Trafik kazasından doğan maddi tazminat taleplerinde temel zamanaşımı, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Ancak kaza aynı zamanda daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa Karayolları Trafik Kanunu m.109/2 uyarınca bu daha uzun süre tazminat talepleri için de uygulanır. Bu nedenle yaralanmalı veya ölümlü kazalarda yalnız “kazanın üzerinden iki yıl geçti” denilerek talebin zamanaşımına uğradığı sonucuna varılamaz; salt maddi hasarlı kazalarda ise uzamış süre kural olarak devreye girmez.
📅 Son güncelleme: 16 Ekim 2026
Trafik kazasında zamanaşımı kaç yıldır?
KTK m.109 üç katmanlı bir sistem kurar ve doğru süre ancak üçü birlikte değerlendirilerek bulunur:
| Süre | Başlangıcı | Ne zaman uygulanır? |
|---|---|---|
| 2 yıl (nispi) | Zararın ve sorumlunun öğrenilmesi | Her kazada |
| 10 yıl (mutlak) | Kaza tarihi | Her kazada üst sınır |
| Ceza zamanaşımı | Kaza tarihi | Fiil suç oluşturuyor ve ceza kanunu daha uzun süre öngörüyorsa |
İki yıllık süre ne zaman başlar?
İki yıllık süre için kaza tarihine değil, zarar görenin hem zararı hem de tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihe bakılır. Malvarlığı zararlarında bu genellikle kazadan kısa süre sonradır. Bedensel zararlarda ise tedavinin sürmesi, kalıcı sakatlığın sonradan ortaya çıkması veya maluliyetin kapsamının zamanla belirginleşmesi öğrenme tarihini tartışmalı hâle getirebilir; her dosyada rapor tarihinin otomatik başlangıç kabul edilmesi de doğru değildir. Sorumlunun öğrenilmesi bakımından sürücü, işleten ve sigortacı ayrı değerlendirilir; kaza tespit tutanağı, ruhsat, poliçe ve soruşturma evrakı bu nedenle süre hesabında da önemlidir.
Uzamış ceza zamanaşımı nasıl uygulanır?
Yaralanma veya ölümle sonuçlanan kaza taksirle yaralama (TCK m.89) veya taksirle öldürme (TCK m.85) suçunu oluşturabilir. KTK m.109/2, tazminat isteminin cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun zamanaşımı öngörmesi hâlinde bu sürenin maddi tazminat talepleri için de uygulanmasını öngörür. Ceza zamanaşımı TCK m.66’ya göre suçun üst sınır cezasına bağlı olduğundan her kazada aynı değildir: üst sınırı beş yılı aşmayan taksirle yaralamada kural olarak 8 yıl, üst sınırı beş yılı aşan taksirle öldürmede kural olarak 15 yıl söz konusu olur; ceza dosyasındaki kesme sebepleriyle bu süreler uzayabilir. Bilinçli taksir, birden fazla kişinin yaralanması veya ölümü suç vasfını ve dolayısıyla süreyi etkiler.
Uzamış sürenin uygulanması için mutlaka ceza davası açılmış veya mahkûmiyet kurulmuş olması gerekmez; esas mesele fiilin cezayı gerektiren nitelikte olmasıdır. Bu nedenle “ceza dosyası kapandı, uzamış süre uygulanmaz” ya da “yaralanma varsa her durumda aynı uzun süre vardır” şeklinde otomatik sonuçlar kurulmamalıdır.
Örnek: 10 Mart 2022’de meydana gelen kazada yaralanan bir kişi, sürücüyü ve sigortacıyı kaza günü öğrenmiş, ancak tazminat için Ekim 2026’ya kadar başvurmamıştır. İki yıllık nispi süre Mart 2024’te dolmuştur. Ancak olay taksirle yaralama suçunu oluşturuyorsa 8 yıllık ceza zamanaşımı uygulanır ve talep 10 Mart 2030’a kadar ileri sürülebilir. Aynı kaza yalnız araçta hasarla sonuçlanmış olsaydı, iki yıllık süre geçtiğinden değer kaybı ve onarım talebi zamanaşımına uğramış olurdu.
Maddi hasarlı kazalarda durum
Yalnız araçta veya başka malvarlığı değerlerinde zarar doğan kaza, kendiliğinden KTK m.109/2 anlamında daha uzun ceza zamanaşımı doğurmaz. Bu dosyalarda onarım bedeli, araç değer kaybı, araç mahrumiyet bedeli ve ticari araç kazanç kaybı gibi talepler için iki ve on yıllık süreler esastır; olayın ayrıca suç oluşturup oluşturmadığı ayrıca incelenmelidir.
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda süre
Yaralanmalı kazalarda sürekli maluliyet, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri gibi birden fazla zarar kalemi doğar ve her kalemin ortaya çıkış ve öğrenilme süreci farklı olabilir. Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma talepleri bakımından olayın ceza hukuku boyutu süreyi doğrudan etkiler. Zarar kalemleri için maluliyet tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve destekten yoksun kalma tazminatı rehberlerimize bakılabilir.
Sigorta şirketine başvuru ve tahkim süreyi durdurur mu?
Zorunlu trafik sigortacısına yöneltilecek taleplerde de KTK’nın özel zamanaşımı hükümleri uygulanır. Sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması dava veya tahkim yoluna geçiş için gereklidir; ancak başvuru şartını yerine getirmek ile maddi hakkın zamanaşımını hesaplamak ayrı meselelerdir. “Sigortaya başvurdum, artık süre sorunu yok” varsayımıyla hareket edilmemelidir. Tahkim yoluna gidilecek olması da zamanaşımı incelemesini ortadan kaldırmaz. Kısmi ödeme yapılmışsa ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğu, ibraname bulunup bulunmadığı ve ödemenin zamanaşımını kesip kesmediği ayrıca değerlendirilir. Bu süreçler için sigorta şirketine karşı dava ve Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu rehberlerimize bakılabilir.
Zamanaşımını kesen ve durduran hâller
TBK m.154 uyarınca borçlunun borcu ikrar etmesi (örneğin kısmi ödeme veya faiz ödemesi), dava açılması, icra takibi yapılması ve arabuluculuk ya da tahkime başvurulması zamanaşımını keser; kesilmeden sonra süre yeniden işlemeye başlar. TBK m.153’te sayılan hâllerde ise süre durur. Sigortacının kısmi ödemesi borcu ikrar niteliğindeyse, ödenmeyen kısım için süre ödeme tarihinden itibaren yeniden başlar. Ancak sigortacıya yapılan sıradan bir başvuru veya yazışma kendiliğinden kesme sebebi sayılmaz; bu nedenle süre dolmak üzereyken dava, takip veya tahkim başvurusu gibi kesin bir işlem yapılmalıdır.
Örnek: Kazadan sonra sigorta şirketi Haziran 2025’te araç hasarı için 40.000 TL ödemiş, değer kaybı talebini ise cevapsız bırakmıştır. Ödeme hasar kalemine ilişkin borcun ikrarı olarak değerlendirilebilir; ancak değer kaybı ayrı bir kalem olduğundan bu ödemenin değer kaybı yönünden süreyi kesip kesmediği ayrıca tartışılır. Güvenli yol, değer kaybı için de iki yıllık süre dolmadan tahkim veya dava yoluna başvurmaktır.
Ölümlü kazada süre: örnek
Ocak 2019’da meydana gelen ölümlü bir kazada sürücü taksirle öldürme suçundan yargılanmıştır. Ölenin eşi ve çocukları destekten yoksun kalma tazminatını 2026’da talep etmek istemektedir. İki yıllık ve hatta on yıllık süreler değerlendirildiğinde talep riskli görünse de, taksirle öldürme için öngörülen 15 yıllık ceza zamanaşımı uygulanacağından talep kural olarak 2034’e kadar ileri sürülebilir. Ceza dosyasındaki kesme sebepleri bu süreyi ayrıca etkileyebilir.
Dosya açılırken zaman çizelgesi
Zamanaşımı, tazminatın miktarından önce talebin dinlenebilirliğini belirleyen bir savunmadır. Bu nedenle kusur, maluliyet veya aktüerya hesabına geçmeden önce süre kontrolü yapılmalıdır. Eski tarihli kazalarda şu tarihler kronolojik olarak çıkarılmalıdır:
- Kaza tarihi ve olayın yaralanma veya ölüm içerip içermediği,
- Zararın ilk ortaya çıktığı ve kapsamının belirginleştiği tarihler,
- Sürücü, işleten ve sigortacının öğrenildiği tarih,
- Ceza soruşturması ve dava tarihleri, suç vasfı,
- Sigorta şirketine başvuru, cevap ve ödeme tarihleri,
- Arabuluculuk, tahkim veya dava başvuru tarihleri.
Kusur ve zarar kalemlerinin değerlendirilmesi için yaralanmalı trafik kazası tazminatı ve trafik kazasında kusur oranı rehberlerimize bakılabilir.
Sık yapılan hatalar
Zamanaşımı hesabında en sık yapılan hata, yalnız kaza tarihine bakıp “iki yıl geçti, hak bitti” sonucuna varmaktır; yaralanmalı ve ölümlü kazalarda uzamış ceza zamanaşımı ayrıca incelenmelidir. Tersine, salt maddi hasarlı kazalarda da uzun ceza zamanaşımının uygulanacağını sanmak, her yaralanmalı kazada aynı süreyi kabul etmek ve uzamış süre için mutlaka ceza davası açılmış olması gerektiğini düşünmek de sık görülür. Sigorta şirketine başvurmanın veya yazışmanın zamanaşımını kendiliğinden kestiğini varsaymak, kısmi ödemenin ödenmeyen başka zarar kalemleri bakımından da süreyi kestiğini sanmak ve süre dolmak üzereyken dava, takip veya tahkim gibi kesin bir işlem yapmamak, telafisi mümkün olmayan hak kayıplarına yol açar.
Sık Sorulan Sorular
Kazadan 2 yıl geçtiyse dava açılamaz mı?
Mutlaka böyle değildir. Öğrenme tarihi, 10 yıllık mutlak süre ve olay suç oluşturuyorsa uzamış ceza zamanaşımı ayrıca incelenmelidir.
Her yaralanmalı kazada aynı uzamış süre mi uygulanır?
Hayır. Taksirle yaralamada kural olarak 8, taksirle öldürmede 15 yıl söz konusu olur; süre suç vasfına ve kesme sebeplerine göre değişir.
Uzamış süre için ceza davası açılmış olması gerekir mi?
Hayır. Belirleyici olan fiilin cezayı gerektiren nitelikte olmasıdır.
Sadece araç hasarı olan kazada süre kaç yıldır?
Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 yıl ve her hâlde kazadan itibaren 10 yıldır.
Sigorta şirketine başvurmak için son günü beklemek doğru mu?
Hayır. Başvuru evrakı, raporlar ve sigortacının cevap süresi de hesaba katıldığında son güne bırakmak hak kaybı riskini artırır.
Sigortanın kısmi ödemesi zamanaşımını keser mi?
Ödeme borcun ikrarı niteliğindeyse ilgili kalem yönünden süreyi keser ve süre yeniden başlar. Ödenmeyen başka kalemler için etkisi ayrıca değerlendirilir.
Zamanaşımını mahkeme kendiliğinden dikkate alır mı?
Hayır. Zamanaşımı bir def’idir; davalı süresinde ileri sürmezse mahkeme kendiliğinden dikkate almaz. Yine de bu ihtimale güvenilmemelidir.
Sonuç
Trafik kazası tazminatında zamanaşımı; öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl ve fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı olmak üzere üç katmanlı olarak hesaplanır. Yaralanmalı kazalarda kural olarak 8, ölümlü kazalarda 15 yıllık ceza zamanaşımı gündeme gelirken salt maddi hasarlı kazalarda iki ve on yıllık süreler esastır. Kesme ve durma sebepleri ile sigortacının kısmi ödemeleri dosya bazında incelenmeli; süre dolmak üzereyken dava, takip veya tahkim gibi kesin bir işlem yapılmalıdır.
Trafik kazası tazminatı, araç hasarı ve sigorta başvurularına ilişkin diğer rehberler için trafik kazası ve sigorta ana rehberimizdeki konu dizinine bakabilirsiniz.
Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Trafik kazalarında zamanaşımı; kazanın tarihine, zararın ve sorumlunun öğrenilme anına, yaralanma veya ölüm bulunup bulunmadığına, fiilin ceza hukuku niteliğine, talep edilen zarar kalemine ve başvuru/dava sürecindeki işlemlere göre değişebilir. Süre hesabı somut dosya üzerinden yapılmalıdır.
MSR Hukuk Kurucusu | Ankara Avukatı
İhale Hukuku · İş Hukuku · İdare ve Vergi Hukuku · Trafik ve Sigorta Hukuku · Ticaret ve Şirketler Hukuku
📞 0532 709 89 58 | 🌐 msrhukuk.com