Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Hedefli reklamlarda tüketiciye reklamın neden kendisine gösterildiği açıklanmalı; çocuklara kişisel verilere dayalı profillemeyle hedefli reklam yapılamaz; influencer içeriklerinde reklam niteliği açıkça belirtilmeli; indirimlerde kural olarak son 10 günün en düşük fiyatı esas alınmalı; insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakterleri etiketlenmeli ve şikâyet platformlarında cevap süresi 48 saate indi. Aykırılıkta 2026 yılı için 108.370 TL ile 39.916.524 TL arasında idari para cezası söz konusu olabilir.
📅 Son güncelleme: 19 Ekim 2026
Ne değişti ve kimleri ilgilendiriyor?
1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik yönetmeliği 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Düzenlemenin amacı, dijital reklamcılıkla ortaya çıkan yeni yöntemlerde (kişiselleştirilmiş reklam, sosyal medya iş birlikleri, yapay zekâ içerikleri, çevrim içi yorum sistemleri) tüketicinin doğru ve açık biçimde bilgilendirilmesidir.
Kurallar yalnızca büyük reklam verenleri veya ajansları değil, tüketiciye mal ya da hizmet tanıtan hemen her işletmeyi ilgilendirir: e-ticaret siteleri ve pazaryeri satıcıları, perakende markaları, sosyal medyadan satış yapanlar, influencerlarla çalışan markalar, mobil uygulama işletmecileri, indirim kampanyası düzenleyenler ve tüketici yorumu yayımlayan platformlar. Bu nedenle şirketlerin yalnızca reklam metnini değil; hedef kitleyi, kullanılan verileri, fiyat geçmişini, iş birliği sözleşmelerini ve yorum sistemlerini birlikte gözden geçirmesi gerekir. Konu, ticaret ve şirketler hukuku bakımından da bir kurumsal uyum alanıdır.
Kısa özet tablo
| Konu | 1 Ağustos 2026 sonrası temel kural |
|---|---|
| Hedefli reklam | Reklamın hangi kriterlere göre gösterildiği ve kriterlerin nasıl değiştirilebileceği açıklanmalı |
| Çocuklar | Kişisel verilere dayalı profillemeyle hedefli reklam yapılamaz |
| Influencer | Menfaat karşılığı içerikte reklam niteliği açıkça belirtilmeli |
| İndirim | Kural olarak son 10 günün en düşük fiyatı indirim öncesi fiyat sayılır |
| Yapay zekâ | İnsandan ayırt edilemeyen dijital karakterler etiketlenmeli; gerçek kişinin dijital kopyasıyla tavsiye izlenimi yasak |
| Şikâyet platformları | Cevap süresi 72 saatten 48 saate indi |
| Tüketici yorumları | Satın alması doğrulanamayan kaynaklardan yorum aktarılamaz |
| Çevresel beyan | “Çevre dostu” gibi genel ifadeler açıklamasız kullanılamaz |
| Akademik unvan | Tüketiciyi yanıltıcı biçimde kullanılamaz |
Hedefli reklamda şeffaflık ve çocuklara yönelik yasak
Kullanıcının internetteki hareketleri, ilgi alanları ve alışveriş davranışları kullanılarak kişiye özel reklam gösterilmesi yasaklanmadı; bunun yerine şeffaflık yükümlülüğü getirildi. Reklam veren, tüketiciye reklamın hangi kriterlere göre kendisine gösterildiğini ve bu kriterleri nasıl değiştirebileceğini doğrudan ve kolay ulaşılabilir biçimde açıklamalıdır. Böylece reklamın yalnızca içeriği değil, neden belirli bir kişiye gösterildiği de denetim konusu hâline geldi.
Çocuklar bakımından kural daha katıdır: kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle çocuklara hedefli reklam yapılamaz. Çocuklara yönelik bütün reklamlar yasaklanmış değildir; yasak, çocuğun verileri veya çevrim içi davranışları üzerinden profil çıkarılarak reklamın kişiselleştirilmesidir. Çocukların yoğun kullandığı oyunlar, mobil uygulamalar ve video platformları üzerinden reklam veren işletmeler hedefleme ayarlarını bu açıdan kontrol etmelidir.
Influencer iş birliklerinde reklam açıklaması
Bir sosyal medya etkileyicisi ücret, ücretsiz veya indirimli ürün, sponsorluk, davet, etkinliğe katılım ya da benzeri herhangi bir menfaat karşılığında paylaşım yapıyorsa, içeriğin reklam olduğu tüketicinin kolayca anlayacağı biçimde belirtilmelidir. Paylaşımın niteliğine göre “reklam”, “iş birliği”, “sponsorlu içerik” veya “tanıtım” gibi ifadeler kullanılabilir.
Örnek: Bir kozmetik markası, bir influencera ücret ödemeden yalnızca ürün kutusu gönderiyor ve influencer ürünü övdüğü bir video paylaşıyor. Para ödenmemiş olması sonucu değiştirmez; ücretsiz ürün de menfaattir ve paylaşımda reklam açıklaması bulunmalıdır. Sorumluluk yalnızca influencerda değildir; markanın da iş birliği sözleşmesine açıklama yükümlülüğünü koyması ve yayınları takip etmesi gerekir.
İndirimli satışlarda 10 gün kuralı
E-ticaret ve perakende açısından en önemli değişiklik, indirim öncesi fiyatın nasıl belirleneceğidir. Kural olarak indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak gösterilmelidir. Amaç, fiyatı önce yapay biçimde yükseltip ardından yüksek oranlı indirim izlenimi yaratılmasını önlemektir.
Örnek: Bir ürün son 10 gün içinde sırasıyla 1.000 TL, 900 TL ve 800 TL’den satılmışsa ve şimdi 700 TL’ye indiriliyorsa, karşılaştırma 1.000 TL üzerinden değil 800 TL üzerinden yapılmalıdır. “1.000 TL yerine 700 TL, %30 indirim” ifadesi kural ihlalidir; doğru gösterim “800 TL yerine 700 TL”dir.
“2 ürün alana %20 indirim”, “500 TL üzeri alışverişe indirim” veya “ikinci üründe %50” gibi indirimi bir şarta bağlayan kampanyalar da somut özelliklerine göre bu hükümlere tabidir. Meyve-sebze gibi çabuk bozulabilen mallarda ve hizmet reklamlarında ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. Fiyat geçmişinin tutulması ve farklı senaryolar indirimli satışlarda 10 gün kuralı rehberimizde ayrıntılı anlatılmıştır.
Yapay zekâ ile oluşturulan reklamlar
Gerçekçi yapay zekâ karakterleri, ses ve görüntü kopyaları, açıklama yükümlülükleri ve reklam verenin sorumluluğu ayrı bir inceleme gerektirir. Uygulama örnekleri için yapay zekâ reklamlarında hukuki sorumluluk rehberine bakılabilir.
Yapay zekâ ile reklam hazırlamak yasak değildir. Ancak reklamda gerçek bir insandan ayırt edilemeyecek nitelikte, yapay zekâ ile üretilmiş bir dijital karakter kullanılıyorsa, bunun yapay zekâ ile oluşturulduğu açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmelidir. Tüketici, karşısındaki “kişinin” gerçek olmadığını anlayabilmelidir.
Gerçek kişiler bakımından kural daha serttir: gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürünü kullandığı, bir hizmeti deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklam yapılamaz. Ünlü bir ismin sesinin veya görüntüsünün yapay zekâ ile taklit edilerek ürün önerdiği bir video, kişinin izni olsa bile bu yasağın kapsamına girme riski taşır; ayrıca kişilik hakları ve kişisel veri boyutu da ayrıca doğar.
Tüketici yorumları ve şikâyet platformları
Satın alma sürecinin doğrulanamadığı başka mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamaz. Değerlendirmeler ürün, hizmet, teslimat, satıcı gibi farklı başlıklarda ayrı ayrı gösteriliyorsa, hepsine aynı alanda açık, ayırt edilebilir ve kolay ulaşılabilir biçimde yer verilmelidir. Amaç, tüketicinin yalnızca olumlu yorumlara yönlendirilmesini önlemektir.
Olumsuz yorumların keyfi olarak yayımlanmaması da yaptırım konusudur. Reklam Kurulu 13 Ağustos 2026 tarihli toplantısında, bir tüketicinin ürün değerlendirmesinin yalnızca “şirket kurallarına aykırı” şeklindeki genel bir gerekçeyle yayımlanmamasını haksız ticari uygulama saymış; yorum içeriği değiştirilmeden başka bir kategoride yayımlanabilecekken sorumluluğun tüketiciye yüklenmesini hukuka aykırı bularak şirkete 2.167.412 TL idari para cezası vermiştir. Yorum reddi için objektif ve önceden belirlenmiş kriterler kullanılmalıdır.
Tüketici şikâyet platformlarında, değerlendirme yayımlanmadan önce satıcı veya sağlayıcıya tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Süre içinde cevap verilmezse değerlendirme doğrudan yayımlanabilir. Bu bildirimler artık sıradan müşteri hizmetleri işi değil, süreye bağlı bir itibar ve hukuki risk yönetimi konusudur.
Çevresel beyanlar, akademik unvanlar ve diğer yasaklar
“Çevre dostu”, “doğa dostu”, “yeşil” gibi genel çevresel ifadeler açıklama yapılmadan kullanılamaz. Beyanın ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğu belirtilmeli; reklamdaki çevresel sertifika ve onaylar uygun kurum, üniversite, akredite kuruluş veya bağımsız test kuruluşlarından alınmış belgelerle ispatlanabilmelidir. Örneğin yalnızca ambalajı geri dönüştürülebilir olan bir ürün için “çevre dostu ürün” demek yanıltıcıdır; doğru ifade “ambalajı geri dönüştürülebilir”dir.
Akademik unvanların reklamda kullanılması yasak değildir, ancak ürünün bilimsel olarak kanıtlandığı veya akademik çevrelerce desteklendiği yönünde gerçeğe aykırı bir algı yaratacak şekilde kullanılamaz. Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini verecek şekilde reklamı yasaklandı; sağlık beyanı kuralları saklı kalmak üzere karşılaştırmalı reklam imkânı ayrıca düzenlendi. Falcılık, medyumluk, yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına ilişkin yasağın kapsamı da yasa dışı şans oyunlarını açıkça içerecek şekilde genişletildi.
Yaptırımlar ve Reklam Kurulu uygulaması
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Reklam Kurulu, somut olaya göre reklamın durdurulmasına, aynı yöntemle düzeltilmesine, idari para cezasına ve gerekli hâllerde üç aya kadar tedbiren durdurmaya karar verebilir. 2026 yılı için aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ile haksız ticari uygulamalarda idari para cezası, ihlalin ve mecranın niteliğine göre 108.370 TL ile 39.916.524 TL arasında değişir.
Kurul bu kuralları aktif biçimde uygulamaktadır. Ticaret Bakanlığının 19 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre Kurul 13 Ağustos 2026’daki 372. toplantısında 105 dosyayı incelemiş, 87 dosyada toplam 32.683.631 TL idari para cezası vermiştir. 2026’nın ilk sekiz ayında yaklaşık 26 bin başvuru sonucunda verilen toplam ceza 218.478.014 TL’ye ulaşmıştır.
Reklamın bir ajans tarafından hazırlanmış olması reklam verenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; mevzuat reklam veren, ajans ve mecra kuruluşu için ayrı ayrı sorumluluk öngörür. Bu nedenle “reklamı ajans yaptı” savunmasına güvenmek yerine, yayından önce hukuki kontrolün de yer aldığı bir reklam onay süreci kurmak daha güvenlidir.
Şirketler için kontrol listesi
- Hedefli reklamlarda “bu reklamı neden görüyorum” bilgisi ve kriter değiştirme imkânı sunuluyor mu?
- Çocuklara yönelik kampanyalarda profillemeye dayalı hedefleme kapatıldı mı?
- Influencer sözleşmelerinde reklam açıklaması yükümlülüğü var mı ve paylaşımlar takip ediliyor mu?
- Her ürün için son 10 günlük fiyat geçmişi kayıt altında tutuluyor mu?
- Yapay zekâ karakterleri etiketleniyor, gerçek kişi kopyaları kullanılmıyor mu?
- Yorum yayımlama ve reddetme kriterleri yazılı ve objektif mi; şikâyet platformlarındaki 48 saat takip ediliyor mu?
- Çevresel iddialar ve kullanılan unvanlar belgeyle desteklenebiliyor mu?
- Ajanslara verilen talimatlar ve onay süreci yeni kurallara uygun mu?
Adım adım: Şirketler yeni reklam kurallarına nasıl uyum sağlar?
- Yayındaki bütün reklam, kampanya ve iş birliği içeriklerinin listesini çıkarın.
- Hedefli reklam ayarlarında “bu reklamı neden görüyorum” açıklamasını ve kriter değiştirme imkânını ekleyin; çocuklara yönelik profillemeyi kapatın.
- Influencer sözleşmelerine reklam açıklaması yükümlülüğünü ve denetim hükmünü ekleyin.
- Her ürün için günlük fiyat geçmişini kaydedin ve indirim öncesi fiyatı son 10 günün en düşük fiyatına göre belirleyin.
- Yapay zekâ ile üretilen karakterleri etiketleyin; gerçek kişilerin dijital kopyalarını tavsiye içeriğinde kullanmayın.
- Yorum yayımlama ve ret kriterlerini yazılı hâle getirin; şikâyet platformlarındaki 48 saatlik cevap süresi için sorumlu kişi belirleyin.
- Çevresel beyanları ve akademik unvan kullanımını belgelerle eşleştirin.
- Ajans ve mecra süreçlerine yayın öncesi hukuki kontrol aşaması ekleyin.
Şirketler ve ticaret hukukundaki diğer rehberlerimiz için şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklar ve konu dizini sayfasına bakabilirsiniz. Reklamda kullanılan kişisel veriler bakımından KVKK başvurusuna cevap rehberimiz tamamlayıcıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yeni reklam kuralları ne zaman yürürlüğe girdi?
1 Temmuz 2026’da yayımlanan değişiklikler 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi.
İndirimde hangi fiyat esas alınır?
Kural olarak indirimden önceki son 10 günün en düşük fiyatı; çabuk bozulan mallarda ve hizmetlerde indirimli fiyattan bir önceki fiyat.
Influencera ücretsiz ürün göndermek reklam sayılır mı?
Evet, ücretsiz ürün de menfaattir; paylaşımda reklam olduğu açıkça belirtilmelidir.
Çocuklara internet reklamı tamamen yasak mı?
Hayır. Yasak, kişisel verilere dayalı profillemeyle çocuklara hedefli reklam yapılmasıdır.
Yapay zekâ ile reklam hazırlamak yasak mı?
Hayır; ancak insandan ayırt edilemeyen karakterler etiketlenmeli, gerçek kişinin dijital kopyasıyla tavsiye izlenimi verilmemelidir.
Olumsuz yorumlar silinebilir mi?
Ancak objektif ve önceden belirlenmiş kriterlere göre; gerekçesiz ret haksız ticari uygulama sayılabilir.
Şikâyet platformunda cevap süresi kaç saat?
48 saat.
Reklam ihlalinin cezası ne kadar?
2026 yılı için 108.370 TL ile 39.916.524 TL arasında; ayrıca durdurma ve düzeltme kararı verilebilir.
Sonuç
1 Ağustos 2026’dan itibaren reklam denetimi yalnızca reklam metniyle sınırlı değildir; hedefleme kriterleri, influencer iş birlikleri, fiyat geçmişi, yapay zekâ içerikleri, tüketici yorumları ve çevresel beyanlar birlikte incelenmektedir. Reklam Kurulunun aktif uygulaması ve 39.916.524 TL’ye kadar çıkabilen cezalar karşısında şirketlerin reklam veren, ajans ve mecra sorumluluğunu ayrı ayrı gözeten yazılı bir onay süreci kurması, fiyat ve yorum kayıtlarını saklaması ve iş birliği sözleşmelerini güncellemesi en güvenli yoldur.
Hukuki Uyarı
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Reklam ve haksız ticari uygulamalara ilişkin yükümlülükler reklamın içeriğine, kullanılan mecraya ve somut ticari uygulamaya göre farklılık gösterebilir; somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com