CMR Taşıyıcı Sorumluluğu (2026): Hasar, 8,33 SDR Sınırı ve Süreler

CMR taşıyıcı sorumluluğu, uluslararası karayolu eşya taşımasında yükün kaybolması, hasarlanması veya geç teslim edilmesi hâlinde taşıyıcının hangi koşullarda ve ne kadar tazminat ödeyeceğini belirler. Taşıyıcı, eşyayı teslim aldığı andan alıcıya teslim ettiği ana kadar oluşan tam veya kısmi kayıp, hasar ve gecikmeden kural olarak sorumludur. Kayıp ve hasarda gerçek zarar ödenir; ancak olağan üst sınır, etkilenen eşyanın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR’dir. Gecikmede üst sınır taşıma ücretidir. Görünür hasar teslim anında, gizli hasar 7 gün, gecikme 21 gün içinde yazılı bildirilmelidir. Zamanaşımı kural olarak bir yıldır.

📅 Son güncelleme: 16 Ekim 2026

CMR hangi taşımalarda uygulanır?

CMR (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyon), ücret karşılığında araçla gerçekleştirilen uluslararası karayolu eşya taşıma sözleşmelerine uygulanır. Bunun için sözleşmede gösterilen yükleme yeri ile teslim yerinin farklı ülkelerde bulunması ve bu ülkelerden en az birinin Konvansiyona taraf olması gerekir. Tarafların vatandaşlığı, yerleşim yeri veya şirketin hangi ülkede kurulduğu belirleyici değildir. Türkiye hem CMR Konvansiyonuna hem de sorumluluk sınırını Özel Çekme Hakkı (SDR) üzerinden belirleyen 1978 Protokolüne taraftır.

CMR; uluslararası posta sözleşmeleri kapsamındaki taşımalara, cenaze taşımalarına ve ev eşyası taşımalarına uygulanmaz. Yükleme ve teslim yerlerinin ikisi de Türkiye’deyse, taşımanın başka bir uluslararası özelliği bulunmadıkça CMR değil 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun eşya taşımasına ilişkin hükümleri uygulanır.

Örnek: Konya’dan yüklenip Almanya’daki alıcıya teslim edilecek makine parçaları CMR kapsamındadır; taşıyıcı Türk, gönderici Türk ve alıcı Alman olsa da sonuç değişmez. Aynı parçaların Konya’dan Mersin limanına götürülmesi ise iç taşımadır ve TTK hükümlerine tabidir.

CMR belgesi olmadan Konvansiyon uygulanır mı?

CMR sevk mektubu, taşıma sözleşmesinin kurulduğunu ve eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösteren en önemli ispat aracıdır. Ancak sevk mektubunun hiç düzenlenmemesi, kaybolması veya eksik düzenlenmesi taşıma sözleşmesini geçersiz kılmaz. Taşımanın CMR kapsamına girip girmediği, sözleşmenin ve fiilî taşımanın Konvansiyonun uygulama alanına uyup uymadığına göre belirlenir.

Uyuşmazlıkta en çok işe yarayan bilgiler sevk mektubunda yer alanlardır: gönderici ve taşıyıcının kimliği, yükleme ve teslim yerleri, eşyanın cinsi ve ambalaj şekli, koli sayısı, brüt ağırlık, taşıma ücreti ve diğer masraflar, gümrük talimatları, taşıyıcının teslim almadaki çekinceleri, varsa beyan edilen değer veya özel teslim menfaati. Bu bilgilerin eksik veya yanlış olması, ileride tazminatın hesabında ve kusurun tespitinde ciddi sorun çıkarır.

Taşıyıcının sorumluluğu ne zaman başlar ve biter?

CMR m.17 uyarınca taşıyıcının sorumluluğu eşyanın taşıma amacıyla kendisine teslim edilmesiyle başlar ve alıcıya teslimiyle sona erer. Bu dönemde gerçekleşen tam kayıp, kısmi kayıp, hasar ve teslimdeki gecikmeden taşıyıcı kural olarak sorumludur. Sorumluluk yalnızca aracın yolda olduğu süreyle sınırlı değildir; yük taşıyıcının deposunda, aktarma noktasında veya gümrük sahasında beklerken de taşıyıcının hâkimiyet alanındaysa sorumluluk devam eder.

Çalışanlar ve alt taşıyıcıdan sorumluluk

CMR m.3 uyarınca taşıyıcı, çalışanlarının ve taşımanın yapılması için hizmetinden yararlandığı diğer kişilerin görevleri kapsamındaki davranış ve ihmallerinden kendi davranışı gibi sorumludur. Taşımanın fiilen başka bir firmaya veya alt taşıyıcıya yaptırılması, sözleşmeyi yapan taşıyıcının göndericiye veya hak sahibine karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Örnek: Bir lojistik firması İstanbul–Milano taşımasını üstlenip yükü anlaşmalı olduğu küçük bir nakliyeciye verdiyse, yük yolda çalındığında gönderici doğrudan sözleşme yaptığı lojistik firmasına başvurabilir. Lojistik firması ödediği tazminatı daha sonra alt taşıyıcıya rücu eder. Taşımanın birden fazla taşıyıcı tarafından sırayla yapıldığı durumlarda taşıyıcılar arasındaki sorumluluk ve rücu, CMR’nin müteakip taşıyıcılara ilişkin hükümlerine göre ayrıca değerlendirilir.

Taşıyıcı hangi durumlarda sorumluluktan kurtulur?

Taşıyıcı, kayıp, hasar veya gecikmenin şu nedenlerden kaynaklandığını ispatlarsa sorumluluktan tamamen veya kısmen kurtulabilir: hak sahibinin kusuru veya ihmali, taşıyıcının kusurundan kaynaklanmayan bir talimat, eşyanın kendine özgü ayıbı ya da taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği olaylar.

Olayın beklenmedik veya olağan dışı olduğunu söylemek yetmez. Taşıyıcı, olaydan kaçınmanın mümkün olmadığını ve bütün makul tedbirlere rağmen sonuçları önleyemediğini somut delillerle göstermelidir. Örneğin gece korumasız bir otoparkta bırakılan tırdaki yükün çalınması, kaçınılamaz olay sayılmaz; güvenli park imkânı varken kullanılmamışsa taşıyıcı sorumlu olur.

CMR m.17/3 uyarınca aracın teknik bakımdan elverişsiz olması veya aracı kiraladığı kişinin kusuru taşıyıcıyı kurtarmaz. Fren arızası, soğutucu cihazın bozulması ya da lastik patlaması gibi araçtan kaynaklanan sorunlar taşıyıcının riskindedir.

CMR’de özel riskler

CMR m.17/4, bazı özel risklerden doğan kayıp ve hasarda taşıyıcı lehine bir karine öngörür. Başlıcaları şunlardır:

• Açık ve üzeri örtülmemiş araç kullanımının açıkça kararlaştırılması ve bunun sevk mektubunda belirtilmesi (m.17/4-a),
• Ambalajlanması gereken eşyanın hiç veya gereği gibi ambalajlanmaması,
• Yükleme, istifleme veya boşaltmanın gönderici ya da alıcı tarafından yapılması,
• Eşyanın kırılma, paslanma, çürüme, kuruma veya sızma gibi doğal özellikleri,
• Koli veya paketlerdeki işaret ve numaraların yetersizliği,
• Canlı hayvan taşınması.

Taşıyıcı, zararın somut olayın koşullarında bu riskten doğmuş olabileceğini gösterirse karineden yararlanır; hak sahibi ise zararın gerçekte tamamen veya kısmen bu riskten kaynaklanmadığını ispatlayabilir. Önemli istisna: CMR m.18/3 uyarınca açık araç kullanımına ilişkin karine, olağan dışı eksilme veya bir paketin tamamen kaybı hâlinde uygulanmaz.

Örnek: Gönderici kendi forkliftiyle yüklediği ve sabitlemediği bobinler yolda devrilip hasar görmüşse taşıyıcı, yüklemenin gönderici tarafından yapıldığını göstererek karineden yararlanır. Ancak hasar taşıyıcının ani ve sert frenlemesinden doğduysa ve bu takograf kayıtlarıyla ispatlanırsa sonuç değişebilir.

Soğutmalı taşımada sorumluluk

Isıdan, soğuktan, sıcaklık değişiminden veya nemden korunması gereken eşya özel donanımlı araçla taşınıyorsa, taşıyıcı yalnızca eşyanın doğal niteliğini ileri sürerek kurtulamaz. Uygun aracı seçtiğini, soğutma sisteminin bakımını yaptığını, sistemi doğru kullandığını, sıcaklık kayıtlarını tuttuğunu ve göndericinin talimatlarına uyduğunu ispatlaması gerekir.

Gıda, ilaç ve kimyasal taşımalarında sıcaklık kayıt cihazı (data logger) çıktıları, araç takip verileri ve soğutucu servis raporları davanın sonucunu doğrudan belirler. Örneğin +2/+8 °C’de taşınması gereken aşıların 6 saat boyunca 15 °C’de kaldığı kayıtlarla görülüyorsa, taşıyıcı cihazın arızalandığını söyleyerek sorumluluktan kurtulamaz; çünkü araç arızası taşıyıcının riskindedir.

8,33 SDR sorumluluk sınırı nasıl hesaplanır?

1978 Protokolüyle değişen CMR m.23/3 uyarınca kayıpta olağan sorumluluk sınırı, eksik çıkan eşyanın brüt ağırlığının her kilogramı için 8,33 SDR‘dir. SDR, Uluslararası Para Fonunun belirlediği bir hesap birimidir; sabit bir Türk lirası karşılığı yoktur ve değeri zaman içinde değişir.

Hesap iki adımda yapılır. Önce eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığı yer ve zamandaki değeri, yani gerçek zarar belirlenir. Sonra brüt ağırlık × 8,33 SDR ile üst sınır hesaplanır. Ödenecek tazminat bu ikisinden düşük olanıdır.

Tablodaki ikinci satır, düşük ağırlıklı ve yüksek değerli yüklerde CMR sınırının ne kadar yetersiz kalabileceğini gösterir. Bu nedenle değer beyanı ve özel teslim menfaati aşağıda ayrıca anlatılmıştır.

Kısmi kayıp ve hasarda hesap

Eşyanın yalnızca bir kısmı kaybolmuşsa sınır, tüm sevkiyatın değil kaybolan kısmın brüt ağırlığı üzerinden hesaplanır. 1.000 kg’lık sevkiyatın 100 kg’ı kaybolduysa hesap 100 kg’a göre yapılır. Bu yüzden koli sayısı, paket ağırlıkları, tartım kayıtları ve hangi bölümün kaybolduğunu gösteren teslim belgeleri önem taşır.

CMR m.25 uyarınca hasarda tazminat, eşyanın hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farktır. Hasar bütün sevkiyatın değerini etkiliyorsa tazminat tam kayıpta ödenecek tutarı aşamaz; yalnızca bir kısmı etkiliyorsa üst sınır o kısmın kaybında ödenecek tutara göre belirlenir. Ekspertiz raporu, fotoğraflar, onarım giderleri, hasarlı malın satış değeri, imha tutanağı ve ticari faturalar hesabın dayanağıdır.

CMR m.23/4 uyarınca tam kayıpta taşıma ücreti, gümrük vergileri ve taşıma nedeniyle yapılan diğer giderler tamamen, kısmi kayıpta ise kayıp oranında iade edilir. Bunun dışındaki dolaylı zararlar (kâr kaybı, üretim durması gibi) ancak özel teslim menfaati beyanı veya m.29 kapsamında istenebilir.

SDR hangi tarihte Türk lirasına çevrilir?

1978 Protokolü uyarınca SDR tutarı, davaya bakan mahkemenin ülkesindeki para birimine karar tarihindeki veya tarafların kararlaştırdığı tarihteki değer üzerinden çevrilir. Yani hesap yükleme, teslim, hasar veya dava tarihindeki kura göre değil, kural olarak karar tarihindeki SDR değerine göre yapılır. Uzun süren davalarda bu fark önemli olabilir.

Değer beyanı ve özel teslim menfaati

Değer beyanı (m.24): Gönderici, kararlaştırılan ek taşıma ücreti karşılığında eşyanın 8,33 SDR/kg sınırını aşan değerini sevk mektubunda beyan edebilir. Usulüne uygun beyan varsa beyan edilen değer ağırlık sınırının yerine geçer. Elektronik ürünler, ilaç ve tıbbi malzemeler, makine parçaları, değerli madenler ve düşük ağırlıklı yüksek bedelli ürünlerde bu imkân hayati önemdedir. Taşıyıcının yükün pahalı olduğunu bilmesi değer beyanının yerine geçmez.

Özel teslim menfaati (m.26): Gönderici, kayıp, hasar veya teslim süresinin aşılması hâlinde sahip olduğu özel menfaati sevk mektubuna yazdırabilir. Bu durumda olağan tazminata ek olarak ispatlanan ilave zararlar beyan edilen tutara kadar istenebilir. Bunun için menfaatin sevk mektubunda gösterilmesi, varsa ek ücretin ödenmesi, ilave zararın gerçekleştiğinin ve kayıp, hasar veya gecikmeyle bağlantısının ispatlanması gerekir. Örneğin bir fuara yetiştirilmesi gereken stand malzemesi için “fuar tarihinde teslim edilmezse 20.000 avro özel menfaat” yazdırılması, gecikmede taşıma ücretiyle sınırlı kalmadan zararın talep edilmesini sağlar.

Gecikmede sorumluluk ve tam kayıp karinesi

Teslim için süre kararlaştırılmışsa bu sürenin aşılması, süre yoksa özenli bir taşıyıcıdan beklenecek makul sürenin aşılması gecikmedir. CMR m.23/5 uyarınca gecikmenin varlığı tek başına yetmez; talep sahibi gecikme nedeniyle zarara uğradığını ispatlamalıdır. Gecikme zararında üst sınır taşıma ücretidir; geçerli bir özel teslim menfaati beyanı varsa ilave zarar istenebilir.

CMR m.20 uyarınca eşya, kararlaştırılan teslim süresinin bitiminden itibaren 30 gün içinde, süre kararlaştırılmamışsa taşıyıcının eşyayı teslim almasından itibaren 60 gün içinde teslim edilmezse kaybolmuş sayılır. Bu sürelerin sonunda hak sahibi eşyayı kaybolmuş kabul ederek tam kayıp tazminatı isteyebilir.

Kasıt veya kasta eşdeğer kusurda sınır kalkar mı?

CMR m.29 uyarınca zarar taşıyıcının kastından veya davaya bakan mahkemenin uyguladığı hukuka göre kasta eşdeğer sayılan davranışından doğmuşsa taşıyıcı, sorumluluğu kaldıran veya sınırlayan hükümlerden yararlanamaz. Bu durumda 8,33 SDR/kg sınırı uygulanmayabilir ve zamanaşımı üç yıla çıkar.

Ancak sınırın kalkması, istenen her tutarın ödeneceği anlamına gelmez. Hak sahibi gerçek zararını, zararla taşıyıcının davranışı arasındaki bağlantıyı ve davranışın kasıt veya kasta eşdeğer nitelikte olduğunu ispatlamalıdır. Her ihmal, trafik kazası, arıza veya gecikme bu kapsamda değildir; taşıyıcının zararın meydana gelme ihtimalini bildiği hâlde sonucu göze alarak hareket edip etmediğine bakılır. Örneğin sürücünün yükü bilerek korumasız bir alanda günlerce bırakması ile ani bir kazada yükün zarar görmesi aynı değerlendirilmez.

Hasar ve gecikme bildirim süreleri

“Çekinceli teslim alınmıştır” gibi genel ifadeler bazı uyuşmazlıklarda yetersiz kalabilir. Hasarın türü, miktarı ve etkilenen paketler mümkün olduğunca açık yazılmalı, hasar fotoğraflanmalı ve mümkünse taşıyıcının sürücüsüyle birlikte tutanak düzenlenmelidir. Gizli hasarda süresinde çekince yapılmaması talep hakkını tamamen yok etmez; ancak hasarın taşıma sırasında oluştuğunu ispat etmek çok zorlaşır. Gecikmede ise 21 günlük süre kesindir.

CMR davalarında zamanaşımı

CMR m.32 uyarınca zamanaşımı kural olarak bir yıldır; kasıt veya kasta eşdeğer kusurda üç yıldır. Başlangıç tarihi talebin türüne göre değişir:

CMR m.32/2’ye uygun yazılı talep, taşıyıcı talebi yazılı olarak reddedip ekli belgeleri iade edinceye kadar zamanaşımını askıya alır. Talebin taşıyıcıya ulaştığını, buna dayanan taraf ispatlar; bu yüzden noter, iadeli taahhütlü posta veya alındı imzalı teslim tercih edilmelidir. Taşıyıcı talebin bir kısmını kabul ederse zamanaşımı uyuşmazlık konusu kalan bölüm için yeniden işlemeye başlar. Aynı konuda tekrar tekrar gönderilen talepler süreyi yeniden askıya almaz.

Yetkili mahkeme ve arabuluculuk

CMR m.31 uyarınca tarafların kararlaştırdığı taraf devlet mahkemesinin yanında; davalının yerleşim yeri veya esas iş yerinin, sözleşmeyi yapan şube veya acentenin, eşyanın teslim alındığı ya da teslim edileceği yerin bulunduğu ülke mahkemeleri de yetkilidir. Tahkim kaydı ancak hakem heyetinin CMR’yi uygulaması öngörülmüşse geçerlidir.

Dava Türkiye’de açılacaksa görevli mahkeme kural olarak asliye ticaret mahkemesidir. Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). Arabuluculukta geçen süre zamanaşımını durdurur; ancak bir yıllık süre kısa olduğundan başvuru geciktirilmemelidir. Alacak tahsilinin aşamaları için ticari alacak tahsili rehberimize bakabilirsiniz.

CMR sigortası bütün zararı karşılar mı?

Taşıyıcının CMR’ye göre sorumluluğu ile sigortacının poliçeden doğan ödeme borcu ayrı şeylerdir. Taşıyıcı sorumlu olsa bile sigortacının ödeme yapıp yapmayacağı; poliçenin teminat kapsamına, limitine, muafiyetlere, istisnalara, hasar ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığına ve taşımanın poliçedeki coğrafi kapsamda olup olmadığına göre belirlenir. Örneğin poliçesi yalnızca AB ülkelerini kapsayan bir taşıyıcının Irak seferinde oluşan hasarı sigortacı reddedebilir; bu durumda gönderici tazminatı doğrudan taşıyıcıdan ister.

Sigortacıyla uyuşmazlıkta sigorta tahkimine başvuru koşulları değerlendirilebilir; ancak CMR’nin uygulanması tek başına tahkime başvuru hakkı doğurmaz.

Taşıyıcı ve gönderici için önlemler

Taşıyıcı: Sevk mektubunu eksiksiz düzenlemeli, yükü teslim alırken durumunu kontrol edip çekincelerini yazmalı, araç bakım ve sürücü kayıtlarını, soğutmalı taşımada sıcaklık kayıtlarını saklamalı, alt taşıyıcı sözleşmelerinde sorumluluk ve rücu hükümlerini açık yazmalı, sorumluluk sigortasının kapsamını kontrol etmeli ve hasar olduğunda delilleri koruyup sigortacıya hemen ihbarda bulunmalıdır.

Gönderici ve alıcı: Eşyanın cinsini, miktarını ve brüt ağırlığını doğru bildirmeli, taşımaya uygun ambalaj kullanmalı, yüksek değerli yükte değer beyanını, gerekiyorsa özel teslim menfaatini sevk mektubuna yazdırmalı, teslimde eşyayı kontrol edip görünür hasarı belgeye işlemeli, gizli hasar ve gecikme bildirimlerini süresinde yapmalı, fatura, fotoğraf, tartım ve ekspertiz kayıtlarını saklamalı ve bir yıllık zamanaşımını takip etmelidir. Konu ticaret hukuku çalışma alanımız kapsamındadır.

Adım adım: CMR taşımasında hasar veya kayıp olduğunda

1. Teslim anında yükü kontrol edin; görünür hasar veya eksikliği türü, miktarı ve etkilenen paketlerle birlikte CMR nüshasına veya teslim belgesine yazın.
2. Hasarı fotoğraflayın ve mümkünse taşıyıcının sürücüsüyle birlikte tutanak düzenleyin.
3. Gizli hasarı teslimden itibaren 7 gün (pazar ve resmî tatiller hariç), gecikmeyi 21 gün içinde taşıyıcıya yazılı ve ispatlanabilir bir yolla bildirin.
4. Ticari fatura, ambalaj listesi, tartım kayıtları, sıcaklık kayıtları ve ekspertiz raporunu toplayın.
5. Gerçek zararı ve kaybolan veya hasarlanan kısmın brüt ağırlığı üzerinden 8,33 SDR/kg sınırını hesaplayın; değer beyanı veya özel teslim menfaati varsa ekleyin.
6. Taşıyıcıya CMR m.32/2’ye uygun gerekçeli yazılı talep gönderin ve teslimini belgeleyin.
7. Talep reddedilirse veya cevapsız kalırsa bir yıllık zamanaşımı dolmadan arabulucuya ve ardından asliye ticaret mahkemesine başvurun.

Şirketler ve ticaret hukukuna ilişkin diğer rehberler için Ticaret ve Şirketler Hukuku hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

CMR tazminatı her zaman 8,33 SDR/kg üzerinden mi ödenir?

Hayır. 8,33 SDR/kg yalnızca üst sınırın hesabında kullanılır. Önce gerçek zarar belirlenir; gerçek zarar sınırdan düşükse yalnızca gerçek zarar ödenir. Usulüne uygun değer beyanı varsa beyan edilen değer sınırın yerine geçer.

Gizli hasarı 7 gün içinde bildirmezsem dava açamaz mıyım?

Açabilirsiniz; ancak eşyanın sevk mektubunda yazılı durumda teslim edildiğine ilişkin karine doğar ve hasarın taşıma sırasında oluştuğunu ispatlamanız zorlaşır.

Gecikmede de 8,33 SDR/kg sınırı uygulanır mı?

Hayır. Gecikme zararında üst sınır taşıma ücretidir. Ayrıca eşyanın alıcıya sunulmasından itibaren 21 gün içinde yazılı çekince gönderilmesi şarttır.

Taşıyıcının aracı bozulursa sorumluluktan kurtulur mu?

Hayır. CMR m.17/3 uyarınca aracın teknik ayıbı taşıyıcıyı kurtarmaz; elverişli araç kullanmak ve bakımını yapmak taşıyıcının yükümlülüğüdür.

Alt taşıyıcı kusur ettiyse kime başvururum?

Sözleşme yaptığınız taşıyıcıya. O, alt taşıyıcının davranışından kendi davranışı gibi sorumludur ve ödediğini daha sonra alt taşıyıcıya rücu eder.

Taşıyıcının ağır kusurunda sınır kalkar mı?

Zararın kasıt veya mahkemenin kasta eşdeğer saydığı bir davranıştan doğduğu ispatlanırsa sınırlamalar uygulanmaz. Her ihmal veya kaza bu kapsamda değildir.

CMR davasında zamanaşımı kaç yıldır?

Kural olarak bir yıl, kasıt veya kasta eşdeğer kusurda üç yıldır. Başlangıç tarihi kayıp, hasar, gecikme veya diğer taleplere göre değişir; yazılı talep süreyi askıya alabilir.

Sonuç

CMR kapsamındaki uluslararası karayolu taşımalarında taşıyıcı, eşyayı teslim aldığı andan teslim edene kadar kayıp, hasar ve gecikmeden kural olarak sorumludur; ancak tazminat gerçek zarar ile kilogram başına 8,33 SDR sınırından düşük olanıyla, gecikmede ise taşıma ücretiyle sınırlıdır. Yüksek değerli yüklerde değer beyanı ve özel teslim menfaati sevk mektubuna yazdırılmalı; görünür hasar teslim anında, gizli hasar 7 gün, gecikme 21 gün içinde yazılı bildirilmelidir. Bir yıllık kısa zamanaşımı ve ticari davalarda dava şartı arabuluculuk nedeniyle hak arama süreci gecikmeden başlatılmalıdır.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. CMR’nin uygulanması, sorumluluk sınırı, bildirim süreleri ve zamanaşımı; taşımanın güzergâhına, belgelerine ve zararın özelliklerine göre somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.