VUK Mükerrer 355: Özel Usulsüzlük Cezaları ve İtiraz (2026)

Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 355. maddesi; bilgi verme yükümlülüğüne uymama, elektronik beyanname/bildirim zorunluluklarını yerine getirmeme ve tahsilat-ödemelerde tevsik (banka) zorunluluğuna aykırılık gibi şekle ilişkin ihlalleri özel usulsüzlük cezasına bağlar. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir; 2026 yılı için 31 Aralık 2025 tarihli VUK Genel Tebliği (Sıra No 588) esas alınır ve birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı bakımından üst kademe ceza 35.000 TL düzeyindedir. Tutarlar mükellef grubuna göre kademelidir. Bu cezalar tüzel kişi adına kesilse de, tahsil edilemediğinde kanuni temsilciye (yöneticiye) yönelebilir. Ceza, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde dava, indirim veya uzlaşma yoluyla tartışılabilir.

📅 Yayın: 3 Haziran 2026 · Son güncelleme: 3 Haziran 2026

VUK mükerrer 355 neyi cezalandırır?

Mükerrer 355, verginin doğru hesaplanmasından çok bilgi ve şekil yükümlülüklerine uyulmasını güvence altına alır. Madde kapsamında en sık karşılaşılan ihlaller şunlardır:

• İdarenin istediği bilgileri verme yükümlülüğüne (VUK m.148-150) uymama, bilgi vermekten çekinme
• Elektronik ortamda verilmesi zorunlu beyanname, bildirim ve formların (Form Ba-Bs, e-defter/e-belge yükümlülükleri vb.) hiç ya da süresinde verilmemesi
• Gerçek faydalanıcı bildirimi gibi zorunlu bildirimlerin yapılmaması veya eksik/yanıltıcı yapılması
• Tahsilat ve ödemelerde tevsik zorunluluğuna aykırılık (aşağıda)

2026 ceza tutarları ve kademeli yapı

Ceza miktarları mükellef grubuna göre kademelidir: birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı en yüksek; ikinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ve kazancı basit usulde tespit edilenler için daha düşük; bunların dışında kalanlar için daha da düşük tutar uygulanır. 2026 yılı tutarları VUK Genel Tebliği (Sıra No 588) ile belirlenmiş olup, birinci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı bakımından üst kademe 35.000 TL düzeyindedir. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiğinden ve geçmişe dönük incelemelerde fiilin işlendiği yılın tutarı esas alındığından, somut dosyada doğru yılın rakamıyla çalışmak gerekir.

Tevsik zorunluluğu: bankayı atlamanın bedeli

Belirlenen tutarı (hâlihazırda 7.000 TL’yi) aşan tahsilat ve ödemelerin banka, finans kurumu veya PTT aracılığıyla yapılması zorunludur. Nakit yürütülen ve bu eşiği aşan işlemler mükerrer 355 kapsamında özel usulsüzlük cezasına tabidir; ceza işleme konu tutar üzerinden oransal olarak hesaplanır ve tekrarlanan işlemlerde hızla büyür. Bu nedenle şirket içi ödeme politikalarının tevsik kurallarına göre kurulması, en kolay önlenebilir cezalardan birini ortadan kaldırır.

Geç verme ile hiç vermeme arasındaki fark

Elektronik beyanname ve bildirimlerde, yükümlülüğün kanuni süresinden sonra ama kısa süre içinde yerine getirilmesi hâlinde ceza indirimli uygulanır: kanuni süreyi izleyen ilk 30 gün içinde verilirse cezanın onda biri, takip eden 30 gün içinde verilirse beşte biri oranında kesilir. Bu kademe, “unutulan” bir bildirimi fark edildiği anda hızla tamamlamanın neden önemli olduğunu gösterir.

Şirket, yönetici ve CFO açısından sorumluluk

Özel usulsüzlük cezaları kural olarak tüzel kişi (şirket) adına kesilir. Ancak amme alacağı şirketten tahsil edilemezse, VUK ve 6183 sayılı Kanun çerçevesinde kanuni temsilcinin (yönetici/müdür) şahsi mal varlığına başvurulabilir. Bu yüzden mükerrer 355 cezaları, yalnızca muhasebe biriminin değil, mali işlerden sorumlu yöneticinin de yakından izlemesi gereken bir risktir. Bilgi/bildirim takvimi, e-yükümlülük kontrol listeleri ve tevsik politikası, bu riski büyük ölçüde önler.

Cezaya itiraz ve azaltma yolları

İhbarname elinize ulaştığında üç temel yol vardır ve süreler kısadır:

• Dava: İhbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi mahkemesinde iptal davası açılabilir. Çoğu uyuşmazlıkta tartışma; yükümlülüğün gerçekten doğup doğmadığı, doğru mükellef grubunun ve doğru yıl tutarının uygulanıp uygulanmadığı ile tebligatın usulü üzerinedir.
• İndirim (VUK m.376): Süresinde başvuru ile cezada kanuni oranda indirim sağlanabilir.
• Uzlaşma: Uygun hâllerde uzlaşma yoluyla cezanın azaltılması mümkündür.

Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge iddialarıyla iç içe geçen dosyalar için sahte belge ve özel usulsüzlük cezası, kasa ve ortaklar cari hesabına dayalı tarhiyatlar için kasa hesabı cezası iptali yazılarımız incelenebilir. Dosyaya özel destek için idare ve vergi hukuku hizmet sayfamıza bakabilir; Kanun’un tam metnine mevzuat.gov.tr üzerinden ulaşabilirsiniz.