alınır?

Teminat, ihale ve sözleşme sürecinde idarenin karşılaşabileceği risklere karşı aldığı güvence bedelidir. Amaç, taahhüt edilen işin doküman hükümlerine uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamaktır. Teminat olarak kabul edilen değerler 4734 sayılı Kanun’un 34. maddesinde sayılır: tedavüldeki Türk parası, bankalarca verilen teminat mektupları ve Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri gibi.

Geçici teminat

Geçici teminat, ihaleye katılan isteklilerden alınır ve teklif edilen bedelin %3’ünden az olamaz. İade ve gelir kaydı şu esaslara tabidir:

• İhaleyi kazanamayan istekliler: Geçici teminat, ihale komisyonu kararının veya ihale iptal kararının tebliğinden sonra iade edilir.
• Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi: Sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.
• İhale üzerinde kalan istekli: Kesin teminatı verip sözleşmeyi imzaladıktan hemen sonra geçici teminatı iade edilir (m.44).

Geçici teminat; sözleşmeyi süresinde imzalamayan ya da yasaklı olduğu hâlde ihaleye katılan istekli gibi hâllerde gelir kaydedilir. Yasaklamanın kapsamı için İhalelerden Yasaklama yazımıza bakabilirsiniz.

Kesin teminat ve ek kesin teminat

İhale üzerinde kalan istekliden, sözleşme imzalanmadan önce ihale bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınır. Sözleşme uygulanırken fiyat farkı ödenmesi veya iş artışı yapılması hâlinde, bu tutarlar üzerinden de %6 oranında ek kesin teminat alınır. Fiyat farkı hesabının esasları için 2026 Fiyat Farkı Hesabı yazımız yol gösterir.

Kesin teminatın iadesi

Kesin teminat, taahhüdün sözleşmeye uygun yerine getirildiği ve yüklenicinin idareye borcunun bulunmadığı tespit edildikten sonra (4735 sayılı Kanun m.13) iade edilir:

• Yapım işlerinde: Eksik ve kusurlar giderilip geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra yarısı; SGK’dan ilişiksiz belgesi getirilip kesin kabul tutanağı onaylandıktan sonra kalanı iade edilir.
• Yapım dışı işlerde: SGK ilişiksiz belgesi getirildikten sonra; garanti süresi öngörülmüşse yarısı, garanti süresi dolunca kalanı; garanti süresi yoksa tamamı iade edilir.

Teminatın gelir kaydedildiği hâller

İade genel kural olmakla birlikte, kanunda sayılan riskler gerçekleştiğinde teminat gelir kaydedilir. Başlıca hâller:

• Yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi: kesin teminat ve varsa ek kesin teminat, alındığı tarihten gelir kaydına kadar güncellenerek gelir kaydedilir.
• Yüklenicinin işten doğan SGK ve vergi borçlarının kabul tarihine kadar ödenmemesi: teminat paraya çevrilip borca mahsup edilir, kalanı iade edilir.
• İhale sürecinde yasak fiil/davranışta bulunulduğunun sözleşmeden sonra tespiti.
• Yüklenicinin mali acz içinde edimini yerine getirememesi.

Fesih ve tasfiyenin ayrıntıları için Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye yazımıza bakabilirsiniz.

İade edilemeyen (zamanaşımına uğrayan) teminatlar

Mahsup gerektirmeyen hâllerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onayından, diğer işlerde kabul veya garanti süresi bitiminden itibaren iki yıl içinde, idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar ise sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.

Teminatlar haczedilemez

4734 sayılı Kanun’un 34. maddesi gereği, idarece alınan geçici ve kesin teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz. Bu kural, teminatın güvence işlevini korur.

İhale sürecindeki itiraz yolları için İtirazen Şikâyet ve İhalenin İptali; alanın genel çerçevesi için İhale Hukuku Nedir? ve ihale hukuku hizmetlerimiz sayfalarına bakabilirsiniz. Mevzuat metinleri için 4734 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr).