Kamu İhale Sözleşmesinde Fesih ve Tasfiye: Yüklenici Rehberi (2026)

Kamu ihale sözleşmesinde fesih, idare bakımından 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20. maddesine, yüklenici bakımından ise 19. maddesine göre gündeme gelir. İdarenin (a) bendine dayalı feshi için, gecikme cezası uygulanmak üzere, en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen yazılı bir ihtar zorunludur; bu ihtar yapılmadan ya da tebliğ edildiği ispatlanmadan gerçekleştirilen fesih ve buna bağlı yasaklama işlemleri idari yargıda iptal edilebilir. Fesih hâlinde kural olarak kesin teminat (ve varsa ek kesin teminatlar) gelir kaydedilir, hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve yüklenici hakkında 26. madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama uygulanır. Buna karşılık mücbir sebebe dayalı fesihte teminat iade edilir.

📅 Yayın: 3 Haziran 2026 · Son güncelleme: 3 Haziran 2026

Kamu ihale sözleşmesi hangi hâllerde feshedilir?

Kamu ihale sözleşmelerinin sona erdirilmesi, taraflar arasındaki serbest iradeye değil, 4735 sayılı Kanun’un emredici hükümlerine bağlıdır. Sözleşme; idarenin tek taraflı feshi (m.20), yüklenicinin feshi (m.19), sözleşmeden önceki yasak fiiller nedeniyle fesih (m.21) ve yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı veya tutukluluğu (m.23) gibi hâllerde feshedilebilir. Her bir hâlin sonuçları — özellikle kesin teminatın akıbeti ve yasaklama uygulanıp uygulanmayacağı — birbirinden farklıdır. Bu nedenle dosyanın hangi maddeye dayandığı, yüklenicinin atacağı her adımı belirler.

İdarenin sözleşmeyi feshetmesi (4735 m.20)

İdarenin tek taraflı fesih yetkisi iki temel sebebe dayanır:

(a) Taahhüdün yerine getirilmemesi ve on günlük ihtar şartı

Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi hâlinde idare doğrudan fesih yapamaz. Önce, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, en az on gün süreli ve gerekçeleri açıkça belirtilen yazılı bir ihtar göndermek zorundadır. Bu süreye rağmen aynı durum devam ederse, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir. İhtarın hiç gönderilmemesi, süresinin on günden kısa tutulması veya tebliğ edildiğinin belgelenememesi, feshi sakatlayan en sık usul hatalarındandır.

(b) Yasak fiil ve davranışlar (m.25)

Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25. maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda (hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, sahte belge düzenleme vb.) bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde sözleşme feshedilir. Bu durumda ihtar şartı aranmaz; ancak isnat edilen fiilin somut delillerle ortaya konması gerekir.

Her iki hâlde de kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir.

Yüklenicinin sözleşmeyi feshetmesi (4735 m.19)

Sözleşme kurulduktan sonra, mücbir sebep hâlleri dışında yüklenicinin mali acz içinde bulunması nedeniyle taahhüdünü yerine getiremeyeceğini gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak bildirmesi hâlinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu yol, yükleniciyi yasaklama ve teminat kaybı sonuçlarından kurtarmaz; bu nedenle fesih kararından önce sözleşmenin sürdürülebilirliğinin ve alternatiflerin dikkatle değerlendirilmesi önem taşır.

Mücbir sebep ve öngörülemeyen durumlar: teminat iade edilir mi?

Feshin sonuçları bakımından en kritik ayrım, feshin kusura mı yoksa mücbir sebebe mi dayandığıdır. Mücbir sebeplerden dolayı sözleşmenin feshedilmesi hâlinde hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlar iade edilir; bu hâlde yasaklama da gündeme gelmez. Bu nedenle dosyanın mücbir sebep çerçevesine oturup oturmadığı, yüklenicinin lehine en belirleyici savunma eksenlerinden biridir.

Feshin sonuçları: teminat, tasfiye, yasaklama ve tazminat

• Kesin teminatın gelir kaydı: 19, 20 ve 21. maddelere göre fesihte teminat gelir kaydedilir ve yüklenicinin borcuna mahsup edilemez.
• Hesabın tasfiyesi: Sözleşme feshedildikten sonra yapılmış işler tespit edilerek hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir; fesih tarihine kadar gerçekleştirilen imalatlar dışında idareden mali hak talep edilemez.
• İhalelere katılmaktan yasaklama (m.26): 19, 20 ve 21. maddelere göre feshedilen sözleşmelerde yüklenici hakkında yasaklama işlemi uygulanır; süre kural olarak bir yıldan az, iki yıldan fazla olamaz ve karar Resmî Gazete’de yayımlanır.
• Zarar ve ziyanın tazmini: Feshin yüklenicinin kusurundan kaynaklandığı hâllerde, idarenin uğradığı zarar ve ziyan ayrıca yükleniciye tazmin ettirilir.
• Özel hâller (m.23): Yüklenicinin ölümü, iflası, ağır hastalığı, tutukluluğu veya mahkûmiyeti gibi durumlarda iş tasfiye edilerek teminat iade edilir; iş ortaklıklarında belirli şartlarla sözleşmenin yenilenerek işe devam edilmesi mümkündür.

Yüklenici için savunma ve itiraz stratejisi

Fesih ve yasaklama, idarenin tek taraflı tesis ettiği idari işlemlerdir ve idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. Uygulamada en güçlü iptal sebepleri usule ilişkindir: Danıştay, 20/(a) kapsamındaki fesihlerde idarenin en az on günlük ihtarı gönderdiğini ve usulüne uygun tebliğ ettiğini belgeleyemediği dosyalarda fesih ve yasaklama işlemlerini hukuka aykırı bulabilmektedir. Bu nedenle savunmanın merkezinde; ihtarın varlığı ve içeriği, tebligat belgeleri, gecikmede yüklenicinin kusurunun bulunup bulunmadığı, süre uzatımı ve mücbir sebep koşulları yer alır.

İptal davası, idari işlemin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde (idari yargıda kural olarak altmış gün) açılmalıdır; işlemin icrasının durdurulması için yürütmeyi durdurma talebi de aynı dilekçede ileri sürülebilir. Süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan, ihtar veya fesih bildirimi elinize ulaştığı anda dosyanın hızla değerlendirilmesi belirleyicidir. Sözleşmeden doğan alacak ve fiyat farkı uyuşmazlıklarınız varsa, bunların fiyat farkı itiraz ve dava süreci ile birlikte bütüncül değerlendirilmesi gerekir.

4735 Geçici Madde 6 hâlâ uygulanıyor mu?

2022 yılında, girdi fiyatlarındaki olağanüstü artışlar nedeniyle 4735 sayılı Kanun’a eklenen Geçici Madde 5, 6 ve 7 gibi düzenlemeler, belirli tarih aralıklarındaki sözleşmeler için ek fiyat farkı, devir, süre uzatımı ve fesih-tasfiye imkânı tanımıştı. Örneğin Geçici Madde 6, 1/4/2022 öncesi ihale edilip 15/4/2022 itibarıyla devam eden ve gerçekleşme oranı belirli eşiğin altında kalan sözleşmeler için, başvuru süreleri 2022 içinde dolan bir imkân getirmişti. Bu hükümler geçmiş döneme özgü ve süreye bağlı olduğundan, bugün başlatılacak yeni bir tasfiye süreci kural olarak yukarıda açıklanan kalıcı hükümlere (m.19-23) dayanır. Geçici maddelere dayanan eski dosyalarınız varsa, bunlar ayrı ve kendi tarih koşulları içinde değerlendirilmelidir.

İhale süreçlerinin genel çerçevesi için ihale hukuku nedir yazımızı inceleyebilir, dosyanıza özel destek için ihale hukuku hizmet sayfamıza göz atabilirsiniz. Kanun’un tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.