Kaza Tespit Tutanağı ve Kusur Oranına İtiraz (2026)

Kaza tespit tutanağı, trafik kazasından doğan tüm tazminat sürecinin temel belgesidir. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda sürücüler anlaşmalı tutanak düzenleyebilir; tutanak Sigorta Bilgi Merkezine (SBM) ulaşınca sigortacılar her araca %0, %50 veya %100 kusur belirler. Bu orana, bildirimden itibaren 5 iş günü içinde kendi sigortacınızdan bir defaya mahsus yeniden değerlendirme isteyerek itiraz edebilirsiniz; iki araç aynı şirkette sigortalıysa SBM üzerinden Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna başvurulur. Bu değerlendirmeler sizi bağlamaz: Sigorta Tahkim Komisyonunda ve mahkemede kusur bilirkişi tarafından yeniden belirlenir.

📅 Son güncelleme: 16 Ekim 2026

Anlaşmalı tutanak ne zaman düzenlenemez?

Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan kazalarda sürücüler “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” düzenleyebilir. Aşağıdaki hâllerde ise trafik zabıtası çağrılması zorunludur:

Yaralanma başta hafif görünse de sonradan ağırlaşabilir; en küçük şüphede kolluk çağırmak doğrudur (yaralanmalı trafik kazası tazminatı).

Tutanak doldururken dikkat edilecekler

Kroki kusur değerlendirmesinin ana verisidir: araçların çarpışma anındaki konumu, şerit çizgileri, trafik işaretleri ve yön okları açıkça çizilmelidir. Araçlar çekilmeden önce hasar bölgelerini, plakaları ve yolu gösteren geniş açılı fotoğraflar çekilmeli; çevredeki güvenlik kameraları ve araç kameraları kayıtları kaybolmadan istenmelidir. Görüş bölümüne olgular yazılmalı, “görmedim”, “dalgındım” gibi kusur kabulü anlamına gelebilecek ifadelerden kaçınılmalıdır. Tutanaktaki imza olayın anlatımına ilişkindir, kusur ikrarı değildir; karşı taraf yanlış beyan yazdıysa kendi bölümünüze doğru anlatımı yazıp imzalayın ve delillerle destekleyin.

Kusur oranına itiraz

Sonuç SBM’nin çevrim içi sorgulama ekranından ve mobil uygulamasından takip edilir. 2017/18 sayılı Genelge uyarınca sigortacıların mutabık kaldığı kusur oranı sigortalıya bildirildikten sonra sigortalı, bildirimden itibaren 5 iş günü içinde ilave bilgi ve belge sunarak kendi sigortacısından bir defaya mahsus yeniden değerlendirme isteyebilir; şirket bunu 3 iş günü içinde değerlendirir. Araçların trafik sigortacısı aynı şirketse itiraz, SBM’nin Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz sistemi üzerinden yine 5 iş günü içinde Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonuna yapılır. Güncel usul SBM’nin ilgili sayfasından kontrol edilmelidir.

İtiraz “oranı kabul etmiyorum” demekten ibaret olmamalıdır. Dilekçede kaza tarihi ve yeri, tutanak ve poliçe numarası, bildirilen oran ve bildirim tarihi, hangi trafik kuralının yanlış uygulandığı, yeni deliller ve talep edilen oran yer almalıdır. Örnek bir ifade şöyle olabilir: “Tarafıma bildirilen %50 kusur oranına itiraz ediyorum. Ekte sunulan güvenlik kamerası görüntüsünde karşı aracın kırmızı ışıkta kavşağa girdiği görülmektedir; kusur değerlendirmesinin bu delil dikkate alınarak yeniden yapılmasını talep ederim.” Teslim kaydı veya elektronik başvuru onayı saklanmalıdır.

Bu 5 iş günlük sürenin kaçırılması, tahkim veya mahkeme yolunu ortadan kaldırmaz. Sigortacıya yazılı başvurudan sonra Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidildiğinde kusur, trafik bilirkişisi tarafından kroki, fotoğraf, kamera kaydı, hasar bölgelerinin uyumu ve yol koşulları üzerinden yeniden belirlenir; bu aşamada %25 veya %75 gibi ara oranlar da çıkabilir. Kusur hesabının ayrıntıları trafik kazasında kusur oranı yazımızdadır.

Sık görülen kaza türlerinde eğilim

Anlaşmalı tutanaklarda sigortacılar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki kusur tablosundan yararlanır. Aşağıdaki eğilimler kesin kural değildir; her olay kendi delilleriyle değerlendirilir.

Örnek: İki araç aynı kavşakta çarpışmış ve sigortacılar %50-%50 kusur belirlemiştir. Bir apartmanın güvenlik kamerası, araçlardan birinin “dur” levhasına rağmen durmadan kavşağa girdiğini gösteriyorsa, bu kayıt 5 iş günü içinde sunularak oranın %0-%100’e çevrilmesi istenebilir. Kayıt bu sürede elde edilemezse tahkim veya dava aşamasında bilirkişiye sunulur.

Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?

Kusur oranı araç hasarının yanında değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve bedensel zararları da aynı oranda etkiler; sizin trafik sigortanızdan karşı tarafa ödeme yapılırsa hasarsızlık basamağınız da etkilenir. %100 kusurlu sürücünün kendi aracını trafik sigortası değil, varsa kasko karşılar; poliçe limitini aşan zarar için karşı taraf doğrudan size başvurabilir. Konu trafik ve sigorta hukuku kapsamındadır.

Sık yapılan hatalar

Yaralanma varken anlaşmalı tutanak yapmak; fotoğraf çekmeden olay yerinden ayrılmak; SBM’deki sonucu takip etmeyip 5 iş günlük süreyi kaçırmak; Komisyon kararını kesin sanmak ve belirsiz dosyalarda sıkça verilen %50 kusuru sorgulamadan kabullenmek en sık hatalardır.

Adım adım: Kusur oranına itiraz

1. Kaza anında yaralanma, ehliyet, alkol veya imza sorunu varsa anlaşmalı tutanak yerine kolluk çağırın.
2. Krokiyi araçların çarpışma konumunu, şeritleri ve işaretleri gösterecek şekilde çizin; araçlar çekilmeden fotoğraf çekin.
3. Çevredeki güvenlik kamerası ve araç kamerası kayıtlarını kaybolmadan talep edin.
4. SBM sorgulama ekranından belirlenen kusur oranını ve bildirim tarihini takip edin.
5. Orana katılmıyorsanız bildirimden itibaren 5 iş günü içinde yeni delillerle gerekçeli itiraz dilekçesi verin; araçlar aynı şirketteyse SBM üzerinden Komisyona başvurun.
6. Başvurunun teslim kaydını veya elektronik onayını saklayın.
7. İtiraz sonucu tatmin edici değilse sigortacıya yazılı başvurudan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yoluna gidin; kusur burada bilirkişi tarafından yeniden belirlenir.

Trafik kazası tazminatı, araç hasarı ve sigorta başvurularına ilişkin diğer rehberler için trafik kazası ve sigorta ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Kusur oranımı nereden öğrenirim?

SBM’nin çevrim içi sorgulama ekranından veya mobil uygulamasından; sigortacınız da bildirir.

Kusur oranına itiraz süresi nedir?

Bildirimden itibaren 5 iş günü; tahkim ve dava yolu bu süreden bağımsızdır.

Tutanağı imzaladım, kusuru kabul etmiş sayılır mıyım?

Hayır; imza olayın anlatımına ilişkindir.

%100 kusurluysam sigorta aracımı karşılar mı?

Trafik sigortası karşılamaz; kasko varsa kaskoya başvurulur.

%50 kusurlu kazada ne kadar alırım?

Kendi hasarınızın yarısını karşı aracın trafik sigortasından.

Kusur oranı sonradan değişir mi?

Evet; itirazla veya tahkim ve davada bilirkişi incelemesiyle.

Sonuç

Kaza tespit tutanağı, kusur oranını ve dolayısıyla araç hasarı, değer kaybı, mahrumiyet ve bedensel zarar tazminatının tamamını belirleyen temel belgedir. Sigortacıların belirlediği %0, %50 veya %100 kusur oranına bildirimden itibaren 5 iş günü içinde gerekçeli ve delilli itiraz edilebilir; bu süre kaçırılsa bile Sigorta Tahkim Komisyonu ve mahkemede kusur bilirkişi tarafından yeniden belirlenir. Doğru çizilmiş kroki, fotoğraf ve kamera kayıtları, kusur uyuşmazlığının sonucunu değiştiren en güçlü delillerdir.

Hukuki Uyarı

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kusur değerlendirmesi; kroki, fotoğraf ve kamera delillerinin niteliğine göre dosyadan dosyaya değişir; kusur sonucu öğrenilir öğrenilmez itiraz süresi değerlendirilmelidir.