Kaza Tespit Tutanağı ve Kusur Oranına İtiraz (2026)

Kaza tespit tutanağı, trafik kazasından doğan tüm tazminat sürecinin temel belgesidir — kusur oranları, sigorta ödemeleri ve dava sonuçları büyük ölçüde bu tutanağın üzerine kurulur. Maddi hasarlı kazalarda taraflar polis çağırmadan anlaşmalı tutanak düzenleyebilir; tutanak Sigorta Bilgi Merkezi’ne (SBM) ulaştığında sigorta şirketleri kusur oranlarını (%0, %50 veya %100) belirler. Bu orana itiraz mümkündür: önce SBM nezdindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu’na, sonuç değişmezse Sigorta Tahkim Komisyonu’na ve mahkemeye. Kritik uyarı: komisyonların kusur kararı sizi bağlamaz — tahkimde ve davada kusur, bilirkişi incelemesiyle yeniden ve serbestçe tartışılır.

📅 Son güncelleme: 2 Temmuz 2026

Anlaşmalı tutanak ne zaman düzenlenir, ne zaman polis şarttır?

Yalnızca maddi hasarla sonuçlanan iki veya çok taraflı kazalarda, sürücüler kendi aralarında “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı” düzenleyebilir. Ancak bazı hallerde anlaşmalı tutanak düzenlenemez ve trafik zabıtası çağrılması zorunludur:

Yaralanma başta hafif görünse bile sonradan ağırlaşabilir; en küçük şüphede kolluk çağırmak, hem ceza hem tazminat dosyası için doğru olandır. Yaralanmalı senaryolar için yaralanmalı trafik kazası tazminatı rehberimize bakın.

Tutanak doldururken yapılan hatalar sonucu belirler

Anlaşmalı tutanak basit bir form gibi görünür ama tazminatın kaderini çizer. Doldururken:

Krokiyi ihmal etmeyin: Araçların çarpışma anındaki konumu, şerit çizgileri, trafik işaretleri ve yön okları kusur değerlendirmesinin ana verisidir. Belirsiz kroki, aleyhe yorumun kapısıdır.

Fotoğraf ve görüntü toplayın: Araçlar çekilmeden önce hasar bölgeleri, plakalar, yol ve iz durumunu gösteren geniş açılı fotoğraflar çekin; çevrede güvenlik kamerası veya araç kamerası varsa kaydını isteyin. Tutanağa yazılmayan ama fotoğrafla ispatlanan gerçek, itiraz ve dava aşamasının en güçlü kozudur.

“Görüş” kutusuna dikkat: Kendi anlatımınızı net yazın; kusur kabulü anlamına gelecek ifadelerden (“görmedim”, “dalgındım”) kaçının — anlatım olguya dayansın, yoruma değil.

Kusur oranı nasıl belirlenir, nasıl itiraz edilir?

1) Sigorta şirketlerinin değerlendirmesi

Tutanak ve fotoğraflar SBM sistemine yüklendikten sonra tarafların sigorta şirketleri kusur değerlendirmesi yapar ve her araca %0, %50 veya %100 kusur atanır. Sonuç, SBM’nin online sorgulama ekranından ve mobil uygulamadan takip edilebilir.

2) Tutanak Değerlendirme Komisyonu

Şirketler arasında mutabakat sağlanamazsa veya taraflardan biri sonuca itiraz ederse dosya, SBM bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu’na gider; komisyon dosya üzerinden kesin kusur dağılımını belirler. Bu karar sigorta şirketleri arasındaki ödeşme bakımından bağlayıcıdır.

3) Tahkim ve dava: kusur yeniden tartışılır

Komisyonun kararı zarar göreni bağlamaz. Kusur dağılımının hatalı olduğunu düşünüyorsanız, sigorta şirketine yazılı başvuru sonrası Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya dava açabilirsiniz; her iki mecrada da kusur, trafik bilirkişisi incelemesiyle sıfırdan değerlendirilir. Bilirkişi; kroki, fotoğraflar, kamera kayıtları, hasar bölgelerinin uyumu ve yol koşulları üzerinden Karayolları Trafik Kanunu’ndaki kurallara göre oran belirler. Kusurun tazminata etkisinin tamamı için trafik kazasında kusur oranı yazımızı inceleyin.

Kusur oranı yalnızca hasar ödemesini değil; değer kaybı tazminatını, bedeni zarar tazminatlarını ve karşı tarafın size yönelteceği talepleri de aynı oranda etkiler — %50 ile %100 arasındaki fark, dosyanın toplam değerini ikiye katlayabilir. Bu alan doğrudan trafik ve sigorta hukuku hizmet kapsamımıza girer.

Sık yapılan hatalar

• Yaralanma varken anlaşmalı tutanak yapmak: Tutanak geçersiz olur ve tazminat süreci sakatlanır; şüphede kolluk çağırın.
• Fotoğrafsız ayrılmak: Araçlar çekildikten sonra olay yeri bir daha kurulamaz; itirazın delili kaza anında toplanır.
• Kusur sonucunu sorgulamamak: Sonuç SBM ekranından günler içinde görülebilir; takip edilmeyen dosyada itiraz fırsatı kaçar.
• Komisyon kararını kesin sanmak: Karar şirketler arası ödeşmeyi bağlar; tahkim ve davada kusur yeniden tartışılır.
• %50 kusuru “idare eder” diye kabullenmek: Uygulamada belirsiz dosyalar kolayca %50-%50’ye bağlanır; bilirkişi incelemesi çoğu zaman bu dağılımı değiştirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anlaşmalı tutanağı tek taraf doldurabilir mi?

Hayır; anlaşmalı tutanak her iki sürücünün ortak imzasıyla geçerlidir. Taraflardan biri imzadan kaçınıyorsa trafik zabıtası çağrılmalıdır.

Kusur oranımı nereden öğrenirim?

SBM’nin online kaza tutanağı sorgulama ekranından veya mobil uygulamadan, tutanak bilgileriyle sorgulayarak öğrenebilirsiniz; sigorta şirketiniz de sonucu bildirir.

Kusur oranına itiraz süresi var mı?

Şirket değerlendirmesine karşı SBM nezdindeki itiraz pratikte hızla yapılmalıdır; tahkim ve dava yolları ise sigorta alacağının tabi olduğu zamanaşımı süreleri içinde açıktır. Delillerin tazeliği için sonucu öğrenir öğrenmez harekete geçin.

Tutanağı imzaladım, kusuru kabul etmiş mi sayılırım?

Hayır; tutanaktaki imza olayın anlatımına ilişkindir, kusur ikrarı değildir. Kusur dağılımı sonradan şirketler ve gerekirse bilirkişi tarafından belirlenir; itiraz hakkınız saklıdır.

Karşı taraf tutanakta yanlış beyan yazdıysa ne yapmalıyım?

Kendi görüş bölümünüze doğru anlatımı yazın, imzadan kaçınmayın ama itirazınızı belirtin; fotoğraf ve kamera kayıtlarıyla gerçeği belgeleyin. Çelişki, komisyon ve bilirkişi aşamasında delillerle çözülür.

Kaza tespit tutanağı olmadan sigortadan ödeme alabilir miyim?

Tutanak sürecin temel belgesidir; yokluğunda ispat büyük ölçüde zorlaşır. Kolluğun gelmediği ve tutanağın düzenlenmediği durumlarda tanık, kamera kaydı ve tespit davası gibi ikame yollar dosya bazında değerlendirilir.

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kusur değerlendirmesi; kroki, fotoğraf ve kamera delillerinin niteliğine göre dosyadan dosyaya değişir. Kusur sonucunu öğrenir öğrenmez, itiraz ve tazminat stratejisi için bir avukata danışmanız önerilir.