Kamu İhale Sözleşmesinin Devri Şartları ve İdarenin İzni (4735 Sayılı Kanun m.16)

Kamu ihale sözleşmesinin başka bir yükleniciye devri, tarafların kendi aralarında anlaşmasıyla tamamlanan sıradan bir sözleşme devri değildir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 16. maddesine göre zorunlu hâllerin bulunması, ihale yetkilisinin yazılı izni ve devralanın ilk ihalede aranan yeterlik koşullarını taşıması temel şartlardandır. Kanundaki süre ve tekrar devir sınırlamaları da ayrıca gözetilmelidir. Şirket ortaklarının değişmesi, alt yüklenici kullanılması veya işin bir bölümünün başka kişiye gördürülmesi hukuken her zaman sözleşmenin devri sayılmaz. İzin alınmadan yapılan işlemlerde fesih ve yasaklama gibi ağır sonuçlar doğabileceğinden önce sözleşmenin ve fiilî iş ilişkisinin niteliği belirlenmelidir.

📅 Son güncelleme: 21 Ekim 2026

Sözleşme devri için yazılı izin neden zorunlu?

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 16. maddesine göre kamu ihale sözleşmesinin devri kural olarak zorunlu hâllerde ve ihale yetkilisinin yazılı izniyle mümkündür. Yüklenicinin başka bir şirketle devir sözleşmesi imzalaması, tek başına idareye karşı sözleşmenin tarafını değiştirmez. İdarenin onayı, kanunda aranan koşullar bakımından kurucu öneme sahiptir. Bu nedenle taşeronluk, şirket pay devri veya işin belli kısmının başka şirkete gördürülmesi ile sözleşmenin hukuken devri karıştırılmamalıdır.

4735 m.16 kapsamındaki zorunlu hâl

Kamu ihale sözleşmesinin devri, yüklenicinin serbest ticari tercihi olarak görülemez. 4735 sayılı Kanun m.16 zorunlu hâli ve ihale yetkilisinin yazılı iznini temel koşullar arasında sayar. “Başka şirkete bırakmak daha kârlı” veya “ortaklar yeni bir anlaşma yaptı” şeklindeki gerekçe tek başına zorunlu hâli kanıtlamayabilir. Devir talebinde olayın yüklenicinin sözleşmeyi yürütmesini nasıl etkilediği, ortaya çıkma tarihi ve neden başka çözümün uygun olmadığı somut belgeyle açıklanmalıdır. İdareye talep yapılmadan önce teklif ve sözleşme aşamasındaki mali risklerin normal ticari risk mi, sonradan ortaya çıkan zorunluluk mu olduğu değerlendirilir. Zorunlu hâl mevcut olsa dahi idarenin yazılı izin aşaması ayrıca yerine getirilmelidir.

Devralan ilk ihalenin yeterlik koşullarını taşır mı?

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu m.16, sözleşmenin zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle başkasına devrine olanak tanır; devralacak kişinin ilk ihaledeki yeterlik koşullarını taşıması gerekir. Kural olarak bir sözleşmenin devredildiği veya devralındığı tarihten itibaren üç yıl içinde başka bir sözleşmenin devri veya devralınması mümkün değildir; kanunda belirtilen ad veya statü değişiklikleriyle ilgili ayrık durumlar ayrıca değerlendirilir. İş ortaklığındaki hisse ya da ortaklık yapısı değişikliğini doğrudan sözleşmenin devriyle eşitlemek doğru değildir. Devir yasağına aykırılığın fesih ve yasaklama etkileri m.16 ve bağlantılı maddelerle birlikte incelenmelidir.

Devir alacak kişi veya şirket bakımından ilk ihaledeki yeterlik şartlarının aranması kanunun açık düzenlemesidir. Bu değerlendirme, devralanın yalnız finansal kapasitesinden ibaret değildir; ilgili iş deneyimi, teknik şartlar, yasaklılık ve gerektiğinde diğer yeterlik unsurları araştırılmalıdır. Devralanın sonradan benzer bir işi yürütmüş olması, ilk ihale anındaki koşulları bütünüyle karşıladığını kendiliğinden göstermez. İdarenin gerekçeli ve yazılı değerlendirmesi sonradan uyuşmazlık çıktığında önem kazanır.

Devralanın yeterliği nasıl incelenir?

Kanun, sözleşmeyi devralacak kişinin ilk ihaledeki şartları taşımasını arar. Bunun için yalnız devralanın büyük bir şirket olması veya aynı sektörde tecrübesinin bulunması yeterli değildir. İlk ihalede aranan ekonomik mali yeterlik, mesleki teknik belgeler, iş deneyimi ve yasaklılık koşulları somut ihale dokümanına göre karşılaştırılır. Devralanın teklif verme tarihindeki yeterlik ile sözleşmenin devredildiği tarihte sahip olması gereken yeterlik bakımından hangi şartların nasıl uygulanacağı dikkatle incelenmelidir. İş ortaklığı veya konsorsiyumun taraf olduğu sözleşmelerde ortakların hukuki statüsü ve devir ilişkisi ayrıca değerlendirilir. İhale yetkilisinden alınan izinle yükleniciler arasındaki özel devir protokolü aynı belge değildir.

Devirde yeterlik yalnız ticaret siciline bakılarak ölçülmez

Kamu ihale sözleşmesini devralmak isteyen şirketin faal olması ve borç ödeyebilmesi tek başına yeterli değildir. İlk ihalede aranan yeterlik koşullarının devralan bakımından karşılanıp karşılanmadığı, varsa yasaklılık durumu, iş deneyimi ve sözleşme kapsamındaki özel şartlar araştırılır. Yazılı izin alınmadan fiilen başka şirketin işi yürütmesi devir koşullarının sağlandığı anlamına gelmez. Devir, alt yüklenicilik ve şirket hisselerinin el değiştirmesi hukuken aynı işlem değildir; somut olayda hangisinin gerçekleştiği belgelerle belirlenmelidir.

Sözleşme devrinde izin ve yeterlik dosyası

Bu konuda ilk olarak ilk ihale yeterlik belgeleri, devralanın iş deneyimi, zorunlu hal gerekçesi, yazılı izin, hakediş ve teminat kayıtları karşılaştırılmalıdır.

Devir kararından önce risk tablosu oluşturmak

Devredilmek istenen işin tamamlanma oranı, kalan süre, ödenmemiş hakedişler, iş artışı veya eksilişi, kesin teminat, ceza ve varsa fiyat farkı alacakları listelenmelidir. Devralanla yapılan özel sözleşme, kamu idaresinin kanuni onay şartını ortadan kaldırmaz. Şirket yöneticileri için en önemli karar, devrin hukuken mümkün olup olmadığını öğrenmeden geri dönülmesi güç mali taahhütlere girilmemesidir.

Üç yıllık yeniden devir sınırlaması

Madde 16, isim ve statü değişikliğinin gerektirdiği devirler hariç olmak üzere, devir tarihini izleyen üç yıllık dönemde aynı yüklenicinin başka bir sözleşmeyi devretmesini veya devralmasını sınırlar. Üç yıl hesabında hangi sözleşmenin ne zaman ve hangi sıfatla devredildiği kayıtla ortaya konmalıdır. Şirketlerin ortaklık ve statü değişiklikleri istisna kapsamına otomatik sokulmamalı; kanuni durum ile fiilî ekonomik devir ayrılmalıdır.

Sözleşmenin devri ile işi alt yükleniciye yaptırma arasındaki çizgi

Yüklenicinin ekipman veya bazı faaliyetler için üçüncü kişiyle sözleşme yapması her zaman 4735 sayılı Kanun m.16 anlamında sözleşmenin devri değildir. Ancak sözleşmedeki temel borç ve sorumlulukların fiilen başka şirkete geçirilmesi, isim olarak ‘iş birliği’ ya da ‘hizmet sözleşmesi’ denilse de devir tartışmasını doğurabilir. İdarenin yazılı izni, zorunlu hâl ve devralanın ilk ihaledeki yeterlik koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Örneğin ekonomik güçlük yaşayan yüklenici bütün personel ve araçları başka şirkete geçirip hakedişleri de o şirket üzerinden yönetmeye başlamışsa, yalnız ticari ortaklık protokolüne dayanmak risklidir. Buna karşılık sözleşmenin izin verdiği sınırlarda hizmet temini veya izinli alt yüklenici ilişkisi başka bir hukuki kategori olabilir. Devir hazırlığında hakediş, teminat, iş deneyimi, personele karşı sorumluluk ve geçmiş ihlaller için kimin muhatap olacağı açıklığa kavuşturulmalıdır.

Fiilî alt yüklenicilik ve sözleşme devri arasındaki sınır

4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmenin devri, yüklenicinin sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerini başka bir kişiye aktarması bakımından ağır sonuç doğurur. Buna karşılık idarenin izin verdiği usulüne uygun alt yüklenicilik, her durumda sözleşme devri olarak nitelendirilemez. Asıl yüklenicinin işin yürütülmesi üzerindeki denetimi, hakedişin kime ödendiği, idareyle kimin muhatap olduğu ve fiilî iş organizasyonu birlikte incelenmelidir. Yüklenicinin bütün taahhüdü fiilen üçüncü bir şirkete bırakması fakat kâğıt üzerinde sözleşmede görünmeye devam etmesi, yasak devir tartışması doğurabilir. Yalnız tarafların düzenlediği özel bir protokolün bulunması idarenin yazılı izin şartını ortadan kaldırmaz.

Devir alacak kişinin ilk ihaledeki yeterlik koşullarını sağlaması zorunlu olduğundan, ‘işi yapabilecek mali güce sahip’ olması tek başına yeterli görülmemelidir. İhale konusu iş için özel mesleki izin, deneyim ve yasaklılık durumları kontrol edilmelidir. Ayrıca kanunda öngörülen üç yıllık sınırlamanın hem devreden hem devralan bakımından hangi geçmiş sözleşme işlemlerini kapsadığı araştırılmalıdır. İzinsiz devrin fesih ve yasaklama yönünden doğurabileceği sonuçlar ciddi olduğundan, sözleşmenin ekonomik olarak zorlaşması durumunda önce sözleşme hükümleri ve kanunun izin verdiği diğer çözüm mekanizmaları incelenmelidir.

Bu konuyla bağlantılı ayrıntılar için Kamu ihalesinde iş ortaklığı ve İhalelerden yasaklama yazılarında ilgili özel koşullar ayrıca açıklanmaktadır.

4735 m.16’daki üç yıllık sınırlama, isim ve statü değişikliği gereği yapılan devirlere ilişkin açık istisnayla birlikte okunmalıdır. Devir koşullarını sağlayan özel sözleşme hazırlığı, ihale yetkilisinden yazılı izin alınmadan tek başına devir sonucunu doğurmaz. Hakediş, teminat, personel ve kusur sorumluluğu devir tarihi esas alınarak belgelenmelidir.

Üç yıllık sınırlama ve istisnalar

4735 m.16, isim ve statü değişikliğinin gerektirdiği devirler dışındaki devirlerde aynı yüklenici açısından sonraki üç yıl için ek sınırlama öngörür. Şirket unvanının değişmesiyle ekonomik bütünlüğün başka kişiye geçirilmesi arasındaki ayrım belgeye dayalı kurulmalıdır. Devreden veya devralan yüklenicinin geçmiş sözleşme hareketleri kontrol edilmeden “daha önce devir yapmadım” beyanıyla yetinilmemelidir. Bir ihalenin farklı kısmına ilişkin sözleşme, farklı ihale kayıt numarası veya başka kurumla kurulan sözleşme bulunması sınırlama hesabını etkileyebilir. Yasaklılık ve fesih riskleri ciddi olduğundan, devrin gerçekleşme tarihi ve önceki işlemler kronolojik belgelenmelidir. Üç yıllık süre herkesin bütün sözleşmeleri bakımından aynı anda başlayan soyut bir yasak değildir.

İzinsiz devirde yaptırımlar

Kanuna aykırı devir veya devralma hâlinde yalnız özel hukuk borç ilişkisi sorunu ortaya çıkmaz. 4735 sayılı Kanun’un 16. maddesi belirli fesih, teminat ve yasaklama sonuçları bakımından diğer maddelere atıf yapar. Bu nedenle idarenin sessiz kalmasını, gerçekleşmiş bir yazılı izin gibi değerlendirmek tehlikelidir. Sözleşmenin fiilen başka bir şirketçe ifa edilmiş olması hukuka aykırı işlemi geriye dönük olarak her durumda geçerli hale getirmez.

Devir protokolünde hakediş ve sorumluluk

Devir sözleşmesinin idare nezdinde kabulü kadar yükleniciler arasındaki geçmiş ve gelecek borçların ayrıştırılması da önemlidir. Devir tarihine kadar doğmuş hakedişler, ödenmeyen işçilik alacakları, vergi ve SGK yükümlülükleri, kesin teminat ve varsa gecikme cezaları gözden geçirilmelidir. Devralanın işi hangi aşamada üstlendiği ve ayıp veya eksik ifaya ilişkin iddialardan kimin sorumlu olduğu açık yazılmalıdır. Kamu idaresine karşı sorumluluğun kanundan ve sözleşmeden doğan sınırları tarafların iç protokolüyle tek taraflı değiştirilemez. İdarenin yazılı izni olmadan fiilî işe başlamak, sonradan izin alınacağı varsayımıyla güvenli hâle gelmez. Devir yerine alt yüklenici, ortaklık pay devri veya işin belirli bölümünü gördürme seçenekleri de hukuken ayrı ayrı incelenmelidir.

Devir görüşmeleri nasıl yürütülmeli?

Öncelikle zorunlu hâlin dayanak belgeleri, devralanın yeterlik durumu, sözleşmenin kalan süresi ve teminat yükümlülükleri hazırlanmalıdır. Devir işlemi öncesinde idareyle yalnız sözlü mutabakat yetmez. Finansman anlaşmaları, iş ortaklığı iç düzeni ve alt yüklenici sözleşmeleriyle çelişki olup olmadığı da incelenmelidir. Fiyat farkı ve hakediş alacaklarının hangi döneme ait olduğu, teminatların değişimi ve geçmiş dönemin ayıp/sorumluluk meseleleri de devir protokolünde açıklanmalıdır.

Devir öncesi idareye sunulacak gerekçe

Devretmek isteyen yüklenici, zorunlu hâli anlatan genel dilekçe yerine ilgili belgeleri tarih sırasıyla sunmalıdır. Devralacak şirketin ilk ihale şartlarını hangi belgeyle karşıladığı tablolaştırılır. Kalan işin büyüklüğü, mevcut hakediş ve teminat durumu da devir talebinin idare açısından değerlendirilmesini kolaylaştırır. İhalenin kapsamı birden fazla kısımdan oluşuyorsa hangi sözleşmenin devredileceği açıkça gösterilmelidir. İdarenin yazılı kararı alınmadan fiilî iş değişikliği yapılmamalıdır.

Personel ve ekipman yükümlülüğü

Hizmet alımı sözleşmesinde personelin sigortalılığı, ücretleri, iş sağlığı güvenliği ve araç-ekipman temini devirden etkilenebilir. Devir tarihinden önce çalışmış personelin hakları, devralanın sonraki dönemdeki yükümlülükleri ve kamu idaresine sunulacak kayıtlar birlikte planlanmalıdır. Alt yüklenici çalıştırmakla asıl sözleşmenin bütün borç ve alacaklarının bir kişiden diğerine geçmesi aynı işlem değildir. Sözleşmenin devri üzerinden işçilik ve SGK sorumluluğunun kendiliğinden sona ereceği varsayılmamalıdır.

İzinsiz devirden doğabilecek kayıp

İzinsiz devir halinde 4735 sayılı Kanun’un fesih, teminat ve yasaklama hükümleri önem taşıyabilir. Bu sonuçlar yalnız sözleşme taraflarının aralarında geri ödeme anlaşması yapmasıyla ortadan kaldırılamaz. İdarenin bir süre yeni şirketin yaptığı işi kabul etmesi de otomatik yazılı izin yerine geçmez. Sözleşmenin sona erme tarihi, tamamlanmış işin kabul durumu ve kamu zararına ilişkin iddialar ayrı ele alınmalıdır. Devir yerine fesih veya tasfiye seçeneği düşünülüyorsa bunların ekonomik ve hukuki sonuçları karşılaştırılmalıdır.

Kamu sözleşmesinde işin el değiştirdiği üç durum

İdare izin vermeden şirketler arası sözleşme yapılıyor

Yükleniciler kendi aralarında protokol düzenlese bile idarenin yazılı izni ve kanuni devir koşulları bulunmuyorsa kamu ihale sözleşmesi bakımından devir sonucu kendiliğinden doğmaz.

Yeterliği olmayan şirkete devir öneriliyor

Devralanın ihalede aranan yeterlikleri taşıyıp taşımadığı incelenir. Tarafların anlaşması veya devralanın ekonomik gücü, her özel yeterlik şartının sağlandığı anlamına gelmez.

Belirli işi alt yükleniciye yaptırma

Sözleşmesel sorumluluğun devri ile belirli iş kaleminin alt yüklenici eliyle ifası ayrıdır. İdari şartname, sözleşme ve mevzuattaki alt yüklenici hükümleri üzerinden değerlendirme yapılır.

Örnek: İşin yarısında devir talebi

Bir hizmet yüklenicisi mali sıkıntı nedeniyle kamu ihale sözleşmesini başka şirkete bırakmak istiyor. Devralanın iş deneyimi ve yeterlik şartları kontrol edilir, zorunlu hâl belgelenir ve ihale yetkilisinin yazılı izni istenir. Tarafların kendi arasında imzaladığı protokol, idarenin yazılı onayının yerine geçmez. Hakediş ve teminat hesabı ayrıca düzenlenir.

İkinci örnek: Sadece personel devri

Bir hizmet yüklenicisi sözleşme boyunca kullandığı araçları, çalışanları ve şantiye organizasyonunu başka şirkete bırakıyor; ancak kamu idaresine resmî sözleşme devri başvurusu yapmıyor olsun. Yeni şirketin fiilen iş yapması, ihale yetkilisinin yazılı izninin yerine geçmez. İdareyle sözleşmenin tarafı hâlâ eski yüklenici olabilir; hakediş, teminat ve sözleşmeye aykırılık riskleri bu nedenle sürer. Araç kiralaması veya personel hizmeti gibi yardımcı edimler ile sözleşmenin bütünüyle devredilmesi ayrı incelenir.

Devir talebinde önce neden: İşin kalan kısmını devralacak şirketin güçlü mali yapısı bulunması tek başına sözleşmenin devrine yetmez. Devrin zorunlu hâlden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, devralanın ilk ihale yeterlik ölçütlerini taşıyıp taşımadığı ve idarenin yazılı izninin bulunup bulunmadığı incelenir. Şirketler arasında imzalanmış özel protokol, idare karşısında gerekli izin prosedürünün yerine geçmez.

Örnek durum: Hizmetin yarısı tamamlanmış, devreden şirketin ödenmemiş hakedişleri ve işçilerden doğan yükümlülükleri bulunmuş olsun. Devir izni verilirse bile sözleşmenin hangi aşamadan itibaren kimin tarafından ifa edileceği, teminatların ve geçmiş hakedişlerin durumu, kabul ve ceza hükümleri açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu kalemlerin tamamı ‘devralan her şeyden sorumludur’ gibi tek bir cümleyle özetlenemez. Devir ile alt yükleniciye iş yaptırma birbirinin yerine kullanılacak işlemler değildir.

Sözleşmenin devri, ihale kararı hakkındaki iptal davasından ve katalog tedarik sözleşmelerindeki özel yükümlülüklerden farklı değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

İdarenin sözlü onayıyla kamu ihale sözleşmesi devredilebilir mi?

Hayır. Kanun zorunlu hâl ve ihale yetkilisinin yazılı iznini arar; devralanın yeterlik şartları da ayrıca karşılanmalıdır. Sözlü mutabakat veya taraflar arasında imzalanan özel protokol, kanunun aradığı ihale yetkilisinin yazılı izninin yerini tutmaz.

Devir alan şirkette ihale yeterliği aranır mı?

Evet. İlk ihaledeki şartların sağlanması kanuni koşuldur. Devralanın yalnız ekonomik olarak güçlü olması yetmez; ilgili ihale ve sözleşmenin aradığı yeterlik şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği denetlenir. İdarenin yazılı izni olmadan tarafların kendi aralarında anlaşması, sözleşmenin kamu idaresi karşısında usulüne uygun devredildiğini göstermez.

Aynı şirket ertesi yıl başka sözleşme devralabilir mi?

4735 m.16 kapsamındaki üç yıllık kısıtlama ve ilgili kanuni istisnalar kişi ve devir geçmişi yönünden incelenmeden yeni devir için kesin cevap verilmez. Başka ihalenin varlığı tek başına yazılı izin ve yeterlik koşullarını ortadan kaldırmaz.

Alt yüklenici çalıştırmak sözleşmenin devri midir?

Her zaman değil. Gerçek ilişkinin ve sözleşme hükümlerinin ayrıştırılması gerekir. Üç yıllık sınırlamanın hesabında devrin tarihi, önceki devirler ve kanuni istisnalar mutlaka kayıt üzerinden belirlenmelidir. Devralanın ihaledeki yeterlik koşullarını sağlaması, zorunlu hâlin bulunması ve kanuni devir sınırlamalarına uyulması da ayrıca araştırılmalıdır.

Sonuç

Kamu ihale sözleşmesinde devir, şirketlerin aralarında verdikleri kararla tamamlanan bir ticari işlem değildir. 4735 m.16’daki izin, zorunluluk, yeterlik ve üç yıllık sınır birlikte sağlanmalıdır.

Kamu ihale sözleşmesinin devrinde taraflar arasında ekonomik anlaşma sağlanması yeterli değildir. Kanunun aradığı koşullar, devralanın yeterliği, varsa devir sınırlamaları ve idarenin yazılı izni işlemden önce kontrol edilmelidir. İşi alt yükleniciye yaptırmakla sözleşmeyi devretmek aynı kavram olmadığı için sözleşmedeki sorumluluk paylaşımı dikkatle belirlenmelidir.

Hukuki Uyarı

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın tarihi, tarafların sıfatı, deliller ve yürürlükteki özel düzenlemeler hukuki sonucu değiştirebilir. Başvuru süresi ve görevli merci somut işlem belgeleri üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.