Trafik Sigortasında Değer Kaybı 2026: 1 Temmuz Kuralı ve EKSİST

Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında yapılan değişiklikler 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. En önemli yenilik değer kaybındadır: araç hasarı için sigortacıya başvuran hak sahibi, ayrıca dilekçe vermese de değer kaybı talebinde bulunmuş sayılır; eksper değer kaybını hasar raporunda ayrıca hesaplar ve sigortacı tutarı nihai rapor kendisine ulaştıktan sonraki iş günü içinde bildirir. Bunun yanında eşdeğer parçada ispat yükü sigortacıya geçti, pert araçta “trafikten çekilmiştir” belgesi ödeme şartı oldu ve kaza yerini terk eden sürücüye rücu kuralları yeniden düzenlendi. Otomatik sistem talebi kolaylaştırır, ama tutarın doğruluğunu garanti etmez.

📅 Son güncelleme: 19 Ekim 2026

Değişiklik nereden geliyor?

SEDDK’nin hazırladığı “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” 12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Yeni kurallar kural olarak bu tarihten sonra gerçekleşen kazalara ve düzenlenen poliçelere uygulanır; daha önceki kazalar büyük ölçüde eski rejime tabidir.

1 Temmuz ile 1 Ağustos tarihleri farklı düzenlemelere ilişkindir: Trafik sigortası Genel Şartlarında değer kaybı için ayrı başvuru aranmamasına ilişkin değişiklik 1 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. EKSİST üzerinden akıllı eksper atama sisteminin Türkiye genelinde uygulanmaya başlanması ise, pilot uygulamanın uzatılması sonrasında, 1 Ağustos 2026 tarihindedir. Hasar başvurusunun değer kaybı talebini de kapsaması, her hasar dosyasına mutlaka eksper atanması veya sigortacı tarafından otomatik ve itirazsız ödeme yapılması demek değildir. Eksper raporunun düzenlenip düzenlenmediği, bildirilen tutar ve eksik ödeme ihtimali dosya bazında kontrol edilmelidir.

Değer kaybında otomatik talep

Eski sistemde mağdur hasar bedelini alır, değer kaybı diye ayrı bir hakkı olduğunu çoğu zaman bilmez, bilse de ayrıca başvurması gerekirdi. Yeni sistemde başvuru, tespit ve bildirim birleşti:

Değer kaybı, aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki farktır. Eksper; marka, model, yaş, kilometre, donanım, kullanım durumu, hasar gören bölümler ve geçmiş hasar kayıtlarını dikkate alır. “Onarım bedelinin belirli bir yüzdesi” şeklinde genel bir kural yoktur; aynı hasar tutarındaki iki aracın değer kaybı farklı olabilir. Pert araçta kaza öncesi piyasa değeri ödendiğinden ayrıca değer kaybı ödenmez. Değer kaybı karşı aracın trafik sigortasından, karşı tarafın kusuru oranında istenir; tam kusurlu taraf değer kaybı alamaz.

Eksperin hesapladığı tutar düşükse

Değer kaybı hesabı ikinci el piyasa değerlemesine dayanan takdiri bir işlemdir ve rapordaki tutar gerçek kaybın altında kalabilir. Hak sahibi raporda kilometre ve donanımın doğru girilip girilmediğini, geçmiş hasar kayıtlarının hatasız değerlendirildiğini ve karşılaştırmanın gerçekten benzer araçlara dayanıp dayanmadığını kontrol etmelidir.

Örnek: 2023 model, 35.000 km’deki bir araçta ön tampon, far ve çamurluk değişimi yapılmış; eksper değer kaybını 42.000 TL hesaplamış. Ancak raporda aracın üst donanım paketi yerine giriş paketi esas alınmışsa, aynı donanımdaki hasarsız araçların piyasa değeri üzerinden yapılacak doğru hesap çok daha yüksek bir fark gösterebilir. Bu durumda emsal ilanlar ve bağımsız değerlemeyle önce sigortacıya itiraz edilir; sonuç alınamazsa fark için Sigorta Tahkim Komisyonuna veya yüksek tutarlı dosyalarda mahkemeye başvurulur.

Ödeme sırasında imzalatılmak istenen “tüm taleplerimden feragat ederim” türü geniş ibranameler bakiye değer kaybını ve diğer kalemleri kapatmaya yöneliktir; tutar kontrol edilmeden imzalanmamalıdır. Değer kaybı, onarım bedeli, araç mahrumiyeti ve bedensel zarar ayrı kalemlerdir; birinin ödenmesi diğerlerinin karşılandığı anlamına gelmez.

Parça, pert ve rücu kuralları

Eşdeğer parça: Eşdeğer parça kullanımının mümkün olduğunu ispat yükü sigortacıdadır; ispatlayamazsa orijinal parça bedelini öder. Onarımda kullanılan parçalar nedeniyle araçta değer artışı oluşursa bu fark tazminattan düşülemez.

Pert araç: Eksper raporuyla ağır hasarlı sayılan araçta tazminat ödenmesi için “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesinin ibrazı zorunlu hâle geldi. Tescil işlemini geciktirmek ödemeyi de geciktirir. Pert bedelinin düşük hesaplanması ise ayrı bir uyuşmazlıktır.

Kaza yerini terk: Sürücü, can güvenliği veya yaralıyı hastaneye ulaştırma gibi zorunlu hâller dışında kaza yerini terk eder ya da tutanak veya alkol raporu düzenlenmesini engellerse sigortacı mağdura ödediği tazminatı sigortalısından geri alabilir. Tutanak ve kusura itiraz için kaza tespit tutanağı rehberimize bakılabilir.

Sağlık teminatı: Tedavi giderleri ve protez bedelleri teminat kapsamındadır; SGK geri ödeme listesindeki tedaviler SGK sorumluluğunda kalırken, geçici ve sürekli bakıcı giderleri ile geçici iş göremezlik sigortacı veya ilgisine göre Güvence Hesabı tarafından karşılanır. Bedensel zararlar için yaralanmalı trafik kazası tazminatı, limit aşımı için poliçe limiti aşımı rehberlerimize bakılabilir. Konu trafik ve sigorta hukuku kapsamındadır.

Sık yapılan hatalar

“Nasılsa otomatik” deyip bildirilen tutarı kontrol etmemek; ibranameyi okumadan imzalamak; pert dosyasında tescil işlemini geciktirmek; kaza yerinden ayrılmak ve 1 Temmuz öncesi bir kazaya yeni kuralları uygulamaya çalışmak en sık hatalardır.

Örnek: Eşdeğer parça ve pert dosyası

Eşdeğer parça: Sigortacı, 2024 model bir araçta değişen far için eşdeğer parça fiyatı üzerinden ödeme yapmak istemektedir. Aracın garanti kapsamında olduğu ve garanti koşullarının orijinal parça gerektirdiği hâlde sigortacı eşdeğer parçanın kullanılabilir olduğunu ispatlayamazsa orijinal parça bedelini ödemek zorundadır.

Pert araç: 15 Eylül 2026’daki kazada aracı ağır hasarlı kabul edilen kişi, “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesini almadan ödeme alamaz. Belgeyi bir ay sonra ibraz ederse ödeme de bu tarihe kayar; pert bedelinin piyasa değerinin altında hesaplandığını düşünüyorsa emsal ilanlarla ayrıca itiraz edebilir.

Adım adım: 1 Temmuz 2026 sonrası araç hasarında ne yapılmalı?

1. Kaza tespit tutanağını eksiksiz düzenleyin ve kaza yerinden zorunlu hâl olmadan ayrılmayın.
2. Karşı aracın sigortacısına hasar başvurusu yapın; IBAN ve iletişim bilgilerini eksiksiz verin.
3. Eksper raporunda onarım bedeli yanında değer kaybının da hesaplandığını kontrol edin.
4. Raporda model, donanım, kilometre ve geçmiş hasar bilgilerinin doğru girildiğini doğrulayın.
5. Sigortacının nihai rapordan sonraki iş günü içinde yaptığı bildirimi kayıt altına alın.
6. Tutar düşükse emsal ilanlar ve bağımsız değerlemeyle önce sigortacıya itiraz edin.
7. Geniş kapsamlı ibraname imzalamadan önce bütün kalemleri (onarım, değer kaybı, mahrumiyet, bedensel zarar) ayrı ayrı değerlendirin.
8. Uzlaşma sağlanamazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurun.

Trafik kazası tazminatı, araç hasarı ve sigorta başvurularına ilişkin diğer rehberler için trafik kazası ve sigorta ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Değer kaybı için ayrıca dilekçe vermem gerekir mi?

1 Temmuz 2026 sonrası kazalarda hayır; hasar başvurusu değer kaybını da kapsar. IBAN ve iletişim bilgilerinin eksiksiz verilmesi ödemeyi hızlandırır.

Sigortacı değer kaybını ne zaman bildirir?

Nihai eksper raporu kendisine ulaştıktan sonraki iş günü içinde.

Hesaplanan tutar düşükse ne yapabilirim?

Emsallerle sigortacıya itiraz edip fark için Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye başvurabilirsiniz.

Tam kusurluysam değer kaybı alabilir miyim?

Hayır; değer kaybı karşı tarafın sigortasından, onun kusuru oranında istenir.

Pert araç için değer kaybı alınır mı?

Hayır; kaza öncesi piyasa bedeli ödenir.

Yeni kurallar eski kazama uygulanır mı?

Kural olarak hayır; 1 Temmuz 2026 sonrası kazalara uygulanır.

Sonuç

1 Temmuz 2026’dan itibaren araç hasarı başvurusu değer kaybı talebini de kapsar; eksper değer kaybını aynı raporda hesaplar ve sigortacı tutarı nihai rapordan sonraki iş günü içinde bildirir. Eşdeğer parçada ispat yükü sigortacıya geçmiş, pert araçta “trafikten çekilmiştir” belgesi ödeme şartı olmuş ve kaza yerini terk eden sürücüye rücu kuralları sıkılaştırılmıştır. Otomatik sistem talebi kolaylaştırsa da bildirilen tutar mutlaka kontrol edilmeli, ibraname imzalanmadan önce bütün kalemler değerlendirilmeli ve gerekirse Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yoluna gidilmelidir.

Hukuki Uyarı

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yeni genel şartların somut dosyaya uygulanması kaza tarihine, poliçeye, kusur durumuna ve eksper raporuna göre değişir; tutar kabul edilmeden veya ibraname imzalanmadan önce somut durum değerlendirilmelidir.