Tarhiyat sonrası uzlaşma, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurulan bir idari çözüm yoludur. Vergi aslı uzlaşma kapsamında değildir. 2026’da vergi ziyaı cezaları ile 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere görüşülebilir. İndirim oranı önceden belli değildir; üzerinde uzlaşılan ceza için dava ve ayrıca VUK 376 indirimi uygulanmaz.
📅 Son güncelleme: 16 Ekim 2026
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Nedir?
Tarhiyat sonrası uzlaşma, vergi dairesi tarafından ceza ihbarnamesi düzenlenip mükellefe tebliğ edildikten sonra kullanılabilen idari bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Mükellef veya ceza muhatabı, uzlaşma kapsamındaki ceza tutarının yeniden değerlendirilmesi amacıyla yetkili uzlaşma komisyonuna başvurur.
Bu yol, vergi mahkemesinde dava açılmadan uyuşmazlığın idari aşamada çözümlenmesini amaçlar. Bununla birlikte VUK Ek 7 uyarınca aynı ceza için daha önce dava açılmış olması, süresinde yapılan uzlaşma başvurusunu kendiliğinden engellemez; dava, uzlaşma işlemi sonuçlanıncaya kadar incelenmez. Bu nedenle açılmış davanın ve uzlaşma talebinin süreleri ile sonuçları birlikte değerlendirilmelidir. Uzlaşma ve dava yolları arasındaki tercih, vergi hukuku çerçevesinde cezanın niteliği ve başvuru süresi göz önünde tutularak yapılmalıdır. Ancak uzlaşma, cezanın mutlaka belirli bir oranda indirileceği anlamına gelmez. VUK 376’daki sabit indirimden farklı olarak uzlaşmada sonuç, komisyonun teklifi ve mükellefin bu teklifi kabul edip etmemesine bağlıdır.
Tarhiyat sonrası uzlaşmanın güncel dayanağı, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Yönetmeliği’dir. Başvuru yapılmadan önce ceza ihbarnamesinin türü, tebliğ tarihi ve uzlaşma kapsamına girip girmediği kontrol edilmelidir.
7524 Sayılı Kanun Sonrasında Ne Değişti?
7524 sayılı Kanun’la yapılan ve 2 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikler, uzlaşma sistemini önemli ölçüde daraltmıştır. Güncel sistemde:
- Vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Uzlaşma komisyonu tarh edilen verginin kendisini indiremez.
- Uzlaşma yalnızca kapsamdaki cezalar üzerinden yürütülür.
- Uzlaşılan cezaya ayrıca VUK 376 indirimi uygulanmaz.
- Uzlaşılan cezanın vadesinde ödenmesine bağlı eski ilave indirim sistemi kaldırılmıştır.
Bu değişiklik nedeniyle vergi aslı hukuka aykırıysa uzlaşma tek başına yeterli bir çözüm değildir. Vergi aslına karşı dava açılması seçeneği, 30 günlük süre dolmadan ayrıca değerlendirilmelidir.
2026 Yılında Hangi Cezalar Uzlaşma Kapsamındadır?
| Vergi veya ceza türü | Uzlaşma durumu | 2026 açıklaması |
|---|---|---|
| Vergi aslı | Kapsam dışı | 2 Ağustos 2024’ten itibaren uzlaşmada indirilemez. |
| Vergi ziyaı cezası | Kural olarak kapsamda | Kaçakçılık ve diğer kanuni istisnalar hariçtir. |
| 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük cezası | Kapsamda | 2026 yılı parasal sınırı esas alınır. |
| 40.000 TL’yi aşan özel usulsüzlük cezası | Kapsamda | VUK 153/A kapsamındaki belirli teminat cezaları hariçtir. |
| 40.000 TL veya daha düşük usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezası | Kapsam dışı | VUK 376 kapsamında %75 cezada indirim değerlendirilebilir. |
Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında 40.000 TL sınırı uygulanırken cezayı gerektiren fiil bazında kesilecek toplam ceza tutarı dikkate alınır. Bir ihbarnamede birden fazla fiil bulunması hâlinde her fiilin kapsam bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Süresinden Sonra Verilen Beyannamelere İlişkin Cezalar
Yasal süresinden sonra verilen beyannameler üzerinden kesilen vergi ziyaı cezaları uzlaşmaya konu edilebilir. Aynı şekilde VUK 371 kapsamında pişmanlık talebiyle verilen ancak pişmanlık şartlarının ihlali nedeniyle kanuni süresinden sonra verilmiş beyanname olarak işleme alınan beyannamelere ilişkin vergi ziyaı cezaları da kapsamda olabilir.
Uzlaşma Kapsamı Dışında Kalan Cezalar
Aşağıdaki cezalar tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu edilemez:
- VUK 359’da düzenlenen kaçakçılık fiilleri nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları,
- Kaçakçılık fiillerine iştirak edenlere kesilen cezalar,
- VUK 370/b kapsamında ön tespite ilişkin yazı tebliğ edilen mükelleflere bu madde uyarınca kesilen cezalar,
- VUK 153/A’nın üçüncü ve devamı fıkraları uyarınca istenen teminatın süresinde verilmemesi veya tamamlanmaması nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezaları,
- 2026 yılında 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları.
Kaçakçılık fiillerine bağlı üç kat vergi ziyaı cezaları uzlaşma dışında olsa da VUK 376 cezada indirim bakımından ayrıca değerlendirilebilir. Konunun ceza soruşturması boyutu için SMİYB incelemesinde savunma rehberine bakılabilir.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Başvuru Süresi
Uzlaşma başvurusu, ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin son günü resmî tatile rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş gününün sonunda tamamlanır.
Tebliğ tarihi yanlış hesaplanır veya başvuru 30 günlük süreden sonra yapılırsa uzlaşma talebi reddedilir. İhbarnamenin içeriği ve başvuru seçeneklerinin birlikte değerlendirilmesi için vergi ceza ihbarnamesine itiraz, uzlaşma ve dava rehberi incelenebilir.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Başvurusu Nasıl Yapılır?
Başvuru, yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine dilekçeyle yapılabilir. Dilekçenin Dijital Vergi Dairesi üzerinden ya da taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi de mümkündür.
Başvuruda aşağıdaki bilgilerin açıkça gösterilmesi gerekir:
- Mükellefin veya ceza muhatabının kimlik ve iletişim bilgileri,
- Vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
- Ceza ihbarnamesinin tarih ve numarası,
- Uzlaşma talep edilen cezanın türü, dönemi ve tutarı,
- Uzlaşma talebinin gerekçesi,
- Başvuru tarihi ve imza.
Başvuruyu mükellef, kanuni temsilci veya vekil yapabilir. Vekâletnamede uzlaşmaya ilişkin özel yetkinin bulunması gerekir. Elektronik başvurunun tamamlanmasından sonra başvuru belgesi ve işlem numarası saklanmalıdır.
Uzlaşma Görüşmesine Kimler Katılabilir?
Uzlaşma görüşmesine mükellef, kanuni temsilci veya noterden düzenlenmiş vekâletnameye dayanan vekil katılabilir. Vekâletnamede “uzlaşma” yetkisinin açıkça bulunması önemlidir.
Mükellef, görüşmede bağlı olduğu meslek odasından bir temsilciyi veya 3568 sayılı Kanun’a tabi bir meslek mensubunu da bulundurabilir. Bu kişiler görüşlerini açıklayabilir; ancak uzlaşma tutanağını imzalayamaz. Avukatın veya meslek mensubunun katılımı hukuki bir belgeye dayanmalı ve belgenin aslı ya da onaylı örneği komisyona sunulmalıdır.
Uzlaşma Günü ve Görüşmenin Yapılması
Başvurunun usulüne uygun olduğu tespit edilirse mükellefe uzlaşma davetiyesi gönderilir. Davetiyede görüşmenin tarihi, saati ve yeri belirtilir. Bildirim kural olarak görüşme tarihinden en az 15 gün önce yapılır. Mükellefin istemesi hâlinde daha erken bir tarih belirlenebilir.
Görüşmede komisyon ceza için bir teklif sunar. Mükellef teklif üzerinde değerlendirme yapar ve kabul edip etmeyeceğini bildirir. Gelir İdaresi Başkanlığının 2026 tarihli Tarhiyat Sonrası Uzlaşma broşürünün 13. bölümünde uzlaşma talebinin, ihbarnamede yazılı vergi ziyaı cezası ile 2026 yılında 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarının tamamı için yapılacağı açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle ihbarnamedeki kapsam içi cezaların yalnız seçilen bir kısmı için kısmi uzlaşma istenebileceği varsayılmamalıdır. Eski tarihli bir Danıştay kararındaki kısmi uzlaşma değerlendirmesi, vergi aslı uzlaşmadan çıkarıldıktan sonraki güncel tarhiyat sonrası uzlaşma uygulamasına doğrudan taşınmamalıdır. Tarhiyat öncesi uzlaşmanın farklı koşulları ve ayrı ihbarnameler varsa bunlar ayrıca incelenir.
Uzlaşmanın Vaki Olması Ne Demektir?
Komisyonun teklifinin mükellef veya vekili tarafından kabul edilmesi hâlinde uzlaşma vaki olmuş, yani gerçekleşmiş sayılır. Düzenlenen tutanak komisyon üyeleriyle mükellef veya vekili tarafından imzalanır ve bir örneği ilgiliye verilir.
İmzalanan uzlaşma tutanağı kesindir. Üzerinde uzlaşılan ceza hakkında:
- Vergi mahkemesinde dava açılamaz,
- Herhangi bir makama şikâyette bulunulamaz,
- VUK 376 kapsamında ayrıca cezada indirim talep edilemez.
Bu nedenle tutanak imzalanmadan önce teklifin parasal sonucu, vergi aslının durumu ve olası dava nedenleri birlikte değerlendirilmelidir.
Uzlaşmanın Vaki Olmaması veya Temin Edilememesi
Uzlaşmanın Vaki Olmaması
Mükellef komisyonun teklifini kabul etmezse uzlaşma vaki olmaz. Komisyonun nihai teklifi tutanağa yazılır. Mükellef, dava açma süresinin son günü akşamına kadar bu nihai teklifi kabul ettiğini dilekçeyle vergi dairesine bildirirse uzlaşma bu tarih itibarıyla gerçekleşmiş sayılır.
Uzlaşmanın Temin Edilememesi
Mükellef veya vekil görüşmeye katılmazsa, görüşmeye katıldığı hâlde tutanağı imzalamazsa ya da tutanağı ihtirazi kayıtla imzalamak isterse uzlaşma temin edilememiş sayılır. Bu durumda aynı ceza için yeniden uzlaşma başvurusu yapılamaz.
Dava Açma Süresi
Uzlaşma vaki olmaz veya temin edilemezse ceza hakkında dava açılabilir. Tutanak tebliğ edildiğinde dava açma süresi bitmiş veya 15 günden az kalmışsa, dava açma süresi tutanağın tebliğinden itibaren 15 güne uzar.
Uzlaşma Talebinden Vazgeçilerek VUK 376’ya Geçilebilir mi?
Mükellef, uzlaşma tutanağını imzalayıncaya kadar uzlaşma talebinden vazgeçtiğini bildirerek VUK 376 cezada indirim uygulamasından yararlanabilir. Tutanak imzalandıktan sonra bu imkân ortadan kalkar.
VUK 376’da indirim oranı kanunen belirlenmiştir; uzlaşmada ise oran önceden belli değildir. 2026 yılında 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları zaten uzlaşma kapsamı dışında olduğundan bu cezalar için VUK 376 kapsamında %75 indirim uygulanabilir. Ayrıntılar için VUK 376 cezada indirim rehberine bakılabilir.
Uzlaşılan Ceza Ne Zaman Ödenir?
Uzlaşma tutanağı cezanın normal ödeme zamanından önce tebliğ edilmişse ödeme normal vade tarihinde yapılır. Ödeme süresi kısmen veya tamamen geçmişse, süresi geçen ceza tutarı uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir.
Uzlaşılan cezanın zamanında ödenmemesi uzlaşmayı geçersiz hâle getirmez. Ancak borç gecikme zammı ve cebren tahsil hükümleriyle takip edilir. Borç ödeme emri aşamasına gelmişse ödeme emrine itiraz şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Uzlaşma mı, VUK 376 mı, Dava mı?
| Başvuru yolu | Temel özellik | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Tarhiyat sonrası uzlaşma | Ceza komisyonla müzakere edilir. | Oran önceden belli değildir; vergi aslı kapsam dışıdır. |
| VUK 376 cezada indirim | Kanuni şartlarla %50 veya %75 sabit indirim uygulanır. | Dava açılmaması ve ödemenin süresinde yapılması gerekir. |
| Vergi davası | Vergi aslı ve cezanın hukuka uygunluğu yargısal olarak incelenir. | İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 günlük süre izlenmelidir. |
Tarhiyatın maddi veya hukuki dayanağı güçlü biçimde tartışmalıysa yalnızca cezada indirim sağlamak için dava hakkından vazgeçilmesi doğru olmayabilir. Buna karşılık uyuşmazlığın hızlı sonuçlandırılması ve cezanın müzakere edilmesi isteniyorsa uzlaşma değerlendirilebilir. Tercih, ihbarnamenin ve dayanak inceleme raporunun birlikte incelenmesiyle yapılmalıdır. Üç yolun örneklerle karşılaştırması için uzlaşma mı, cezada indirim mi, dava mı karar rehberimize bakabilirsiniz.
Örneklerle tarhiyat sonrası uzlaşma
Örnek 1 – Vergi ziyaı cezasında uzlaşma: Bir şirkete 2 Eylül 2026’da 250.000 TL KDV aslı ve 250.000 TL vergi ziyaı cezası içeren ihbarname tebliğ edilir. Şirket 30 gün içinde Dijital Vergi Dairesi üzerinden uzlaşma başvurusu yapar. Komisyon cezayı 120.000 TL’ye indirmeyi teklif eder; şirket kabul ederse tutanak kesinleşir, bu ceza için dava açılamaz ve ayrıca VUK 376 indirimi uygulanmaz. Vergi aslı olan 250.000 TL uzlaşmaya girmediğinden aynen ödenir; şirket vergi aslının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa buna karşı dava seçeneğini ayrıca değerlendirmelidir.
Örnek 2 – Sınırın altındaki usulsüzlük cezası: Bir mükellefe tek bir fiil nedeniyle 30.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiştir. Tutar 2026 yılı için 40.000 TL sınırını aşmadığından tarhiyat sonrası uzlaşma mümkün değildir; mükellef bunun yerine 30 gün içinde VUK 376’ya göre başvurup cezanın %75’ini indirerek 7.500 TL ödeyebilir ya da dava açmayı tercih edebilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Vergi aslının uzlaşmada indirileceğini düşünmek: Vergi aslı 2 Ağustos 2024’ten beri uzlaşma kapsamında değildir.
- 30 günlük başvuru süresini kaçırmak: Süre geçtikten sonra uzlaşma talebi reddedilir.
- 40.000 TL sınırını yanlış uygulamak: 2026’da yalnızca 40.000 TL’yi aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamındadır.
- Vekâletnamede uzlaşma yetkisini göstermemek: Vekilin görüşmeye ve imzaya ilişkin yetkisi açık olmalıdır.
- Görüşmeye katılmamak: Uzlaşma temin edilememiş sayılır ve yeniden uzlaşma başvurusu yapılamaz.
- Tutanağı incelemeden imzalamak: İmzalanan uzlaşma tutanağı kesindir ve dava hakkını ortadan kaldırır.
- Uzlaşılan cezaya ayrıca VUK 376 indirimi uygulanacağını sanmak: Güncel sistemde ikinci bir indirim uygulanmaz.
Adım adım: Tarhiyat sonrası uzlaşma başvurusu
- İhbarnamenin tebliğ tarihini tespit edin ve 30 günlük süreyi hesaplayın.
- İhbarnamedeki vergi aslı ile cezaları ayrı ayrı belirleyin.
- Cezanın uzlaşma kapsamında olup olmadığını (VUK 359 istisnası, 40.000 TL sınırı, VUK 153/A teminat cezası) kontrol edin.
- Uzlaşma, VUK 376 indirimi ve dava seçeneklerinin parasal sonuçlarını karşılaştırın.
- Başvuruyu Dijital Vergi Dairesi, vergi dairesi veya taahhütlü posta yoluyla süresinde yapın ve başvuru belgesini saklayın.
- Vekil katılacaksa vekâletnamede uzlaşma yetkisinin açıkça yer aldığını kontrol edin.
- Uzlaşma gününde görüşmeye katılın; teklifi vergi aslı ve olası dava nedenleriyle birlikte değerlendirin.
- Uzlaşma sağlanamazsa dava süresini (gerekirse 15 günlük ek süreyi) hesaplayarak dava açıp açmayacağınıza karar verin.
Vergi cezası, inceleme, dava ve tahsilat aşamalarındaki diğer rehberler için vergi ceza ihbarnamesi ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Başvuru Süresi Kaç Gündür?
Başvuru süresi, ceza ihbarnamesinin tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gündür.
Vergi Aslı Uzlaşma Kapsamında mıdır?
Hayır. 2 Ağustos 2024’ten itibaren vergi aslı uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Uzlaşma yalnızca kanun kapsamındaki cezalar üzerinden yürütülür.
2026 Yılında Uzlaşma Sınırı Ne Kadardır?
Usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında sınır 40.000 TL’dir. Bu tutarı aşan cezalar uzlaşmaya konu olabilir; 40.000 TL ve daha düşük cezalar uzlaşma kapsamı dışındadır.
Vergi Ziyaı Cezasında Uzlaşma Sınırı Var mıdır?
40.000 TL sınırı yalnızca usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları için geçerlidir. Vergi ziyaı cezası ise tutarına göre değil, niteliğine göre değerlendirilir: VUK 359 kaçakçılık fiillerine bağlı cezalar ve kanunda sayılan diğer istisnalar dışında kalan vergi ziyaı cezaları kural olarak uzlaşma kapsamındadır.
Kaçakçılık Cezası İçin Uzlaşma Yapılabilir mi?
Hayır. VUK 359 kapsamındaki kaçakçılık fiilleri ve bu fiillere iştirak nedeniyle kesilen vergi ziyaı cezaları uzlaşma kapsamı dışındadır.
Uzlaşma Görüşmesine Avukat Katılabilir mi?
Evet. Avukat, uzlaşma yetkisini içeren vekâletnameye dayanarak mükellefi temsil edebilir. Yetki belgesinin aslı veya onaylı örneği komisyona sunulmalıdır.
Uzlaşma Sağlandıktan Sonra Dava Açılabilir mi?
Hayır. Uzlaşma tutanağı imzalandığında üzerinde uzlaşılan ceza bakımından dava ve şikâyet yolları kapanır.
Uzlaşma Sağlanamazsa Dava Açılabilir mi?
Evet. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi hâlinde dava açılabilir. Kalan dava süresi 15 günden azsa süre, tutanağın tebliğinden itibaren 15 güne tamamlanır.
Uzlaşma Talebinden Vazgeçip Cezada İndirim İstenebilir mi?
Evet. Uzlaşma tutanağı imzalanıncaya kadar uzlaşma talebinden vazgeçilerek VUK 376 cezada indirim istenebilir. Tutanak imzalandıktan sonra bu hak kullanılamaz.
Uzlaşılan Ceza Zamanında Ödenmezse Uzlaşma Bozulur mu?
Hayır. Ödemenin süresinde yapılmaması uzlaşmayı geçersiz kılmaz; ancak borç gecikme zammıyla tahsil edilir ve cebren takip süreci başlayabilir.
Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Başvurusu İnternetten Yapılabilir mi?
Evet. Başvuru Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik olarak yapılabilir. Başvurunun tamamlandığını gösteren belgenin saklanması gerekir.
Sonuç
Tarhiyat sonrası uzlaşma, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurulan ve 2024’ten beri yalnız cezaları kapsayan bir idari çözüm yoludur; vergi aslı, VUK 359 kaynaklı cezalar ve 2026’da 40.000 TL’yi aşmayan usulsüzlük cezaları kapsam dışıdır. İmzalanan tutanak kesin olup dava ve VUK 376 indirimini kapatır; uzlaşma sağlanamazsa dava süresi gerektiğinde 15 güne tamamlanır. Bu nedenle başvurudan önce vergi aslının hukuka uygunluğu, VUK 376 indirimi ve dava seçenekleri parasal olarak karşılaştırılmalı ve uzlaşma görüşmesine mutlaka katılınmalıdır.
Hukuki Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. Uzlaşma, cezada indirim ve dava yollarından hangisinin seçileceği; ihbarnamenin içeriği, cezanın türü, delil durumu ve süreler dikkate alınarak somut olay özelinde belirlenmelidir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com