Fiyat farkı endeksleri, TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) verilerine dayanır ve her ayın endeksi, takip eden ayın başında (genellikle ilk üç iş günü içinde) TÜİK tarafından yayımlanır. Yani bir işe ait fiyat farkı hesabında kullanılacak “uygulama ayı” endeksi, o ay bittikten sonraki ayın başında belli olur — örneğin Haziran ayına ait Yİ-ÜFE, Temmuz başında açıklanır. Yüklenici açısından kritik olan nokta şudur: fiyat farkı, işin fiilen yapıldığı (uygulama) ayın endeksiyle hesaplanır ve doğru endeksin doğru aya uygulanması, alacağınızın tutarını doğrudan belirler. Yanlış ay veya yanlış endeks kullanımı, hakedişe itirazın en sık nedenidir.
📅 Son güncelleme: 6 Temmuz 2026
Fiyat farkı endeksi nedir, hangi veriye dayanır?
Kamu ihale sözleşmelerinde fiyat farkı, sözleşme süresince oluşan fiyat değişimlerinin yükleniciye yansıtılmasını sağlayan mekanizmadır ve hesabın çekirdeğinde endeks vardır. Yürürlükteki Fiyat Farkı Esaslarına göre kullanılan endeks, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından aylık yayımlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE)‘dir. Hesaplamada, işin ihale edildiği (temel) aya ait endeks ile işin fiilen gerçekleştirildiği (uygulama) aya ait endeks oranlanır; aradaki değişim, sözleşmedeki katsayılarla birlikte fiyat farkını verir. Hesabın tam mantığı ve formülü için fiyat farkı hesabı 2026 rehberimizi inceleyin.
Endeksler ne zaman açıklanır?
TÜİK, Yİ-ÜFE dahil fiyat endekslerini önceden ilan ettiği bir veri yayımlama takvimine göre açıklar. Genel kural şudur: bir aya ait endeks, o ay kapandıktan sonra, takip eden ayın ilk günlerinde (uygulamada genellikle ilk üç iş günü içinde) yayımlanır.
| Uygulama ayı (işin yapıldığı ay) | Endeksin açıklanma zamanı |
|---|---|
| Ocak | Şubat başı |
| Haziran | Temmuz başı |
| Aralık | Ocak başı (izleyen yıl) |
Pratik sonucu: bir hakedişte fiyat farkı hesaplanabilmesi için, o uygulama ayına ait endeksin açıklanmış olması gerekir. Ay içinde düzenlenen hakedişlerde endeks henüz belli değilse, fiyat farkı endeks açıklandıktan sonra hesaplanır. Kesin açıklanma tarihleri her yıl TÜİK’in Ulusal Veri Yayımlama Takviminde önceden duyurulur; kritik hakediş dönemlerinde bu takvimin kontrol edilmesi planlama açısından yararlıdır.
Endeks nereden öğrenilir?
Güncel ve geçmiş Yİ-ÜFE değerleri, birincil kaynak olan TÜİK‘in resmî yayımlarından (aylık haber bültenleri ve veri tabanı) öğrenilir. Fiyat farkı hesabında endeksin doğru serisinin ve doğru ayının kullanılması esastır; farklı endeks serilerinin karıştırılması hatalı sonuç üretir. Uygulama ayının endeksi ile temel ayın endeksinin doğru eşleştirilmesi, hesabın güvenilirliğini belirler.
Yanlış endeks/yanlış ay: en sık hak kaybı
Fiyat farkı uyuşmazlıklarının önemli bölümü, endeksin kendisinden değil, hangi aya uygulandığından doğar. Sık görülen hatalar: işin fiilen yapıldığı ay yerine hakedişin düzenlendiği ayın endeksinin kullanılması, süre uzatımı verilen dönemde uygulama ayının yanlış belirlenmesi ve imalatın gerçekleştiği ayın kayıtlarla desteklenmemesi. Bu tür hatalarda yüklenicinin yolu bellidir: hakedişe usulüne uygun ihtirazi kayıtla itiraz etmek. İtiraz edilmeyen dönemler için sonradan düzeltme, ciddi ispat ve süre engelleriyle karşılaşır. Süre uzatımının fiyat farkına etkisi için süre uzatımı ve gecikme cezası yazımızı da inceleyin.
Endeks kaynaklı bir fark ödenmez veya eksik ödenirse, alacağın tahsili için fiyat farkı davası ve itiraz süreci, hiç ödeme yapılmayan durumlar için ödenmeyen yüklenici alacakları ve sürelerin hesabı için fiyat farkında zamanaşımı rehberlerimize bakabilirsiniz. Bu alan doğrudan ihale hukuku hizmet kapsamımıza girer.
Sık yapılan hatalar
- Uygulama ayı yerine hakediş ayını esas almak: Fiyat farkı, işin fiilen yapıldığı ayın endeksiyle hesaplanır; hakedişin düzenlendiği ay değil.
- Endeks açıklanmadan hesabı kesinleştirmek: Uygulama ayının endeksi ancak takip eden ayın başında belli olur; erken yapılan hesap sonradan düzeltilmelidir.
- Yanlış endeks serisini kullanmak: Fiyat farkı esaslarında öngörülen doğru Yİ-ÜFE serisi dışında bir seri kullanmak hatalı sonuç doğurur.
- İmalat ayını belgelememek: Uygulama ayının doğru tespiti için iş programı, ataşman ve hakediş ekleri tutarlı olmalıdır.
- Endeks farkına şerhsiz onay vermek: Endeks/ay hatasıyla eksik hesaplanan fiyat farkına itiraz edilmeden imzalanan hakediş, sonraki talebi büyük ölçüde engeller.
Sıkça Sorulan Sorular
Fiyat farkı endeksleri ne zaman açıklanır?
TÜİK, bir aya ait Yİ-ÜFE’yi takip eden ayın başında (genellikle ilk üç iş günü içinde) yayımlar. Örneğin Haziran ayı endeksi Temmuz başında açıklanır. Kesin tarihler her yıl TÜİK’in Ulusal Veri Yayımlama Takvimi’nde önceden duyurulur.
Fiyat farkı hangi ayın endeksiyle hesaplanır?
İşin fiilen gerçekleştirildiği uygulama ayının endeksi ile işin ihale edildiği temel ayın endeksi oranlanarak hesaplanır. Uygulama ayının doğru belirlenmesi, hesabın doğruluğu açısından belirleyicidir.
Endeks henüz açıklanmadıysa hakediş nasıl düzenlenir?
Uygulama ayının endeksi açıklanana kadar fiyat farkı kesinleştirilemez; endeks yayımlandıktan sonra hesap yapılır. Bu nedenle ay içi düzenlenen hakedişlerde fiyat farkı, endeksin açıklanmasının ardından tahakkuk ettirilir.
Endeks değerlerini nereden öğrenebilirim?
Güncel ve geçmiş Yİ-ÜFE değerleri TÜİK’in resmî yayımlarından ve veri tabanından öğrenilir. Fiyat farkı hesabında doğru serinin ve doğru ayın kullanılması şarttır.
Yanlış endeks kullanılırsa ne yapabilirim?
Eksik veya hatalı hesaplanan fiyat farkına karşı ilgili hakedişe ihtirazi kayıtla itiraz edin. İtiraz edilmeyen dönemler için sonradan düzeltme talebi ispat ve süre engelleriyle karşılaşır; gerekirse alacak dava yoluyla istenir.
Ek fiyat farkı kararnamelerindeki endeks farklı mı?
Olağanüstü dönemlerde çıkarılan ek fiyat farkı düzenlemeleri, kendi metinlerinde esas alınacak endeks, dönem ve katsayıları ayrıca belirler. Bu nedenle ek fiyat farkı hesabında ilgili kararname/düzenleme hükümleri esas alınmalıdır.
Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Endeksin ve uygulama ayının somut hakedişe uygulanması; sözleşme türüne, fiyat farkı esaslarına ve iş kayıtlarına göre değişir. Hakedişe itiraz sürelerinde hak kaybı riski bulunduğundan, bir avukata danışmanız önerilir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com