İş Kazası Tazminat Davası 2026: Haklar ve Süreç | MSR Hukuk

İş kazası tazminat davası, çalışırken kazaya uğrayan işçinin (ölüm halinde yakınlarının) uğradığı maddi ve manevi zararların işverenden tahsili için açtığı davadır. Dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’dur. İşveren, iş kazasını 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır; bildirmezse işçi veya yakınları doğrudan SGK’ya bildirebilir. SGK olayı iş kazası saymazsa İş Mahkemesinde “iş kazası tespit davası” açılabilir. İşçi; geçici ve sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı, tedavi giderleri ile manevi tazminat talep edebilir. SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri tazminattan mahsup edilir (tenzil); SGK ayrıca işverene rücu edebilir. Zamanaşımı kural olarak 2 yıl, her halükarda 10 yıldır ve maluliyet oranı kesinleşmeden işlemeye başlamaz. Görevli mahkeme İş Mahkemesidir; SGK bildirimi yapılmamış (sigortasız) olması dava hakkını ortadan kaldırmaz.

📅 Yayın: 31 Mayıs 2026 · Son güncelleme: 31 Mayıs 2026

İş Kazası Nedir?

İş kazası, sigortalının iş ilişkisi kapsamında uğradığı, bedensel veya ruhsal zarara yol açan olaydır. Kanun kapsamı oldukça geniştir. Aşağıdaki hallerde meydana gelen kazalar iş kazası sayılır:

• İşyerinde: Sigortalı işyerinde bulunduğu sırada (mesai veya mola fark etmez)
• Görevli olarak dışarıda: İşveren tarafından görevlendirilen dış çalışmalarda
• Serviste: İşverence sağlanan taşıtla işe gidiş-geliş sırasında

Servis aracıyla yaşanan kaza aynı zamanda trafik kazası olduğundan, mağdur hem işverene hem trafik sigortasına başvurabilir; ayrıntı için yaralanmalı trafik kazası tazminatı rehberimize bakabilirsiniz. Konu iş hukuku uygulamasının önemli alanlarındandır.

Kaza Sonrası İlk Adımlar

• Sağlık kuruluşuna başvurun: Hastanede olayın “iş kazası” olduğunu mutlaka belirtin
• SGK bildirimi: İşveren kazayı 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmek zorundadır
• İşveren bildirmezse: İşçi veya yakınları durumu doğrudan SGK’ya bildirmelidir — hak kaybını önler
• Delilleri toplayın: Tanık bilgileri, fotoğraflar, kaza yeri kayıtları

SGK İş Kazası Saymazsa: Tespit Davası

SGK soruşturma sonucunda olayı iş kazası saymazsa, işçi iş kazası tespit davası açabilir. Bu davada işçi, işvereni ve SGK’yı davalı göstererek olayın iş kazası olduğunun tespitini ister. Mahkeme olayı iş kazası olarak tespit ederse, işçi buna dayanarak tazminat davası açabilir.

Önemli: Tespit davasında hak düşürücü süre yoktur; ancak tazminat talebi için tespit davasının zamanaşımı süresi içinde açılması gerekir.

Talep Edilebilecek Tazminatlar

Maddi Tazminat

• Geçici iş göremezlik: İyileşme süresince çalışamamaktan doğan kayıp
• Sürekli iş göremezlik (maluliyet): Kalıcı çalışma gücü kaybı
• Tedavi giderleri: Hastane, ameliyat, ilaç, protez, fizik tedavi
• Bakıcı gideri: Ağır maluliyette sürekli bakım gerekiyorsa

Manevi Tazminat

İşçinin yaşadığı bedensel ve ruhsal acı için TBK m.56 kapsamında manevi tazminat talep edilebilir.

Ölüm Halinde

İşçinin ölümü halinde yakınları destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir.

Maluliyet Oranı ve Hesaplama

Kalıcı sakatlık varsa, tazminatın hesaplanması için Adli Tıp Kurumu veya yetkili hastaneden maluliyet oranı raporu alınır. Bu oran; tazminat miktarını, SGK’nın gelir bağlayıp bağlamayacağını ve rücu miktarını doğrudan etkiler.

Tazminat aktüeryal yöntemle, işçinin yaşı, geliri, maluliyet oranı ve kusur dağılımı dikkate alınarak hesaplanır. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) yükümlülüklerini yerine getirmediği ispatlanırsa kusur oranı artar ve daha yüksek tazminata hükmedilir.

SGK Geliri, Mahsup ve Rücu

İş kazası tazminatında en kritik teknik konu SGK ile ilişkidir:

• SGK geliri dava hakkını kaldırmaz: SGK’dan iş göremezlik geliri almak, işverene karşı tazminat davası açmaya engel değildir
• Mahsup (tenzil): SGK’nın bağladığı gelirin peşin sermaye değeri, işverene açılan maddi tazminattan düşülür; kalan fark işverenden talep edilir
• SGK rücu: SGK, işverenin kusuru oranında ödediklerini rücu davasıyla işverenden geri alabilir

Bu mahsup ve rücu mekanizması hesaplamayı karmaşıklaştırdığından uzman değerlendirmesi gerektirir.

Kim Sorumlu? Asıl İşveren-Alt İşveren

Asıl işveren-alt işveren (taşeron) ilişkisinde taraflar müteselsil (zincirleme) sorumludur. İşçi veya hak sahipleri, tazminatın tamamını taraflardan herhangi birinden talep edebilir. Ayrıca sigortasız çalıştırılan işçinin de tazminat hakkı saklıdır; SGK bildiriminin yapılmamış olması işverene dava açmaya engel değildir.

Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

• Zamanaşımı: TBK m.72 uyarınca zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halükarda 10 yıl. Maluliyet oranı kesinleşmeden zamanaşımı işlemeye başlamaz.
• Ceza zamanaşımı: Kaza suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanır
• Görevli mahkeme: İş Mahkemesi (7036 sayılı Kanun)
• Yetkili mahkeme: Kaza yeri veya işverenin yerleşim yeri mahkemesi

Not: İş kazasında ölüm halinde açılan maddi tazminat davasında zorunlu arabuluculuk şartı bulunmaz; doğrudan İş Mahkemesinde dava açılabilir.

Sonuç

İş kazası tazminat davaları; maluliyet tespiti, SGK gelirinin mahsubu, kusur dağılımı ve aktüeryal hesaplama gibi çok katmanlı konular içerir. SGK’nın bağladığı gelir çoğu zaman gerçek zararın altında kaldığından, aradaki fark için işverene dava açılması önemlidir. Zamanaşımının maluliyet kesinleşmesiyle başlaması ve sigortasız işçinin de hak sahibi olması, sürecin dikkatle yönetilmesini gerektirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hangi olaylar iş kazası sayılır?
İşyerinde, işverence görevlendirilen dış çalışmalarda ve işveren servisiyle gidiş-gelişte meydana gelen kazalar iş kazası sayılır. Molada işyerinde olan kaza da kapsamdadır.

SGK’dan gelir alıyorum, yine de işverene dava açabilir miyim?
Evet. SGK geliri dava hakkını ortadan kaldırmaz. SGK’nın ödediği gelirin peşin değeri tazminattan mahsup edilir; kalan fark işverenden talep edilir.

Sigortasız çalışıyordum, hakkım var mı?
Evet. SGK bildiriminin yapılmamış olması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz; işverene karşı dava açılabilir.

SGK kazayı iş kazası saymazsa ne yapmalıyım?
İş Mahkemesinde iş kazası tespit davası açabilirsiniz. Mahkeme olayı iş kazası olarak tespit ederse tazminat davası açabilirsiniz.

İş kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıl?
Kural olarak 2 yıl (zararı ve sorumluyu öğrenmeden), her halükarda 10 yıldır. Maluliyet oranı kesinleşmeden zamanaşımı başlamaz.

Görevli mahkeme hangisi?
İş Mahkemesidir. Yetkili mahkeme kaza yeri veya işverenin yerleşim yeri mahkemesidir.

Taşeron işçisiyim, kimden talep ederim?
Asıl işveren ve alt işveren müteselsil sorumludur; tazminatın tamamını herhangi birinden talep edebilirsiniz.

Servis kazası iş kazası mı, trafik kazası mı?
İkisi birden olabilir. İşveren servisiyle gidiş-gelişte olan kaza iş kazasıdır; aynı zamanda trafik kazası olduğu için trafik sigortasına da başvurulabilir. Mükerrer ödeme mahsup edilir.

Hukuki Uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya; maluliyet oranı, SGK mahsubu, kusur durumu ve zamanaşımı açısından farklı sonuç doğurabilir. Hak kaybı yaşamamak için bir avukatla görüşmeniz tavsiye edilir.

Sürecinizi Değerlendirmek İçin

İş kazası tazminatında maluliyet tespiti, SGK gelirinin mahsubu, kusur dağılımı ve zamanaşımı süreçleri dosyanın sonucunu doğrudan belirler. Av. Mesut Rusum dosyanızı inceler, talep edilebilecek tazminat kalemlerini hesaplar ve tespit davasından tazminat aşamasına kadar süreci yönetir.

📞 0532 709 89 58  |  💬 WhatsApp’tan yazın