İhalede Geçici ve Kesin Teminat: İade, Gelir Kaydı (2026)

Kamu ihalesinde teminat, isteklinin ve yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun yerine getirmesini güvence altına almak için idareye verilen bedeldir. İki temel tür vardır: teklif bedelinin %3’ünden az olamayan geçici teminat (4734 sayılı Kanun m.33) ve sözleşme bedeli üzerinden %6 oranında alınan kesin teminat (4734 sayılı Kanun m.43). Kural teminatın iadesidir; gelir kaydı ise yalnızca kanunda öngörülen hâllerde gündeme gelir. Kesin teminat, yapım işlerinde geçici kabulle yarısı, SGK ilişiksiz belgesi ve kesin kabulle kalanı olmak üzere iade edilir. Teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

📅 Yayın: 5 Haziran 2026 · Son güncelleme: 26 Ağustos 2026

Teminat nedir, neden alınır?

Teminat, ihale ve sözleşme sürecinde idarenin karşılaşabileceği risklere karşı aldığı güvence bedelidir. Amaç, taahhüt edilen işin ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamaktır.

Teminat olarak kabul edilen değerler 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 34. maddesinde düzenlenmiştir. Bunlar arasında;

• Tedavüldeki Türk parası,
• Teminat mektupları,
• İlgili mevzuatta kabul edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bunlar yerine düzenlenen belgeler

yer alır.

Geçici teminat ihale aşamasında, kesin teminat ise sözleşmenin uygulanması aşamasında idarenin temel güvencelerinden biridir.

Geçici teminat

Geçici teminat, ihaleye katılan isteklilerden alınır ve teklif edilen bedelin %3’ünden az olamaz.

Geçici teminatın iadesinde isteklinin ihale sonucundaki durumuna göre farklılık bulunmaktadır:

• Diğer istekliler: İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi dışındaki isteklilere ait geçici teminatlar iade edilir.
• Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi: İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşmenin imzalanmasından hemen sonra geçici teminatı iade edilir.
• İhale üzerinde kalan istekli: Gerekli kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalaması hâlinde geçici teminatı iade edilir.

Geçici teminat, ihale üzerinde kalan isteklinin kanuni şartları yerine getirerek sözleşmeyi imzalamaması veya mevzuatta gelir kaydı öngörülen diğer hâllerde gelir kaydedilebilir.

Yasak fiil ve davranışlar ile ihalelerden yasaklama sürecinin ayrıntıları için İhalelerden Yasaklama yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kesin teminat ve ek kesin teminat

İhale üzerinde kalan istekliden, sözleşmenin imzalanmasından önce ihale bedeli üzerinden %6 oranında kesin teminat alınır.

Kesin teminatın amacı, yüklenicinin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesini güvence altına almaktır.

Sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı ödenmesi veya iş artışı meydana gelmesi hâlinde, mevzuatta öngörülen koşullarla bu tutarlar üzerinden de ek kesin teminat alınabilir.

Fiyat farkı hesabının teknik esasları için Fiyat Farkı Hesabı 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Kesin teminat ne zaman iade edilir?

Kesin teminatın iadesi 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun ilgili hükümlerine tabidir.

Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun biçimde yerine getirildiği ve yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan borçlarının bulunmadığı tespit edildikten sonra teminatın iadesi gündeme gelir.

Yapım işleri ile yapım dışı işler bakımından iade süreci farklılaşabilir.

• Yapım işlerinde: Eksik ve kusurlar giderilip geçici kabul tutanağı onaylandıktan sonra kesin teminatın yarısı; SGK ilişiksiz belgesinin sunulması ve kesin kabulün tamamlanmasından sonra kalan kısmı iade edilir.
• Yapım dışı işlerde: SGK ilişiksiz belgesi ve varsa garanti süresi dikkate alınarak kesin teminatın tamamı veya belirli bölümleri iade edilir.

Somut sözleşmede garanti süresi veya özel teminat hükümleri bulunuyorsa bunlar ayrıca değerlendirilmelidir.

SGK ilişiksiz belgesi neden önemlidir?

Kesin teminatın iadesinde yüklenicinin ihale konusu işten kaynaklanan sosyal güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği önem taşır.

SGK ilişiksiz belgesi, yüklenicinin söz konusu iş nedeniyle Kuruma borcunun bulunmadığını gösteren temel belgelerden biridir.

Bu nedenle iş tamamlanmış ve kabul işlemleri yapılmış olsa bile ilişiksiz belgesinin sunulmaması kesin teminatın tamamen iadesini geciktirebilir.

Teminat hangi hâllerde gelir kaydedilir?

Kural teminatın iadesidir. Ancak mevzuatta belirlenen bazı hâllerde geçici veya kesin teminat gelir kaydedilebilir.

Başlıca durumlar şunlardır:

• Sözleşmenin yüklenicinin kusuru nedeniyle feshedilmesi: 4735 sayılı Kanunda öngörülen hâllerde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydı gündeme gelebilir.
• Yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi: Fesih şartlarının oluşması hâlinde teminat bakımından da sonuç doğabilir.
• Yüklenicinin mali acz nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini bildirmesi: 4735 sayılı Kanunun 19. maddesindeki fesih sistemi teminatın gelir kaydına yol açabilir.
• Yasak fiil veya davranışların tespit edilmesi: İhale veya sözleşme sürecindeki yasak fiiller teminat ve yasaklama bakımından sonuç doğurabilir.

Teminatın gelir kaydı ile idarenin diğer alacaklarının tahsili aynı mesele değildir. Somut olayda teminatın hangi kanun maddesine dayanılarak gelir kaydedildiği ayrıca kontrol edilmelidir.

Fesih halinde kesin teminat ne olur?

Kamu ihale sözleşmesinin feshi halinde kesin teminatın akıbeti, feshin nedenine göre değişir.

4735 sayılı Kanunun 19, 20 ve 21. maddeleri kapsamındaki kusura dayalı fesihlerde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi gündeme gelir.

Buna karşılık sözleşmenin hukuken kabul edilen bir mücbir sebep nedeniyle sona erdirilmesi hâlinde kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların iadesi söz konusu olabilir.

Bu nedenle “sözleşme feshedildiyse teminat kesin olarak yanar” şeklinde genel bir sonuç kurulamaz.

Fesih, tasfiye, yasaklama ve teminatın akıbeti hakkında ayrıntılı bilgi için Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye yazımızı inceleyebilirsiniz.

SGK ve vergi borcu nedeniyle teminat kullanılabilir mi?

Yüklenicinin ihale konusu işten kaynaklanan bazı kamu borçlarının bulunması, teminatın iadesini etkileyebilir.

Mevzuattaki şartlar oluşmuşsa teminatın paraya çevrilerek ilgili borçlara mahsup edilmesi ve kalan tutarın yükleniciye iade edilmesi gündeme gelebilir.

Bu işlem ile fesih nedeniyle kesin teminatın gelir kaydedilmesi birbirinden farklı hukuki mekanizmalardır.

Dolayısıyla her teminat kesintisi “irat kaydı” olarak değerlendirilmemelidir.

Ek kesin teminat ne zaman alınır?

Sözleşmenin uygulanması sırasında sözleşme bedelini etkileyen bazı artışlar ek kesin teminat yükümlülüğü doğurabilir.

Özellikle;

• Fiyat farkı ödenmesi,
• İş artışı yapılması,
• Mevzuatta ek kesin teminat alınmasını gerektiren diğer bedel artışları

bakımından ilgili tutar üzerinden ek kesin teminat hesaplanabilir.

Ek kesin teminatın oranı ve hangi tutara uygulanacağı somut sözleşme ve yürürlükteki mevzuata göre kontrol edilmelidir.

İade edilmeyen teminatlar ne olur?

Kesin teminatın iade şartları oluştuğu hâlde yüklenici tarafından uzun süre talep edilmemesi bakımından da özel hükümler bulunmaktadır.

Mahsup gerektirmeyen hâllerde;

• yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul işlemlerinin tamamlanması,
• diğer işlerde kabul veya varsa garanti süresinin sona ermesi

sonrasında mevzuatta öngörülen süre içinde teminatın talep edilmesi gerekir.

İdarenin yazılı uyarısına rağmen iki yıl içinde talep edilmeyen kesin teminat mektupları bakımından mektupların hükümsüz kalması ve bankasına iade edilmesi gündeme gelir.

Teminat mektubu dışındaki teminatlar ise ilgili hükümlere göre Hazineye gelir kaydedilebilir.

Bu nedenle işi tamamlanan yüklenicinin teminat iadesini süresiz biçimde bekletmemesi gerekir.

Teminat mektubunun süresi neden önemlidir?

Teminat mektuplarında ihale ve sözleşme sürecini karşılayacak geçerlilik süresinin bulunması gerekir.

İdare;

• geçici teminat mektubunun ihale sürecini,
• kesin teminat mektubunun ise sözleşmenin uygulanması ve teminatın iadesine kadar geçen süreci

karşılayıp karşılamadığını kontrol eder.

Gerektiğinde teminat mektubunun süresinin uzatılması istenebilir.

Süresi dolan veya sözleşme süresini karşılamayan teminat mektupları yüklenici açısından ciddi sözleşmesel risk yaratabilir.

Teminatlar haczedilebilir mi?

Hayır.

4734 sayılı Kanunun 34. maddesi gereğince idarece alınan geçici ve kesin teminatlar haczedilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamaz.

Bu düzenleme teminatın ihale ve sözleşme sürecindeki güvence işlevini korumayı amaçlar.

Teminat idareye belirli bir kamu ihale ilişkisindeki riskleri güvence altına almak amacıyla verilmiş olduğundan üçüncü kişilerin takip işlemlerine karşı özel bir koruma altındadır.

Teminatın haksız gelir kaydı halinde ne yapılabilir?

İdare tarafından teminatın gelir kaydedilmesine karar verilmiş olması, işlemin her durumda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.

Özellikle;

• fesih şartlarının oluşup oluşmadığı,
• yüklenicinin kusurunun bulunup bulunmadığı,
• gerekli ihtarın yapılıp yapılmadığı,
• mücbir sebep bulunup bulunmadığı,
• gelir kaydının doğru kanuni sebebe dayanıp dayanmadığı

incelenmelidir.

Teminatın gelir kaydı fesih veya yasaklama işlemiyle bağlantılıysa, ilgili idari işlemlere karşı uygulanabilecek hukuki yollar da ayrıca değerlendirilmelidir.

Kamu ihalesinde teminat için kontrol listesi

Yüklenici veya istekli açısından aşağıdaki hususların kontrol edilmesi yararlıdır:

• Geçici teminat tutarı yeterli mi?
• Teminat mektubunun süresi uygun mu?
• Kesin teminat doğru oran üzerinden mi hesaplandı?
• Fiyat farkı veya iş artışı nedeniyle ek kesin teminat doğmuş mu?
• Geçici kabul sonrası iade edilebilecek teminat bölümü hesaplandı mı?
• SGK ilişiksiz belgesi alınmış mı?
• Kesin kabul veya garanti süresi tamamlanmış mı?
• İdare teminatın gelir kaydına hangi kanun maddesini dayanak gösteriyor?
• Fesih veya yasaklama işlemi ayrıca mevcut mu?
• İade şartları oluşmuş teminat için süresinde talepte bulunuldu mu?

İhale süreçlerindeki şikâyet ve itirazen şikâyet yolları için İtirazen Şikâyet ve İhalenin İptali; alanın genel çerçevesi için İhale Hukuku Nedir? ve İhale Hukuku hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun güncel metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kamu ihalesinde geçici teminat, kesin teminat, ek kesin teminat, gelir kaydı ve iade koşulları; ihale türüne, sözleşmenin hükümlerine, fesih gerekçesine ve somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Özellikle teminatın gelir kaydı veya iade edilmemesi hâlinde ilgili ihale ve sözleşme belgeleri birlikte incelenmelidir.