İhalelerden Yasaklama: Sebepler, Süre ve İptal Davası (2026)

İhalelerden yasaklama, kamu ihale sürecinde veya sözleşmenin uygulanması sırasında kanunda belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişilerin belirli süreyle kamu ihalelerine katılmasını engelleyen ağır bir idari yaptırımdır. İhale aşamasındaki yasaklamanın temel dayanağı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17 ve 58. maddeleri; sözleşmenin uygulanması aşamasındaki yasaklamanın temel dayanağı ise 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25 ve 26. maddeleridir. Yasak fiil ve davranışlarda kural olarak bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; üzerine ihale bırakıldığı hâlde mücbir sebep dışında usulüne uygun sözleşme imzalamayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar yasaklama kararı verilebilir. Yasaklama kararının kanunda belirtilen yetkili makam tarafından, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespitini izleyen en geç 45 gün içinde verilmesi gerekir. Karar Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. Yasaklama yalnızca şirketi değil, kanundaki ortaklık şartları mevcutsa şirket ortaklarını ve yasaklanan kişinin başka şirketlerini de etkileyebilir. Karara karşı KİK’e itirazen şikâyet yolu değil, idari yargıda iptal davası ve şartları varsa yürütmenin durdurulması yolu gündeme gelir.

📅 Yayın: 5 Haziran 2026 · Son güncelleme: 26 Ağustos 2026

İhalelerden yasaklama nedir?

İhalelerden yasaklama, belirli bir ihalede teklifin değerlendirme dışı bırakılmasından çok daha ağır sonuç doğuran bir idari yaptırımdır.

Hakkında yasaklama kararı verilen gerçek veya tüzel kişi, yasaklama süresi boyunca kanunun kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz.

4734 ve 4735 sayılı Kanunlardaki yasaklama sistemi, ilgili kanunların istisna hükümlerinde yer alan bazı kamu alımlarını da kapsayacak şekilde geniş düzenlenmiştir.

Özellikle faaliyetinin önemli bölümü kamu ihalelerine dayanan şirketlerde yasaklama kararı;

• yeni ihalelere teklif verilememesi,
• şirketin ticari faaliyetinin ciddi biçimde daralması,
• ortaklık yapısının da yasaklılık incelemesine girmesi,
• devam eden ihale ve sözleşmelerde yeni hukuki sorunların ortaya çıkması

gibi ağır sonuçlar doğurabilir.

4734 ve 4735 kapsamındaki yasaklama arasındaki fark nedir?

Yasaklamada ilk yapılması gereken, fiilin ihale aşamasında mı yoksa sözleşmenin uygulanması sırasında mı gerçekleştiğini belirlemektir.

Bu ayrım önemlidir çünkü yasaklamaya esas fiil, karar verecek makam ve bağlantılı fesih/teminat işlemleri somut olayın hangi aşamada gerçekleştiğine göre farklılaşabilir.

4734 sayılı Kanuna göre yasak fiil ve davranışlar

4734 sayılı Kanunun 17. maddesi ihale sürecindeki yasak fiil ve davranışları düzenlemektedir.

Bunlar arasında;

• hile, vaat, tehdit veya nüfuz kullanarak ihale işlemlerini etkilemek,
• istekliler arasında anlaşma sağlamak veya rekabeti bozmak,
• sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek,
• alternatif teklif verilebilen hâller dışında bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı birden fazla teklif vermek,
• kanunen ihaleye katılamayacağı hâlde ihaleye katılmak

gibi fiiller bulunmaktadır.

Bu fiillerden birinin gerçekleştiğinin tespit edilmesi hâlinde 4734 m.58 kapsamında yasaklama süreci gündeme gelebilir.

4735 sayılı Kanuna göre yasak fiil ve davranışlar

Sözleşme imzalandıktan sonra ise 4735 sayılı Kanunun 25. maddesindeki yasak fiil ve davranışlar önem kazanır.

Sözleşmenin uygulanması sırasında;

• hile, tehdit, nüfuz kullanma veya benzeri yollarla sözleşmenin uygulanmasını etkilemek,
• sahte belge düzenlemek veya kullanmak,
• sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuatta yasaklanan başka fiillerde bulunmak,
• taahhüdü sözleşme ve ihale dokümanına uygun biçimde yerine getirmemek

gibi durumlar yasaklama sonucuna yol açabilir.

Ancak özellikle taahhüdün yerine getirilmemesine dayanan dosyalarda, sözleşmenin hukuka uygun biçimde feshedilip feshedilmediği yasaklama işleminin hukuka uygunluğunun denetiminde önemlidir. Danıştay da fesih işleminin hukuka uygunluğunun yasaklama bakımından dikkate alınması gerektiğini kabul etmektedir. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Fesih sürecinin ayrıntıları için Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İhalelerden yasaklama süresi ne kadardır?

Yasaklama süresi yasaklamanın sebebine göre değişir.

4734 sayılı Kanunun 59. maddesindeki mahkeme kararıyla yasaklama, idari makam tarafından 58. madde kapsamında verilen yasaklamadan ayrı bir mekanizmadır. Mahkeme kararıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar yasaklama öngörülmektedir. :contentReference[oaicite:3]{index=3}

Yasaklama kararını kim verir?

Yasaklama kararını Kamu İhale Kurumu vermez.

Kanunda karar verecek makam idarenin hukuki yapısına göre belirlenmiştir.

4734 sayılı Kanunun 58. maddesi ve 4735 sayılı Kanunun 26. maddesi uyarınca yasaklama;

• ihaleyi yapan veya sözleşmeyi uygulayan bakanlık,
• ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık,
• herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde ilgili ihale yetkilisi,
• il özel idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlarda İçişleri Bakanlığı,
• belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmeler bakımından ilgili kanuni makam

tarafından verilir.

Bu nedenle yasaklama kararında yetki ilk kontrol edilmesi gereken unsurlardan biridir.

Yetkisiz makam tarafından verilen yasaklama işlemi iptal davasında hukuka aykırılık sebebi oluşturabilir.

Kamu İhale Kurumu yasaklama kararı verir mi?

Hayır.

Kamu İhale Kurumu;

• yasaklılık kayıtlarını izler,
• sicil işlemlerini yürütür,
• ihale mevzuatı kapsamındaki diğer görevlerini yerine getirir

ancak 4734 m.58 veya 4735 m.26 anlamında yasaklama cezasını veren makam değildir.

Bu nedenle yasaklama kararına karşı KİK’e itirazen şikâyet yapılması doğru başvuru yolu değildir.

45 günlük yasaklama süresi nasıl hesaplanır?

4734 sayılı Kanunun 58. ve 4735 sayılı Kanunun 26. maddelerinde yasaklama kararının;

yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde

verilmesi öngörülmüştür.

Danıştay uygulamasında bu sürenin hak düşürücü nitelikte olduğu kabul edilmektedir. :contentReference[oaicite:4]{index=4}

Ancak kritik mesele “tespit tarihi”nin hangi tarih olduğudur.

Bu tarih her zaman;

• ihalenin yapıldığı gün,
• fiilin gerçekleştiği gün,
• ilk şikâyetin yapıldığı gün

değildir.

Somut olayın niteliğine göre ayrı bir inceleme veya tahkikat yapılması gerekebilir.

Danıştay, tespit tarihinin dosyanın özelliklerine göre belirlenmesi gerektiğini; yalnızca idarenin bir yazıyı başka makama gönderdiği tarihin her durumda otomatik tespit tarihi sayılamayacağını kabul etmektedir. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

Bu nedenle yasaklama davasında 45 günlük süre incelenirken dosyanın kronolojisi gün gün çıkarılmalıdır.

Yasaklama kararı ne zaman yürürlüğe girer?

Verilen yasaklama kararı Resmî Gazete’de yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir ve Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Bu tarih, firmanın fiilen kamu ihalelerine katılamamaya başladığı tarih bakımından önemlidir.

Ayrıca yasak fiil veya davranış ihale sırasında veya sonrasında tespit edilmişse, yasaklama kararının yürürlüğe girmesine kadar aynı idarenin sonraki ihalelerine katılıma ilişkin kanuni sonuçlar da ayrıca dikkate alınmalıdır. :contentReference[oaicite:6]{index=6}

Yasaklama şirket ortaklarını da etkiler mi?

Evet, kanunda belirtilen şartlar mevcutsa etkiler.

Mevcut yazılarda sık yapılan en önemli hatalardan biri;

“Cezaların şahsiliği gereği yasak fiile katılmayan hiçbir ortak yasaklanamaz.”

şeklindeki genellemedir.

4734 m.58 ve 4735 m.26, tüzel kişilerin ortaklarına ilişkin özel ve açık hükümler içermektedir.

Şahıs şirketlerinde

Yasaklanan tüzel kişinin şahıs şirketi olması hâlinde şirket ortaklarının tamamı hakkında yasaklama kararı gündeme gelir.

Sermaye şirketlerinde

Yasaklanan tüzel kişinin sermaye şirketi olması hâlinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında da yasaklama uygulanır.

Danıştay kararları bu kanuni sirayet sistemini açık biçimde uygulamaktadır. :contentReference[oaicite:7]{index=7}

Yasaklanan kişinin başka şirketleri de etkilenebilir mi?

Evet.

Kanunda yalnızca şirketten ortağa doğru bir yasaklama sistemi bulunmaz.

Hakkında yasaklama kararı verilen gerçek veya tüzel kişi;

• başka bir şahıs şirketinde ortaksa bu şahıs şirketi,
• başka bir sermaye şirketinin sermayesinin yarısından fazlasına sahipse bu sermaye şirketi

bakımından da yasaklama sonucu doğabilir.

Kanun koyucunun amacı, yasaklanan kişinin başka bir şirket üzerinden dolaylı biçimde kamu ihalelerine katılmasını önlemektir. Danıştay 13. Dairesi de bu amacı açıkça vurgulamaktadır. :contentReference[oaicite:8]{index=8}

Bu nedenle yasaklama dosyasında yalnızca fiili işleyen şirket değil, ortaklık zinciri de incelenmelidir.

%50 ortaklık yeterli midir?

Kanundaki ifade “sermayesinin yarısından fazlasına sahip” şeklindedir.

Dolayısıyla sermaye şirketlerinde yalnızca tam %50 paya sahip olmak ile %50’nin üzerinde paya sahip olmak aynı değildir.

Ortaklık oranı, yasaklama kararının tesis edildiği veya kanunda dikkate alınması gereken ilgili tarih bakımından ticaret sicili ve şirket kayıtları üzerinden somut olarak kontrol edilmelidir.

İhale dışı bırakılma ile yasaklama aynı şey midir?

Hayır.

İhale dışı bırakılma çoğu zaman belirli bir ihale bakımından sonuç doğurur.

Örneğin;

• yeterlik şartının sağlanmaması,
• zorunlu belgenin sunulmaması,
• vergi veya SGK borcu,
• teklifin dokümana uygun olmaması

gibi nedenlerle istekli o ihalede değerlendirme dışı bırakılabilir.

Yasaklama ise kanunda belirtilen süre boyunca kamu ihalelerine katılma hakkını genel olarak sınırlar.

Dolayısıyla “teklifim değerlendirme dışı bırakıldı, yasaklandım” sonucu her durumda doğru değildir.

Fesih ile yasaklama arasındaki ilişki nedir?

Sözleşmenin feshedilmesi ile ihalelerden yasaklama hukuken aynı işlem değildir.

Ancak 4735 sayılı Kanunun belirli hükümlerine göre gerçekleştirilen fesihler yasaklama sonucunu da doğurabilir.

Özellikle;

• yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi,
• yasak fiil veya davranışın tespiti,
• mali acz nedeniyle fesih

gibi durumlarda sözleşmenin feshi yanında teminatın gelir kaydedilmesi ve yasaklama gündeme gelebilir.

Bununla birlikte yasaklamaya dayanak yapılan fesih hukuka aykırıysa, bu husus yasaklama işleminin yargısal denetiminde de önem taşır. :contentReference[oaicite:9]{index=9}

Fesih ve teminat sonuçları için Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye ve Kamu İhalesinde Teminat 2026 rehberlerimizi inceleyebilirsiniz.

Yasaklamaya karşı KİK’e başvuru yapılır mı?

Hayır.

Şikâyet ve itirazen şikâyet sistemi, ihale sürecindeki işlem ve eylemlere karşı kullanılan özel idari başvuru sistemidir.

İhalelerden yasaklama kararı ise bağımsız bir idari yaptırım niteliğindedir.

Dolayısıyla yasaklama kararının kaldırılması amacıyla;

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusu yapılmaz.

Yasaklama kararının yargısal denetimi idari yargıda gerçekleştirilir.

Yasaklama kararına karşı hangi dava açılır?

Yasaklama kararına karşı görevli idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Dava dilekçesinde somut dosyaya göre;

• yetki,
• 45 günlük süre,
• yasak fiilin gerçekten oluşup oluşmadığı,
• fiilin yükleniciye isnat edilip edilemeyeceği,
• fesih işleminin hukuka uygunluğu,
• ortaklık oranı,
• yasaklamanın doğru kişilere uygulanıp uygulanmadığı,
• ölçülülük ve yasaklama süresi

incelenmelidir.

İptal davasının genel yapısı için İdari İşlem İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yürütmenin durdurulması istenebilir mi?

Evet.

Yasaklama kararı devam ettiği sürece şirket yeni kamu ihalelerine katılamayacağından telafisi güç zararlar doğabilir.

İYUK m.27’deki şartlar mevcutsa iptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Mahkeme;

• işlemin açıkça hukuka aykırı olup olmadığını ve
• uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğup doğmayacağını

birlikte değerlendirir.

Yürütmenin durdurulması kararı, uzun sürebilecek esas incelemesi sonuçlanmadan önce yüklenici açısından kritik önem taşıyabilir.

Yasaklama davası açma süresi kaç gündür?

İdari yargıda genel dava açma süresi kural olarak 60 gündür.

Ancak yasaklama kararının Resmî Gazete’de yayımlanması, kişiye ayrıca bildirim yapılması ve öğrenme tarihi gibi hususlar somut dosyada süre başlangıcı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle;

“Resmî Gazete’den sonra nasılsa 60 günüm var.”

şeklinde rahat hareket edilmemelidir.

Yasaklama kararı öğrenildiğinde dava süresi yönünden dosya gecikmeden incelenmelidir.

Yasaklama kararı nedeniyle tazminat istenebilir mi?

Hukuka aykırı bir yasaklama işlemi nedeniyle yüklenicinin zarar görmesi hâlinde tam yargı davası gündeme gelebilir.

Ancak tazminat bakımından;

• işlemin hukuka aykırılığı,
• zararın gerçek ve belgelenebilir olması,
• zarar ile yasaklama işlemi arasında illiyet bağı bulunması

gerekir.

Salt “yasaklandığım için ihalelere katılamadım” şeklindeki soyut iddia her zarar kaleminin tahsili için tek başına yeterli olmayabilir.

Yasaklama kararında kontrol edilmesi gerekenler

Sık yapılan hatalar

• Yasaklama kararına KİK’e itiraz etmek: Yasaklama kararının yargısal denetimi idari yargıda yapılır.
• 45 günü yalnızca fiilin gerçekleştiği tarihten hesaplamak: Kanundaki “tespit tarihi” somut dosyada ayrıca belirlenmelidir.
• Şirket ortaklarının hiçbir şekilde yasaklanamayacağını düşünmek: 4734 m.58 ve 4735 m.26 ortaklara ilişkin açık sirayet hükümleri içerir.
• %50 pay ile %50’den fazla payı aynı kabul etmek: Sermaye şirketleri bakımından kanun “yarısından fazlası” ölçütünü kullanır.
• Fesih ve yasaklamayı tek işlem kabul etmek: Bağlantılı olmakla birlikte hukuken farklı işlemlerdir.
• Yasaklama süresini her durumda 1-2 yıl sanmak: Sözleşmeyi imzalamama hâlinde 6 ay-1 yıl sistemi bulunur.
• Kamu davasına bağlı mahkeme yasaklamasını idari yasaklamayla karıştırmak: 4734 m.59 ve 4735 m.27 ayrı sonuçlar doğurabilir.
• Resmî Gazete tarihini takip etmemek: Yasaklama kararının yürürlüğü ve dava stratejisi bakımından önemlidir.

İhale sürecinin genel çerçevesi için İhale Hukuku Nedir? ve dosyaya yönelik hukuki süreçler için İhale Hukuku hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İhalelerden yasaklama işlemlerinde uygulanacak kanun maddesi, yetkili makam, 45 günlük sürenin başlangıcı, ortaklara sirayet, fesih işleminin etkisi ve dava süresi somut olayın özelliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Yasaklama kararı öğrenildiğinde dava ve yürütmenin durdurulması süreleri bakımından gecikmeden hukuki inceleme yapılması önemlidir.