VUK mükerrer 355 özel usulsüzlük cezası; bilgi verme ve belge ibraz etme yükümlülüğüne uyulmaması, elektronik ortamda verilmesi zorunlu beyanname veya bildirimlerin süresinde verilmemesi, e-Defter ve e-belge sistemlerine ilişkin yükümlülüklerin ihlali ve tahsilat ile ödemelerde tevsik zorunluluğuna aykırılık gibi fiillere uygulanır. 2026 yılında temel ceza tutarı birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı için 35.000 TL, ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve kazancı basit usulde belirlenenler için 17.000 TL, diğer kişiler için 8.700 TL’dir. Ancak her ihlale yalnızca bu maktu tutarlar uygulanmaz. Tevsik zorunluluğuna aykırılıkta her işlem ve her taraf için, mükellef grubuna ait asgari cezadan az olmamak üzere işlem tutarının %10’u; elektronik tebligat ve bazı özel elektronik yükümlülüklerde ise farklı tutar, katsayı ve üst sınırlar gündeme gelebilir. Genel mal ve hizmet tahsilatlarında tevsik sınırı 7.000 TL değil, 30.000 TL’yi aşan işlemlerdir. Ceza ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava, şartları varsa uzlaşma veya VUK 376 kapsamında cezada indirim yollarından biri değerlendirilmelidir.
📅 Yayın: 3 Haziran 2026 · Son güncelleme: 14 Temmuz 2026
VUK mükerrer 355 özel usulsüzlük cezası nedir?
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355. maddesi, doğrudan vergi miktarının eksik hesaplanmasını değil; vergi sisteminin işlemesi için getirilen bilgi, bildirim, ibraz, elektronik kayıt ve ödeme belgelendirme yükümlülüklerine uyulmamasını cezalandırır.
Madde özellikle:
- Vergi idaresinin istediği bilgilerin verilmemesi,
- Eksik veya yanıltıcı bilgi verilmesi,
- Defter, belge ve elektronik kayıtların süresinde ibraz edilmemesi,
- Elektronik ortamda verilmesi gereken beyannamelerin süresinde verilmemesi,
- Elektronik bildirim ve formların hiç, geç, eksik veya hatalı verilmesi,
- e-Defter, e-Fatura, e-Arşiv ve benzeri elektronik uygulamalara ilişkin zorunlulukların ihlali,
- Tahsilat ve ödemelerde banka veya diğer aracı finansal kurumları kullanma zorunluluğuna aykırılık,
- Elektronik tebligat sistemine ilişkin yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
gibi farklı fiilleri kapsamaktadır.
Kanunun güncel metnine Gelir İdaresi Başkanlığının Vergi Usul Kanunu sayfasından ulaşılabilir.
2026 yılı VUK mükerrer 355 ceza tutarları
31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’nin beşinci mükerrer sayısında yayımlanan 588 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanacak tutarlar belirlenmiştir.
| Ceza muhatabı | 2026 ceza tutarı |
|---|---|
| Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı | 35.000 TL |
| İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve kazancı basit usulde tespit edilenler | 17.000 TL |
| Yukarıdakilerin dışında kalanlar | 8.700 TL |
Bu tutarlar maddenin genel ceza tarifesidir. İhlalin niteliğine göre:
- Cezanın belirli bir katı,
- İşlem bedelinin belirli bir yüzdesi,
- Her bildirim veya dönem için ayrı ceza,
- Takvim yılına ilişkin bir üst sınır
uygulanabilir.
Bu nedenle ceza ihbarnamesi yalnızca üzerinde yazılı tutara bakılarak değerlendirilemez. Cezanın hangi kanun hükmü, tebliğ ve zorunluluk nedeniyle kesildiği belirlenmelidir.
Hangi yılın ceza tutarı uygulanır?
Kural olarak ihlalin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan ceza tutarı dikkate alınır.
Örneğin 2024 yılına ait bir bildirimin 2024 yılında süresinde verilmemesi nedeniyle kesilen cezada, yalnızca ihbarnamenin 2026 yılında düzenlenmiş olması gerekçesiyle 2026 tutarının uygulanması her durumda mümkün değildir.
Şu tarihler birbirinden ayrılmalıdır:
- Yükümlülüğün yerine getirilmesi gereken son gün,
- İhlalin gerçekleştiği tarih,
- İhlalin idarece tespit edildiği tarih,
- Ceza ihbarnamesinin düzenlendiği tarih,
- İhbarnamenin tebliğ edildiği tarih.
Devam eden, tekrarlanan veya her dönem için yeniden doğan yükümlülüklerde her fiilin tarihi ayrıca değerlendirilir.
Bilgi vermeme ve belge ibraz etmeme cezası
Vergi Usul Kanunu’nun 148, 149, 150 ve 256. maddeleri kapsamında kamu idareleri, mükellefler ve mükelleflerle işlem yapan gerçek veya tüzel kişilerden bilgi ya da belge istenebilir.
Mükerrer 355 cezası şu durumlarda gündeme gelebilir:
- İstenen bilginin süresinde verilmemesi,
- Eksik bilgi verilmesi,
- Yanıltıcı bilgi verilmesi,
- Defter ve belgelerin verilen süre içinde ibraz edilmemesi,
- Elektronik kayıtların okunabilir biçimde sunulmaması.
Ceza uyarısı yazıda bulunmalıdır
Bilgi verme veya belge ibrazı için mükellefe gönderilen yazıda:
- Hangi bilgi veya belgenin istendiği,
- Bilgi ve belgelerin hangi süre içinde verilmesi gerektiği,
- Hangi yöntemle teslim edileceği,
- Süresinde yerine getirilmemesi hâlinde ceza hükümlerinin uygulanacağı
açıkça gösterilmelidir.
Mükellefe ceza uygulanacağı konusunda gerekli yazılı uyarı yapılmamışsa veya talep belirsizse, cezanın hukuka uygunluğu tartışılabilir.
Ancak kanun veya genel tebliğle dönemsel olarak verilmesi zorunlu hâle getirilen elektronik beyanname ve bildirimler bakımından vergi idaresinin her dönem ayrıca uyarı yazısı göndermesi gerekmez.
Defter ve belge ibrazı için verilen süre yeterli olmalıdır
Defter ve belge talebinde mükellefe hangi kayıtların istendiği açıkça bildirilmelidir.
İncelemede şu konular önem taşır:
- Talep yazısının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği,
- İstenen defter ve belgelerin mükellefin elinde bulunup bulunmadığı,
- Muhafaza süresinin devam edip etmediği,
- Verilen sürenin mevzuata uygun olup olmadığı,
- Mücbir sebep veya ibrazı fiilen engelleyen olay bulunup bulunmadığı,
- Elektronik kayıtların teknik nedenle sunulamayıp sunulamadığı.
Yangın, sel, deprem, hırsızlık, ağır hastalık veya sistem arızası ileri sürülüyorsa olayın yalnızca sözlü olarak açıklanması yeterli değildir. Yetkili makam tutanakları, teknik servis kayıtları, yedekleme kayıtları ve diğer belgeler sunulmalıdır.
Elektronik beyanname ve bildirimlerin geç verilmesi
Elektronik ortamda verilmesi zorunlu beyanname, bildirim veya formların süresinde verilmemesi mükerrer 355 kapsamında özel usulsüzlük cezası doğurabilir.
İhlale örnek olarak:
- Vergi beyannamesinin elektronik ortamda süresinde gönderilmemesi,
- Yükümlü olunan dönemlerde Ba-Bs veya benzeri bildirimlerin verilmemesi,
- Gerçek faydalanıcı bildiriminin hiç veya süresinde yapılmaması,
- Eksik ya da yanıltıcı elektronik bildirimde bulunulması,
- e-Defter beratlarının süresinde yüklenmemesi,
- Elektronik sistemlerde zorunlu bildirimlerin tamamlanmaması
gösterilebilir.
Ancak her elektronik yükümlülüğün cezası aynı değildir. İlgili genel tebliğde:
- Özel ceza katsayısı,
- Her bildirim için üst sınır,
- İlk tespit ve sonraki tespit ayrımı,
- Düzeltme için ek süre,
- Cezasız düzeltme imkânı
bulunabilir.
İlk 30 gün ve sonraki 30 gün indirimi
Mükerrer 355 kapsamındaki elektronik beyanname veya bildirimlerde kanunun geç verme indirimine uygun bir yükümlülük söz konusuysa:
| Yerine getirilme tarihi | Uygulanacak ceza oranı |
|---|---|
| Kanuni sürenin sonundan itibaren ilk 30 gün içinde | Belirlenen özel usulsüzlük cezasının 1/10’u |
| İlk 30 günü izleyen sonraki 30 gün içinde | Belirlenen özel usulsüzlük cezasının 1/5’i |
| Bu sürelerden sonra | Kural olarak tam ceza |
Örneğin birinci sınıf tüccar için 2026 yılında 35.000 TL olan temel ceza:
- İlk 30 günlük dönemde şartları varsa 3.500 TL,
- Takip eden 30 günlük dönemde şartları varsa 7.000 TL
olarak uygulanabilir.
Ancak bu oranlar her elektronik zorunluluğa otomatik biçimde uygulanmaz. İlgili bildirimin kanuni dayanağı, genel tebliği ve özel ceza hükmü ayrıca kontrol edilmelidir.
Geç verilen beyannamede başka ceza çıkar mı?
Elektronik beyannamenin geç verilmesi nedeniyle özel usulsüzlük cezası kesilmesi, başka sonuçların ortaya çıkmasını engellemez.
Beyanname nedeniyle ödenmesi gereken vergi varsa ayrıca:
- Vergi aslı,
- Vergi ziyaı cezası,
- Gecikme faizi veya pişmanlık zammı
gündeme gelebilir.
Vergi çıkmayan bir beyannamede ise vergi ziyaı oluşmasa bile elektronik beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle özel usulsüzlük cezası kesilebilir.
Pişmanlıkla beyan yolunun kullanılması da elektronik beyannameye ilişkin özel usulsüzlük cezasını her durumda ortadan kaldırmaz.
Elektronik tebligat yükümlülüğüne aykırılık
Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesi kapsamında elektronik tebligat sistemine dâhil olma veya sisteme ilişkin zorunluluklara uymama durumunda genel tutarlardan farklı cezalar uygulanır.
2026 yılı tutarları:
| Ceza muhatabı | 2026 tutarı |
|---|---|
| Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı | 12.000 TL |
| İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve basit usule tabi olanlar | 6.000 TL |
| Diğer kişiler | 3.000 TL |
Dolayısıyla mükerrer 355 kapsamında kesilen her cezanın 35.000 TL olması gerektiği düşünülmemelidir.
Tahsilat ve ödemelerde tevsik zorunluluğu nedir?
Tevsik zorunluluğu, belirli tutarı aşan tahsilat ve ödemelerin aracı finansal kurumlar üzerinden gerçekleştirilmesini ve banka ya da ilgili kurum belgesiyle kanıtlanmasını ifade eder.
Genel mal teslimi ve hizmet ifalarında güncel sınır:
30.000 TL’yi aşan işlemlerdir.
30.000 TL’yi aşan işlemlerde tahsilat veya ödeme:
- Banka,
- Katılım bankası,
- Ödeme kuruluşu,
- Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi,
- Mevzuatta kabul edilen diğer aracı finansal kurumlar
üzerinden gerçekleştirilmelidir.
Havale, EFT, para yatırma, çek, banka veya kredi kartı gibi yöntemler kullanılabilir. Belgedeki gönderen, alıcı, tutar, tarih ve işlem açıklamasının gerçek ticari işlemle uyumlu olması gerekir.
30.000 TL sınırı nasıl uygulanır?
Sınır, ödeme başına değil kural olarak işleme konu toplam bedel üzerinden değerlendirilir.
Örneğin 100.000 TL tutarındaki bir mal alımının:
- Beş ayrı günde 20.000’er TL,
- On ayrı taksitte 10.000’er TL
olarak nakit ödenmesi tevsik zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Toplam işlem bedeli 30.000 TL’yi aştığı için taksitlerin tamamının aracı finansal kurum üzerinden yapılması gerekir.
Birbirinden gerçekten bağımsız mal veya hizmet işlemleriyle, tek bir işlemin yapay biçimde bölünmesi aynı değildir. Ticari ilişkinin sözleşme, sipariş, fatura, teslim ve ödeme yapısı birlikte değerlendirilir.
Tevsik zorunluluğunda ceza nasıl hesaplanır?
Tevsik zorunluluğuna uymayanların her birine, her bir işlem için:
Mükellef grubuna göre belirlenen maktu cezadan az olmamak üzere işlem tutarının %10’u
oranında özel usulsüzlük cezası kesilir.
| Ceza muhatabı | 2026 asgari ceza |
|---|---|
| Birinci sınıf tüccar veya serbest meslek erbabı | 35.000 TL’den az olamaz |
| İkinci sınıf tüccar, defter tutan çiftçi veya basit usule tabi kişi | 17.000 TL’den az olamaz |
| Diğer kişiler | 8.700 TL’den az olamaz |
Bir takvim yılı içinde tevsik yükümlülüğü nedeniyle kesilebilecek toplam özel usulsüzlük cezası 2026 yılında 35.000.000 TL’yi aşamaz.
Örnek
Bir şirket 2026 yılında 500.000 TL tutarındaki mal bedelini nakit öderse:
- İşlem tutarının %10’u 50.000 TL’dir.
- Birinci sınıf tüccar için asgari ceza 35.000 TL’dir.
- %10 hesabı asgari tutardan yüksek olduğu için 50.000 TL ceza gündeme gelir.
Ceza yalnızca parayı tahsil eden satıcıya değil, şartları varsa nakit ödeme yapan alıcıya da ayrı ayrı kesilebilir.
Mükellef olmayan kişiye de ceza kesilebilir mi?
Evet.
Vergi mükellefi olmayan bir kişinin mükellef bir işletmeden 30.000 TL’yi aşan mal veya hizmet alması ve bedeli nakit ödemesi hâlinde hem işletmeye hem ödeme yapan kişiye ayrı ceza kesilebilir.
Buna karşılık vergi mükellefi olmayan iki kişinin kendi aralarında yaptığı ve ticari mükellefle bağlantısı bulunmayan işlemler genel tevsik uygulamasının dışında kalabilir.
Taşınmaz, araç, kira ve diğer özel işlem türlerinde ayrıca ilgili kanun ve tebliğlerdeki özel tevsik düzenlemeleri kontrol edilmelidir.
Beş iş günü içinde bildirim yapılırsa ceza kesilir mi?
Tevsik zorunluluğuna aykırı şekilde ödeme yapan kişi, durumu ödemeyi izleyen beş iş günü içinde kendiliğinden vergi idaresine bildirirse ödeme yapan adına bu tevsik ihlali nedeniyle özel usulsüzlük cezası kesilmez.
Bu istisna:
- Ödemeyi yapan kişiye ilişkindir,
- Beş iş günlük sürede bildirim gerektirir,
- İşlemin ve karşı tarafın doğru açıklanmasını gerektirir,
- Parayı nakit tahsil eden tarafın cezasını kendiliğinden kaldırmaz.
Bildirim yapılırken ödeme tarihi, tutarı, işlem sebebi, karşı taraf ve varsa fatura bilgileri açıkça belirtilmelidir.
Başkası adına kayıtlı banka hesabı veya POS cihazı kullanılabilir mi?
Mal ve hizmet bedellerinin:
- Başkasına ait banka hesabından tahsil edilmesi,
- Başka işletmeye ait POS cihazından geçirilmesi,
- Kredi kartı veya karekod ödemesinin başka mükellefin sistemi üzerinden alınması,
- İşletmeye ait tahsilatın ortak, çalışan veya başka şirket hesabına yönlendirilmesi
mükerrer 355 kapsamında ayrıca ağır özel usulsüzlük cezalarına neden olabilir.
Ödeme banka üzerinden yapılmış olsa bile, tahsilatın gerçekte malı satan veya hizmeti sunan mükellefin kendi adına kayıtlı hesap ya da ödeme sistemi üzerinden yapılması gerekir.
Grup şirketleri, aynı ortaklara ait işletmeler veya aile bireyleri arasında hesap kullanımının bulunması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Gerçek faydalanıcı bildiriminin yapılmaması
Gerçek faydalanıcı bildirim yükümlülüğüne tabi olanların:
- Bildirimi hiç yapmaması,
- Süresinden sonra yapması,
- Eksik bilgi vermesi,
- Yanıltıcı bildirimde bulunması
mükerrer 355 kapsamında cezaya neden olabilir.
Ceza değerlendirilirken:
- Bildirim yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı,
- Bildirim dönemi,
- Değişikliğin ayrıca bildirilmesi gerekip gerekmediği,
- İhlalin geç bildirim mi, eksik bildirim mi olduğu,
- İlgili özel katsayı ve üst sınırlar
incelenmelidir.
Aynı dönem için birden fazla ceza kesilebilir mi?
Her dönem, beyanname, bildirim veya bilgi talebi ayrı bir yükümlülük oluşturabilir. Bu nedenle birden fazla dönem için ayrı ceza kesilmesi mümkündür.
Ancak idare:
- Her cezanın hangi fiile dayandığını,
- Fiillerin gerçekten birbirinden bağımsız olup olmadığını,
- Aynı yükümlülüğün mükerrer biçimde cezalandırılıp cezalandırılmadığını,
- Takvim yılı üst sınırının aşılıp aşılmadığını
göstermelidir.
Tek bir bilgi talebine cevap verilmemesi nedeniyle aynı fiil için hem “bilgi vermeme” hem “belge ibraz etmeme” adı altında birbirini tekrar eden cezalar kesilmişse mükerrerlik itirazı gündeme gelebilir.
Özel usulsüzlük ve vergi ziyaı cezası birlikte kesilebilir mi?
Evet. Özel usulsüzlük cezası şekil ve bilgi yükümlülüğüne, vergi ziyaı cezası ise verginin zamanında veya tam tahakkuk ettirilmemesine ilişkindir.
Örneğin elektronik ortamda verilmesi gereken bir beyanname:
- Süresinde verilmemişse özel usulsüzlük cezası,
- Bu nedenle vergi zamanında tahakkuk etmemişse ayrıca vergi ziyaı cezası
gündeme gelebilir.
Ancak cezaların farklı hukuki fiillere dayanması, hesaplamaların doğru yapılması ve aynı ihlalin hukuka aykırı biçimde tekrar cezalandırılmaması gerekir.
Ceza şirket adına mı, yönetici adına mı kesilir?
Tüzel kişilere ait vergi yükümlülüklerinin ihlali nedeniyle özel usulsüzlük cezası kural olarak şirket veya diğer tüzel kişi adına kesilir.
Şirketin:
- Anonim şirket,
- Limited şirket,
- Kooperatif,
- Dernek veya vakfa ait iktisadi işletme
olması bu temel yaklaşımı değiştirmez.
Şirketten tahsil edilemeyen kamu alacağının kanuni temsilciye yöneltilmesi için ise:
- Kişinin ilgili dönemde kanuni temsilci olması,
- Tahsil şartlarının oluşması,
- Sorumluluğun dayandığı VUK 10 veya 6183 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanabilir olması,
- Temsil döneminin doğru belirlenmesi
gerekir.
CFO veya muhasebe müdürü otomatik olarak sorumlu mudur?
Hayır.
Bir kişinin:
- CFO,
- Mali işler müdürü,
- Muhasebe müdürü,
- Finans direktörü
unvanını taşıması, tek başına şirketin vergi cezasından şahsen sorumlu olduğu anlamına gelmez.
Kişinin:
- Ticaret sicilindeki temsil yetkisi,
- İmza yetkisi,
- Kanuni temsilci olup olmadığı,
- Yetkili olduğu dönem,
- İhlalin meydana geldiği tarihteki görevi
incelenmelidir.
Şirket adına hizmet veren mali müşavir de sırf beyannamenin hazırlanmasına veya gönderilmesine yardım ettiği için cezanın asıl borçlusu hâline gelmez. Mesleki sorumluluk ve varsa özel kanuni sorumluluk hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Ceza ihbarnamesi geldiğinde hangi kontroller yapılmalıdır?
| Kontrol | İncelenecek husus |
|---|---|
| Tebliğ tarihi | Otuz günlük dava ve başvuru süresinin başlangıcı |
| Kanuni dayanak | Mükerrer 355’in hangi fıkrasına dayanıldığı |
| İhlal edilen yükümlülük | Beyanname, bildirim, bilgi talebi, ibraz veya tevsik |
| Fiil tarihi | Doğru yılın ceza tutarının uygulanıp uygulanmadığı |
| Mükellef grubu | 35.000 TL, 17.000 TL veya 8.700 TL grubunun doğruluğu |
| Geç verme indirimi | 1/10 veya 1/5 oranının uygulanıp uygulanmadığı |
| Yazılı uyarı | Bilgi ve ibraz talebinde gerekli ceza uyarısının bulunup bulunmadığı |
| Tekrar eden cezalar | Aynı fiil için mükerrer ceza kesilip kesilmediği |
| Üst sınır | Takvim yılına ilişkin kanuni sınırın aşılıp aşılmadığı |
| Mücbir sebep | İhlali önleyen belgeli bir olay bulunup bulunmadığı |
Cezanın iptalini gerektirebilecek durumlar
Somut olaya göre şu nedenlerle iptal davası açılabilir:
- Mükellefin ilgili yükümlülüğe tabi olmaması,
- Bildirim veya beyannamenin aslında süresinde verilmiş olması,
- İdarenin sistem kayıtlarını hatalı değerlendirmesi,
- Yanlış mükellef grubunun uygulanması,
- Fiilin gerçekleştiği yıl yerine daha yüksek sonraki yıl tutarının kullanılması,
- Geç verme indiriminin uygulanmaması,
- Bilgi talebinin belirsiz veya yetkisiz olması,
- Bilgi ve ibraz yazısında ceza uyarısının bulunmaması,
- Tebligatın usulsüz olması,
- Mücbir sebebin dikkate alınmaması,
- Aynı fiil için mükerrer ceza kesilmesi,
- Tevsik hesabında işlem tutarının veya tarafın yanlış belirlenmesi,
- Takvim yılı üst sınırının aşılması.
Vergi incelemesinin yürütülmesi ve mükellefin savunma hakları için Vergi İncelemesinde Haklarım ve Ne Yapmalıyım? başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Özel usulsüzlük cezasına dava açma süresi
Ceza ihbarnamesine karşı görevli vergi mahkemesinde dava açma süresi kural olarak:
İhbarnamenin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gündür.
Elektronik tebligatta belge, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılabilir. Bu nedenle yalnızca mükellefin belgeyi fiilen açtığı tarih esas alınmaz.
Dava dilekçesinde:
- İhbarnamenin tarih ve numarası,
- Tebliğ tarihi,
- Cezanın dayandığı yükümlülük,
- İhlalin gerçekleşmediğine veya hesabın yanlış olduğuna ilişkin nedenler,
- Elektronik kayıtlar ve diğer deliller
gösterilmelidir.
Vergi cezasına karşı süresinde dava açılması, uyuşmazlık konusu cezanın tahsil sürecini vergi uyuşmazlıklarına ilişkin kurallar çerçevesinde etkiler. Ancak ihtirazi kayıtla verilen beyannameler ve tahakkuka dayalı bazı işlemlerde yürütmenin durdurulması konusu ayrıca incelenmelidir.
VUK 376 kapsamında cezada indirim
Mükellef, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurarak ve kanuni ödeme şartlarına uyarak cezada indirimden yararlanabilir.
Özel usulsüzlük cezalarında genel indirim oranı:
%50’dir.
2026 yılında fiil bazında kesilen usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezası toplamı 40.000 TL veya daha azsa indirim oranı yüzde 50 artırımlı uygulanır.
Bu durumda indirim oranı:
%75
olur.
| 2026 ceza tutarı | VUK 376 indirim oranı | Ödenecek oran |
|---|---|---|
| 40.000 TL veya daha az | %75 | %25 |
| 40.000 TL’yi aşan | %50 | %50 |
Örneğin 35.000 TL özel usulsüzlük cezasında şartları taşıyan mükellef:
- 26.250 TL indirimden yararlanabilir,
- 8.750 TL ödeyebilir.
İndirim için:
- 30 gün içinde başvuru yapılması,
- Cezanın dava konusu yapılmaması veya süresinde davadan vazgeçilmesi,
- İndirimden kalan tutarın vadesinde ödenmesi ya da teminatla ek sürede ödenmesi
gerekir.
2026 yılında uzlaşma sınırı nedir?
2026 yılında fiil bazında kesilen toplam usulsüzlük veya özel usulsüzlük cezasının:
40.000 TL’yi aşması
hâlinde uzlaşma yolu kullanılabilir.
40.000 TL ve altındaki özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına girmez; buna karşılık VUK 376’daki artırımlı yüzde 75 indirimden yararlanabilir.
Uzlaşmaya konu tutarın belirlenmesinde:
- İhbarname toplamı değil,
- Cezayı gerektiren her bir fiil bakımından kesilen toplam ceza
dikkate alınır.
Tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusu, ceza ihbarnamesinin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
Vergi incelemesi sırasında kesilmesi önerilen ve sınırı aşan cezalar bakımından tarhiyat öncesi uzlaşma ayrıca değerlendirilebilir.
Dava, indirim veya uzlaşma: Hangisi seçilmelidir?
| Yol | Avantaj | Temel risk |
|---|---|---|
| Vergi mahkemesinde dava | Cezanın tamamen iptal edilmesi mümkündür | Davanın reddi ve yargılama süreci |
| VUK 376 indirimi | Sonuç hızlı ve indirim oranı önceden bellidir | Cezanın hukuka aykırılığı yargıya taşınmaz |
| Uzlaşma | 40.000 TL üzerindeki cezada idareyle tutar görüşülebilir | Uzlaşma sağlanırsa ilgili ceza dava edilemez |
Cezanın açıkça hatalı olduğu, sistem kayıtlarıyla bildirim yapıldığının kanıtlanabildiği veya gerekli yazılı uyarının bulunmadığı dosyalarda yalnızca indirim tutarına bakılarak karar verilmemelidir.
Buna karşılık ihlalin tartışmasız olduğu ve dava maliyetinin ceza tutarına göre yüksek kaldığı dosyalarda indirim daha ekonomik olabilir.
Sık yapılan hatalar
- 2026 tevsik sınırını 7.000 TL sanmak: Genel sınır 30.000 TL’yi aşan işlemlerdir.
- Her mükerrer 355 cezasını 35.000 TL sanmak: Mükellef grubuna ve özel yükümlülüğe göre tutar değişir.
- İhbarnamenin düzenlenme yılını esas almak: İhlalin gerçekleştiği tarih ayrıca belirlenmelidir.
- Geç verilen bildirimde 1/10 veya 1/5 indirimini kontrol etmemek: Şartları varsa ciddi tutar farkı doğar.
- Bilgi talebine hiç cevap vermemek: Süre uzatımı gerekiyorsa süre dolmadan yazılı talepte bulunulmalıdır.
- Ceza uyarısı içermeyen bilgi talebini incelememek: Yazının içeriği cezanın hukuka uygunluğunu etkileyebilir.
- İşlemi taksitlere bölerek tevsikten kaçınılabileceğini düşünmek: Toplam işlem bedeli dikkate alınır.
- Banka yerine ortak hesabını kullanmak: Ödemenin başka hesaptan geçmesi ayrı ceza riski yaratabilir.
- Tevsik ihlalini beş iş günü içinde bildirmemek: Ödeme yapan için cezasızlık imkânı kaybedilebilir.
- CFO’yu otomatik kanuni temsilci kabul etmek: Ticaret sicili ve temsil yetkisi incelenmelidir.
- Her cezanın uzlaşmaya girdiğini sanmak: 2026 sınırı fiil bazında 40.000 TL’yi aşan cezalardır.
- 40.000 TL altındaki cezada yalnızca yüzde 50 indirim hesaplamak: Şartları varsa yüzde 75 indirim uygulanır.
- Dava, uzlaşma ve indirime aynı anda başvurmak: Yollar arasındaki seçim ve vazgeçme kuralları dikkate alınmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
VUK mükerrer 355 özel usulsüzlük cezası 2026 yılında ne kadar?
Genel ceza tutarı birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı için 35.000 TL, ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve basit usule tabi olanlar için 17.000 TL, diğer kişiler için 8.700 TL’dir. Özel yükümlülüklerde farklı tutar, oran ve üst sınırlar uygulanabilir.
VUK 353 ile mükerrer 355 arasındaki fark nedir?
VUK 353 daha çok fatura, gider pusulası, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve benzeri belgelerin düzenlenmesi veya alınmasıyla ilgilidir. Mükerrer 355 ise bilgi verme, belge ibrazı, elektronik bildirim, beyanname ve tevsik yükümlülüklerini kapsar.
Tevsik zorunluluğu sınırı 7.000 TL mi?
Hayır. Genel mal ve hizmet işlemlerinde güncel sınır 30.000 TL’yi aşan tahsilat ve ödemelerdir. Kira, araç ve diğer özel işlemler için ayrıca özel düzenlemeler bulunabilir.
30.000 TL’lik işlemde banka kullanmak zorunlu mu?
Genel düzenleme 30.000 TL’yi aşan işlemleri kapsar. Tam 30.000 TL tutarındaki işlemin durumu ile özel sektörel veya kira düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir.
100.000 TL’lik ödemeyi küçük taksitlere bölersem nakit ödeyebilir miyim?
Hayır. Toplam işlem bedeli 30.000 TL’yi aştığından taksitlerin tamamının aracı finansal kurum üzerinden yapılması gerekir.
Tevsik cezası yalnızca parayı alan tarafa mı kesilir?
Hayır. Şartları varsa nakit ödeme yapan ve tahsil eden tarafların her birine ayrı ceza kesilebilir.
Tevsik ihlalini kendim bildirirsem ceza kalkar mı?
Ödemeyi yapan kişi, durumu ödemeyi takip eden beş iş günü içinde kendiliğinden idareye bildirirse kendi adına tevsik cezası kesilmemesi mümkündür. Bu durum parayı tahsil eden tarafın cezasını otomatik kaldırmaz.
Elektronik beyannameyi birkaç gün geç verdim, tam ceza mı kesilir?
İlgili yükümlülük mükerrer 355’teki geç verme indirimine tabi ise kanuni süreyi izleyen ilk 30 gün içinde temel cezanın 1/10’u uygulanabilir. Takip eden 30 gün içinde verilirse oran 1/5 olabilir.
Vergi çıkmayan beyanname için özel usulsüzlük cezası kesilir mi?
Evet. Elektronik beyan yükümlülüğünün ihlali vergi kaybından bağımsızdır. Ödenecek vergi çıkmasa bile özel usulsüzlük cezası kesilebilir.
Bilgi isteme yazısında ceza uyarısı yoksa ceza geçerli midir?
Bilgi ve ibraz talebinde süresinde cevap verilmemesi hâlinde ceza uygulanacağının yazılı olarak bildirilmesi gerekir. Uyarının bulunmaması cezanın iptali için önemli bir hukuka aykırılık oluşturabilir. Dönemsel elektronik bildirimlerde ise ayrıca bireysel uyarı aranmayabilir.
Şirkete kesilen ceza doğrudan müdürden alınabilir mi?
Doğrudan ve otomatik biçimde alınamaz. Önce ceza şirket adına kesilir. Kanuni temsilcinin sorumluluğu; temsil dönemi, tahsil şartları ve VUK ile 6183 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ayrıca belirlenir.
CFO özel usulsüzlük cezasından şahsen sorumlu mudur?
Yalnızca CFO veya mali işler müdürü unvanı kişisel sorumluluk için yeterli değildir. Kişinin ticaret sicilindeki kanuni temsilcilik ve imza yetkisi incelenmelidir.
Özel usulsüzlük cezasına kaç gün içinde dava açılır?
Ceza ihbarnamesinin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde görevli vergi mahkemesinde dava açılmalıdır.
2026 yılında özel usulsüzlük cezasında indirim oranı nedir?
Genel VUK 376 indirimi yüzde 50’dir. Fiil bazında kesilen ceza 40.000 TL veya daha azsa indirim yüzde 75 olarak uygulanabilir.
35.000 TL cezada indirimden sonra ne kadar ödenir?
Şartları karşılayan ve 2026 yılında yüzde 75 artırımlı indirimden yararlanan mükellef 35.000 TL cezanın yüzde 25’i olan 8.750 TL’yi öder.
2026 yılında hangi özel usulsüzlük cezaları uzlaşmaya girer?
Fiil bazında toplamı 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamına girebilir. 40.000 TL ve altındaki cezalar uzlaşmaya girmez; artırımlı ceza indiriminden yararlanabilir.
Uzlaşma yaparsam daha sonra dava açabilir miyim?
Uzlaşma sağlanıp tutanak imzalanırsa üzerinde uzlaşılan ceza dava konusu yapılamaz. Uzlaşma sağlanamaz veya temin edilemezse kalan dava süresi kurallarına göre vergi mahkemesine başvurulabilir.
Aynı fiil için vergi ziyaı ve özel usulsüzlük cezası birlikte kesilebilir mi?
Şartları varsa kesilebilir. Vergi ziyaı verginin eksik veya geç tahakkukuna, özel usulsüzlük ise şekil ve bildirim yükümlülüğüne ilişkindir. Ancak cezaların dayanakları ve aynı fiilin mükerrer cezalandırılıp cezalandırılmadığı kontrol edilmelidir.
Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. VUK mükerrer 355 kapsamında uygulanacak ceza; yükümlülüğün kanuni dayanağına, ihlalin gerçekleştiği yıla, mükellef grubuna, bildirimin ne kadar geciktiğine, tevsik işlemindeki taraf ve tutarlara, aynı fiil için daha önce ceza kesilip kesilmediğine ve ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihine göre değişebilir. Dava, uzlaşma veya cezada indirim yollarından biri seçilmeden önce ihbarname ve dayanak belgeler somut dosya üzerinden birlikte incelenmelidir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com