Kamu Yapım İşlerinde Geçici Kabul, Kesin Kabul ve Kesin Hesap Uyuşmazlıkları

Geçici kabul, yapım işinin tamamlandığının idarenin kabul komisyonunca tespitidir; kesin kabul ise sözleşmedeki teminat (garanti) süresinin sonunda yapılan ikinci incelemedir; kesin hesap da işin nihai bedelini belirler. İdare kabulü geciktirirse yüklenici işin tamamlandığını yazılı olarak bildirmeli, kabul komisyonu kurulmasını istemeli ve eksik iş listesini ölçüm, fotoğraf ve test kayıtlarıyla tartışmalıdır. Kabulü engelleyen esaslı eksikler ile kabulden sonra giderilebilecek küçük eksikler ayrı değerlendirilir. Hakediş ve kesin hesaba itirazın usulü, ihalenin ilan tarihinde uygulanacak Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre belirlenir. 1 Eylül 2025 ve sonrasında ilan edilen işlerde geçici hakedişe itiraz en geç kesin hesapların idareye teslimine kadar dilekçeyle bildirilir; imza üzerine özel ihtirazi kayıt cümlesi yazılması şart değildir. Kesin hesapta idarenin yaptığı değişiklikler için ise tebliğden itibaren 15 günlük yazılı itiraz süresi bulunur.

📅 Son güncelleme: 26 Ekim 2026

Geçici kabul ile kesin kabul birbirinden nasıl ayrılır?

Yapım işinde idare eserin sözleşmeye uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığını kabul komisyonu aracılığıyla değerlendirir. Eksik ve kusurlu işlerin niteliği süreçte belirleyicidir.

Bir kusurun giderilebilir olması, idarenin her durumda kabulü reddetmesine veya yüklenicinin her eksikliği görmezden gelmesine imkân tanımaz.

Kesin hesabın düzenlenmesinde iş miktarı ve hakediş kayıtlarının uyuşması ayrı inceleme gerektirir.

Geçici kabul ile kesin kabul, yapım işinin farklı teknik ve sözleşmesel aşamalarını ifade eder. İşin tamamlanma oranı, kabul komisyonu tutanağı, giderilecek eksik ve kusurlar ile garanti/bakım dönemleri aynı belgeyle açıklanamaz. Özellikle ‘kullanıma açıldı’ gerekçesiyle kesin kabul gerçekleşmiş sayılması ya da geçici kabulde görülen bütün kusurların yeni baştan yükleniciye yansıtılması sözleşmenin ve tutanakların incelenmesini gerektirir.

Geçici kabul, eserin tamamen kusursuz olduğu anlamına gelmez; kabul tutanağında eksik ve kusurların hangi iş kalemlerine ilişkin olduğu gösterilmelidir. Kesin hesap itirazının yapılması ile geçici kabulde eksik işlere ilişkin çekince ileri sürülmesi farklı işlemlerdir. İdarenin öngördüğü nefaset kesintisinin dayanağı ve hesap yöntemi, ilgili yapım işi genel şartnamesiyle sözleşmenin uygulandığı tarihteki sürümüne göre kontrol edilmelidir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre kabul koşulları

4735 sayılı Kanun, Yapım İşleri Genel Şartnamesi, sözleşme ve ilgili muayene/kabul düzenlemeleri esas alınır.

Geçici kabul için gerçekleşme düzeyi. Fiziki imalatın hangi ölçüde tamamlandığı, kullanıma engel kusur ve eksik işin niteliği birlikte tartışılır. Hakediş oranı tek başına kabul ölçüsü değildir.

Kabul komisyonu tutanağı. Komisyonun her tespiti sözleşme ve fiili imalatla eşleştirilir. Kabulden kaçınma yazısında neyin ne zamana kadar giderilmesi gerektiği somut olmalıdır.

Teminat süresi ve kusur sorumluluğu. Geçici kabul ile kesin kabul arasındaki dönemde ortaya çıkan ayıp ve yükümlülükler sözleşme ve genel şartnameye göre belirlenir. Her kusur “kullanım hatası” diye geçiştirilemez.

Eksik iş, ayıp ve nefaset kesintisi ayrımı

Geçici kabul, işin sözleşmeye göre büyük ölçüde tamamlandığının tespitiyle ilişkilidir; ayıp, eksik iş ve nefaset kesintisi ise farklı teknik sonuçlar doğurabilir. Eksik iş, yapılması gerekirken hiç yapılmamış imalatı; ayıplı iş ise yapılan fakat teknik şartname veya projeye uymayan imalatı anlatabilir. Nefaset kesintisi bakımından ayıbın kabul edilip edilmeyeceği, ekonomik etkisi ve şartnamenin öngördüğü usul somutlaştırılmalıdır. İdarenin tek taraflı hazırladığı tutanağın tarihini, yüklenicinin katılımı ve itirazlarını, kabul komisyonunun belirlediği eksiklerin giderilme süresini dosyada ayrı gösterin. Kesin hesapta daha önce tartışılan kesintinin aynen korunması, yeni bir hukuki ve teknik itirazın önünü her olayda kapatmaz; sözleşmenin tarihi ve uygulanacak genel şartname belirleyicidir.

Eksik iş ve nefaset kesintileri. Yükleniciden istenen kesintinin hukuki dayanağı, hesap kalemi ve uygulanma koşulu gösterilmelidir. Ceza ve bedel indirimleri birbirine karıştırılmamalıdır.

Kesin hesap itirazları. Yapım işlerinde birim fiyat metrajı, yeni fiyat, iş artışı, revize program ve kesintilerin kesin hesaba etkisi incelenir. Hakedişe konulmuş ihtirazi kayıtların kapsamı ayrıca önem taşıyabilir.

Teminatın iadesi. Teminatın iadesi için yalnız kabulün gerçekleşmesi değil, sözleşme ve kanunun aradığı diğer belgelerin ve borç durumunun da incelenmesi gerekebilir.

Geçici kabul, işin sözleşme ve teknik şartnameye göre incelenip kullanılmaya uygunluk durumunun belirlenmesidir; kesin kabul ise teminat süresinin sonundaki ayrı değerlendirmeyi içerir. Geçici kabul eksiklerinin hangi iş kalemine, ölçüme ve denetim tutanağına dayandığı tek tek listelenmelidir. Örneğin proje değişikliği sebebiyle yerine getirilmeyen bir imalat, yüklenicinin kusurundan doğan ayıpla aynı şekilde değerlendirilemez. Kesin hesapta tartışma bulunan metrajların tutanaklarda görünmesi, kabul işleminin yapılması veya teminatın iadesi tek başına diğer alacak uyuşmazlıklarını sona erdirmez.

Teminat süresinde çıkan kusurlar kime aittir?

Bir yol yapımında geçici kabul yapılmış, idare iki yıl sonraki kesin kabulde asfalt deformasyonunu bildirmiş olsun. İlk inceleme deformasyonun hatalı imalat, kullanımdan kaynaklanan yıpranma veya bakım eksikliği sonucu doğup doğmadığıdır. Geçici kabul tutanağındaki eksik listesinin, laboratuvar raporlarının ve sözleşmedeki yükümlülüklerin yan yana okunması gerekir. Sonuç yüklenici aleyhine otomatik çıkmaz.

Kabul ve kesin hesap için gerekli teknik kayıtlar

• Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri
• Geçici ve kesin kabul başvuru yazıları
• Kabul komisyonu tutanakları ve eksik iş listeleri
• Fotoğraf, ölçüm, test, metraj ve laboratuvar kayıtları
• Hakedişler, kesin hesap cetvelleri ve ihtirazi kayıtlar
• Teminat, SGK/vergi borcu ve iş teslim kayıtları

Geçici kabul komisyonunun eksik listesi, işin fiilî teslimi, kusur giderme tutanakları ve kesin hesap cetvelleri aynı belge değildir. Yüklenici, kendi kusurundan doğan eksik imalatı, idarenin proje değişikliğini ve metraj farklarını ayrı kaydetmelidir. Teknik bilirkişi değerlendirmesinin esas alacağı imalat, ölçüm ve kabul tarihleri belgelerle somutlaştırılmalıdır.

Kabul tutanağına itiraz ve alacak uyuşmazlığı

Kesin hesap, hakediş, teminat iadesi ve kabul süreci birbirini etkileyebilir ancak her biri aynı itiraz prosedürünü izlemez. Sözleşme tarihindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri, kabul tutanakları ve yazılı itiraz kayıtları birlikte okunmalı; idarenin kesinti kararının hukuki dayanağı ile zararın teknik hesap yöntemi ayrı gösterilmelidir.

1. Kabul başvurusunun kayıt altına alınması. Yüklenici tamamlanma ve işin teslim edildiği tarih iddiasını somut evrakla ortaya koymalıdır.

2. Eksik iş uyuşmazlığını teknik olarak çözmek. Teknik bilirkişi görüşü, ölçüm ve keşif ihtiyacı hukuki iddiayı destekler; yalnız sözlü şantiye görüşmeleri yetersiz kalabilir.

3. Kesin hesapta itirazın usulü. İşin sözleşme tarihine ve geçerli genel şartname hükümlerine göre imza, kayıt ve süre usulü incelenmelidir.

4. Alacak ve teminat sonuçları. Eksik iş bedeli, ödenmeyen hakediş, zarar ve teminat iadesi talepleri ayrı ayrı hesaplanmalıdır.

Örnek: Eksik iş gerekçesiyle geciktirilen kabul

Olay

Yüklenici bir okul yapımını tamamlayarak geçici kabul talep eder. İdare, birkaç küçük imalat eksikliğini gerekçe göstererek kabulü yapmaz; yüklenici ise bu eksikliklerin kabulü engellemediğini ileri sürer.

Hukuki değerlendirme

Öncelikle eksik iş listesinin teknik içeriği, sözleşmedeki kabul kriterleri ve işin fiili kullanılabilirliği karşılaştırılır. Eksikliğin niteliğine göre giderme yükümlülüğüyle kabulün etkisi ayrı değerlendirilir.

Muhtemel sonuç

Yüklenicinin kabulü hak ettiği iddiası hakediş ve teminat iadesinin hiçbir koşul olmadan muaccel olduğu sonucunu tek başına doğurmaz.

Kabul tutanağı ile kesin hesap aynı belge değildir

İşin geçici kabule elverişliliği, sözleşmeye uygun imalatın tamamlanması ve bazı eksiklerin kabulü etkileyip etkilemeyeceği teknik inceleme gerektirir. Geçici kabul tarihi yalnız teminat bakımından değil, bakım sorumluluğu, garanti süresi ve gecikme cezası tartışması için de belirleyici olabilir. Kesin hesap ise yapılan iş miktarlarının ve bedellerinin nihai hesabına ilişkindir; kabul tutanağının imzalanmış olması tüm parasal uyuşmazlıkları kendiliğinden çözmez.

Ayıplı imalat ve eksik iş ayrımı

İdarenin “eksik iş var” dediği kalem gerçekten hiç yapılmamış olabilir; yapılan imalat sözleşmedeki teknik standarda uymadığı için ayıplı da olabilir. Her iki ihtimalin giderme yöntemi, süre etkisi ve kesinti hesabı aynı olmayabilir. Yapı denetim raporları, laboratuvar sonuçları, metraj kayıtları ve iş programıyla hangi olgunun ileri sürüldüğü belirlenmelidir. Sadece toplu bir kesinti rakamı uyuşmazlığı anlamaya yetmez.

Örnek: kullanıma açılan bina

Bir sağlık yapısı idarece fiilen kullanılmaya başlanmış olsa da bu durum her sözleşmede bütün kabul usullerinin hukuken tamamlandığını göstermez. Fiilî kullanıma geçiş tarihi, yazılı kabul işlemleri ve yükleniciye bildirilen eksik listesi birlikte incelenir. Geçici kabulün haksız biçimde geciktirildiği ileri sürülüyorsa bu iddia tarih sıralı resmi yazışma ve teknik raporlarla kurulmalıdır.

Kabul tarihinin mali etkisi

Kabul komisyonu kararının gecikmesi yalnız işin teslim tarihini tartışmalı hâle getirmez. Sözleşmeye göre kalan teminat, garanti sorumluluğu, gecikme cezası veya sigorta yükümlülüğü bakımından da sonuç doğurabilir. Eksik listesinde gösterilen her imalatın gerçek bedeli ve tamamlanma süresi tespit edilmelidir. Kesin hesap uyuşmazlığında metraj ve birim fiyat iddiaları teknik çizimler ve hakediş ekleriyle karşılaştırılır.

İkinci olay: Kesin kabul öncesi ortaya çıkan gizli kusur

Olay: Yol yapım işinde geçici kabulden altı ay sonra asfaltın altında yapılan drenaj imalatındaki ayıp yağmurla görünür hâle gelir. İdare kesin kabul işlemini bekletirken yüklenici sorunun olağan kullanım sonucu geliştiğini ileri sürer.

Hukuki değerlendirme: Geçici kabul tutanağında kusurun bulunmaması, sonradan saptanan her ayıp için idarenin talep hakkını otomatik kaldırmaz. Proje detayı, laboratuvar sonuçları, bakım yükümlülüğü, kusurun ortaya çıkış zamanı ve garanti hükümleri birlikte incelenmelidir. Eksik iş, gizli ayıp ve normal yıpranma birbirinden ayrılır.

Muhtemel sonuç: Teknik bilirkişi ayıbın yapım tekniğinden doğduğunu belirlerse giderim veya sözleşmesel sonuçlar gündeme gelebilir; idarenin bakım eksikliğinden kaynaklanıyorsa yükleniciye yüklenen kesinti tartışılabilir.

Uygulamada dikkat: Kesin hesap itirazı, kalite kusuruna savunma ve teminat iadesi talepleri ayrı dayanaklara sahip olduğundan tek paragrafla birleştirilmemelidir.

Kamu ihale sürecinin diğer aşamaları için ihale hukuku ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Geçici kabul yapıldıysa kesin kabul zorunlu mu?

Evet, geçici kabulden sonra sözleşmede belirlenen teminat süresi dolduğunda kesin kabul işlemi yapılır; bu, geçici kabulün kendiliğinden kesin kabule dönüştüğü anlamına gelmez. Kesin kabulde idare, teminat süresi içinde ortaya çıkan kusurların giderilip giderilmediğini inceler. Kesin kabulün yapılması, kalan teminatın iadesi bakımından belirleyici aşamadır; bu nedenle süre dolduğunda yüklenicinin kesin kabul için yazılı başvuru yapması yararlıdır.

İdare eksik iş nedeniyle kabulü süresiz erteleyebilir mi?

Hayır. Eksiklik işin kullanılmasına engel değilse kabul komisyonu bunları tutanakta gösterip giderilme süresi vererek geçici kabulü yapabilir; kabulün süresiz bekletilmesi hukuka uygun değildir. Yüklenici, işin tamamlandığını yazılı bildirdiği tarihi, komisyonun ne zaman kurulduğunu ve eksik listesinin içeriğini belgelemelidir. Kabulün haksız gecikmesi gecikme cezası, teminat ve hakediş hesaplarını etkilediğinden, gecikmeye itiraz da yazılı yapılmalıdır.

Nefaset kesintisi ile gecikme cezası aynı mı?

Hayır. Nefaset kesintisi, kabul edilebilir bir imalatın sözleşmede aranan nitelik veya ölçülerden sapması gibi durumlarda bedel düzeltmesiyle ilişkilidir. Gecikme cezası ise süresinde yerine getirilmeyen sözleşme yükümlülüğüne bağlanır. Her ikisinin uygulanma şartları, hesap yöntemi ve itiraz gerekçeleri ayrıca incelenmelidir.

Kesin hesap imzalandıktan sonra itiraz yapılabilir mi?

Her durumda imza üzerine ihtirazi kayıt yazılması zorunlu değildir. 1 Eylül 2025 ve sonrasında ilan edilen yapım işlerinde YİGŞ m.39/4-e uyarınca geçici hakedişe ve tahakkuktan önceki düzeltmelere itiraz, en geç kesin hesapların idareye teslimine kadar dilekçeyle bildirilir. YİGŞ m.40/9 kapsamında kesin hesapta idarenin yaptığı değişikliklere karşı ise bildirimi izleyen 15 gün içinde gerekçeli dilekçe sunulmalıdır. Daha eski ihale ve sözleşmeler için uygulanacak şartname sürümü ve 2023 tarihli Danıştay iptal kararının etkisi ayrıca incelenir.

Sonuç

Yapım işinde geçici kabul, kesin kabul ve kesin hesap üç ayrı aşamadır ve her biri ayrı korunmalıdır. Kabul geciktiğinde işin tamamlandığı yazılı bildirilmeli ve eksik listesi teknik kayıtlarla tartışılmalıdır. Teminat süresinde çıkan kusurlarda imalat hatası ile kullanım veya bakım kaynaklı yıpranma ayrılmalıdır. Hakedişe ve kesin hesaba itirazlar ilgili şartname ve süre hükümlerine uygun olarak yazılı dilekçeyle yapılmalıdır.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın tarihi, sözleşme ve işlem belgeleri ile güncel mevzuat birlikte incelenmeden kişiye özgü hukuki sonuca ulaşılamaz.