Kentsel Dönüşümde Riskli Yapı Tespitine ve Yıkım Kararına İtiraz

Riskli yapı tespitine, yapının herhangi bir maliki veya kanuni temsilcisi itiraz edebilir. Güncel uygulamada tespit tutanağı yapıya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta 15 gün ilan edilir; ilanın son günü tebliğ tarihi sayılır ve itiraz bu tarihten itibaren 15 gün içinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne (veya yetki devredilen idareye) dilekçeyle yapılır. İtirazı teknik heyet inceler. Teknik heyet kararı dahil 6306 sayılı Kanun kapsamındaki işlemlere karşı dava süresi, genel 60 gün değil, tebliğden itibaren 30 gündür (6306 m.6). İtiraz veya dava yıkımı kendiliğinden durdurmaz; yıkımın durması için idare mahkemesinden yürütmenin durdurulması kararı alınmalıdır.

📅 Son güncelleme: 25 Ekim 2026

Riskli yapı tespitinin hukuki sonucu nedir?

Riskli yapı tespiti kesinleştiğinde bina 6306 sayılı Kanun kapsamına girer: maliklere yapının yıktırılması için süre verilir, süresinde yıkılmazsa idare tahliye ve yıkımı kendisi yaptırabilir; elektrik, su ve doğalgaz gibi hizmetler kesilebilir. Yeniden yapım kararları için kat malikleri arasında oybirliği aranmaz, paydaşların en az üçte iki çoğunluğuyla karar alınabilir. Bu sonuçlar ağır olduğu için itiraz süresi ve teknik dayanak en baştan dikkatle değerlendirilmelidir.

6306 sayılı Kanun kapsamındaki riskli yapı tespiti ile 3194 sayılı Kanuna göre ruhsatsız yapı yıkımı aynı süreç değildir. Riskli yapı raporunu düzenleyen kuruluşun yetkisi, taşıyıcı sistem incelemesi, raporun usulünce bildirimi ve teknik itiraz hakkı kontrol edilmelidir. Riskli yapı tespitine karşı maliklerin kanunda öngörülen on beş günlük itiraz yolu önemlidir.

21 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan uygulama yönetmeliği değişikliği uyarınca riskli yapı tespitine ilişkin tutanak yapıya asılır; maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün ilan edilir. Tespit işlemi muhtarlık ilanının son günü tebliğ edilmiş sayılır; itiraz süresi bu son günden itibaren on beş gündür. Eski posta tebligatı anlatımlarından hareketle süre başlangıcı belirlenmemelidir. Riskli yapı tespitine itiraz ile kesinleşen tespitten sonraki tahliye/yıkım işlemlerine yönelik yollar ayrı değerlendirilmelidir.

6306 sayılı Kanun kapsamında tespit ve bildirim

6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinin işlem tarihindeki yürürlükteki hali ile İYUK hükümleri dikkate alınır.

Riskli yapı tespitinin yetkili kuruluşça yapılması. Tespit yapan kuruluşun yetkisi, inceleme yöntemi, numune ve hesap belgeleri denetlenir. Salt raporun sonucu değil yöntem ayrıntıları da önemlidir.

Bildirim ve ilan prosedürü. 6306 uygulamasında tebligat/ilan yöntemleri zaman içinde değişebildiği için işlem tarihindeki düzenleme esas alınmalıdır. Eski yönetmelik metninden süre almak hak kaybına neden olabilir.

İtiraz ehliyeti ve süre. Malik veya kanunen yetkili kişinin güncel süre içinde başvurup başvurmadığı belirlenir. Teknik heyetin değerlendirmesi usulüne göre izlenir.

Riskli yapı raporuna kim ve nasıl itiraz eder?

6306 sayılı Kanun uygulamasında riskli yapı tespitine karşı itirazı yapı malikleri veya kanuni temsilcileri yapabilir. Güncel bildirim usulünde riskli yapı bilgisi yapıya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün ilan edilir; tespit işlemi muhtarlık ilanının son günü tebliğ edilmiş sayılır. Bu son günden itibaren on beş gün içerisinde yapının bulunduğu yerdeki Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetkisi devredilen idareye dilekçeyle itiraz edilebilir. Dilekçede teknik rapora ilişkin temel karşı görüşler, varsa mühendislik incelemesi ve yapıya ait kayıtlar sunulmalıdır. Teknik heyet yalnız dilekçedeki itiraz gerekçesiyle bağlı olmaksızın raporu teknik yönden inceleyebilir. Riskli yapı tespitinin kesinleşmesi ile sonradan düzenlenen tahliye ve yıkım işlemlerine karşı yargı yolu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Risk tespiti ile yıkım emri. Riskli yapı kararı kesinleşmeden veya hukuken gerekli sonraki işlemler yapılmadan yıkım aşamasına geçilmesi ayrı dava sebebi olabilir.

Kat malikleri arasındaki uyuşmazlık. Maliklerin paylaşım, sözleşme ve yeniden yapım kararları riskli yapı tespitine itirazdan ayrıdır. Bir aşamadaki uyuşmazlık diğerinin otomatik iptali değildir.

Yürütmenin durdurulması ve teknik delil. Geri döndürülemez yıkımın etkisi güçlü olsa da YD için açık hukuka aykırılık şartı da değerlendirilecektir.

Tespit kararı ile yıkım sürecini ayırmak

Örneğin iki bağımsız bölüm sahibi, analizde zemin verilerinin yanlış kullanıldığını ileri sürüyorsa teknik rapora yapılacak itirazda bu teknik veriler gösterilmelidir. ‘Bina sağlam’ biçimindeki genel itiraz yeterli değildir. Teknik heyetin incelemesi ve riskli yapı kararının kesinleşmesi, ardından gelen tahliye ve yıkım aşamalarından ayrı takip edilir.

Teknik rapor ve malik bildirim belgeleri

• Yetkili kuruluş tarafından düzenlenen riskli yapı raporu
• Bina proje, ruhsat ve yapı kullanım belgesi
• Numune, laboratuvar ve statik hesap kayıtları
• İlan, tebligat ve itiraz tarihleri
• Teknik heyet kararları ve yazışmalar
• Tahliye/yıkım kararları ve malik toplantısı kayıtları

İtiraz ve iptal davasında işlem tarihi

Riskli yapı kararı kesinleştikten sonra tahliye/yıkım için mevzuattaki bildirim ve süreler işletilir; süresinde dava açılması işlemleri kendiliğinden durdurmaz. İdari yargıda yürütmenin durdurulması talebi, teknik rapor ve telafisi güç zarar unsurlarıyla gerekçelendirilmelidir. Mülkiyet payı, kira yardımı, güçlendirme ve yeniden yapım kararları ayrı hukuki başlıklardır.

1. İşlem tarihinde hangi 6306 kuralının geçerli olduğunu belirlemek. Yıllara göre değişen bildirim ve itiraz usulü kontrol edilir.

2. Teknik rapora karşı somut itiraz hazırlamak. Mühendislik görüşü ve raporun çelişkili ölçüm/verileri birlikte sunulur.

3. İtirazın yıkım sürecine etkisini izlemek. İdarenin yeni işlem ve tebligatlarını ayrıca takip etmek gerekir.

4. İdari dava ve YD başvurusu. Teknik gerekçeler yargısal korumanın usul şartlarıyla birlikte ileri sürülür.

Örnek: Riskli yapı raporuna karşı malik başvurusu

Olay

Apartman maliklerine binanın riskli yapı olduğu duyurulur. Maliklerden biri rapordaki beton numunelerinin yanlış katta alındığını savunur; idare ise yıkım takvimi ilan eder.

Hukuki değerlendirme

İşlem tarihindeki tebliğ rejimi, başvuru ehliyeti ve güncel itiraz süresiyle raporun numune belgeleri incelenir. Teknik iddiayı destekleyecek bağımsız rapor elde edilir.

Muhtemel sonuç

Maliklerin dönüşüme karşı çıkması teknik raporun hatalı olduğu anlamına gelmez; somut mühendislik verisi gerekir.

Riskli yapı raporunun teknik denetimi

Riskli yapı tespiti, binanın yaşından hareketle verilen soyut bir kanaat değildir. Numune alımı, karot ve malzeme testleri, taşıyıcı sistem modeli, zemin bilgisi ve uygulanan teknik esaslar raporun sonuçlarını etkiler. Malik raporda yanlış kat veya yapı bilgisi bulunduğunu iddia ediyorsa bunu yalnız sözlü beyanla değil proje, numune tutanağı ve uzman görüşüyle desteklemelidir. Teknik rapora itirazın amacı binanın riskli olup olmadığının bilimsel olarak incelenmesidir.

İtiraz reddedilince seçenekler

Teknik heyetin tespiti uygun bulması, sonraki tahliye ve yıkım işlemlerinin artık usul denetimi dışında kaldığı anlamına gelmez. Buna karşılık yalnız bir malik itiraz etti diye bütün idari işlemlerin kendiliğinden durduğu da söylenemez. Yürütmenin durdurulması ve iptal isteminde teknik raporun somut hataları, hak sahipliği, tebligat ve telafisi güç zarar koşulları ayrı ele alınmalıdır.

İkinci olay: Riskli yapı raporunda yanlış bina adresi

Olay: Aynı parselde iki bloktan oluşan sitede A blok için hazırlanan riskli yapı raporunun fotoğrafları B bloğa aittir. B blok maliklerine de A bloğun raporu esas alınarak yıkım ilanı yapıldığı iddia edilir.

Hukuki değerlendirme: Tapu, yapı kimlik numarası, numune lokasyonları, fotoğraf ve teknik raporun ekleri eşleştirilir. Güncel 6306 uygulamasında riskli yapı tespitine itiraz için muhtarlık ilanının son gününden başlayan on beş günlük süre esastır. Riskli yapı tespitiyle sonraki tahliye-yıkım işleminin dayanakları ve olası başvuru süreçleri ayrı incelenir.

Muhtemel sonuç: Raporun yanlış yapıya ait olması somut teknik delille gösterilirse tespit incelemesinde sonuç etkilenebilir; teknik itiraz sunmadan yalnız maliklerin ‘binamız sağlam’ beyanı yeterli olmaz.

Uygulamada dikkat: İtiraz dilekçesine bağımsız mühendislik raporu, onaylı mimari proje, blok krokisi ve ilan tutanağını ekleyin; süreyi kişisel e-Devlet mesajından otomatik başlatmayın.

Riskli yapı itirazında tebligat, süre ve teknik rapor

Süreç üç ayrı süreyle yürür: muhtarlık ilanının son gününden itibaren 15 günlük teknik itiraz süresi; teknik heyet kararı veya diğer 6306 işlemleri için tebliğden itibaren 30 günlük dava süresi (6306 m.6); ve kesinleşen tespitten sonra maliklere verilen yıktırma süresi. Dava süresi İYUK’taki genel 60 günlük süre değil, özel kanundaki 30 gündür; bu fark uygulamada en sık hak kaybına yol açan noktadır. Kanunun ilk metnindeki yürütmenin durdurulması yasağı Anayasa Mahkemesince iptal edildiğinden, bu davalarda YD istenebilir.

Riskli yapı tespitinin kesinleşmesinden sonraki tahliye ve yıkım işlemleri, ayrı ilan ve süre rejimlerine tabidir. 2024 düzenlemesinde tahliye/yıkım için en çok doksan günlük süre verilmesine ilişkin hüküm yer aldığından, binanın tespitine yönelik itirazla yıkıma karşı başvuru birbirine karıştırılmamalıdır.

İdari işlemler ve vergi uyuşmazlıklarına ilişkin diğer rehberler için İdare ve Vergi Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Riskli yapı itirazı kaç gün?

15 gündür. Süre, tespitin muhtarlıkta 15 gün ilan edildiği sürenin son gününden (tebliğ edilmiş sayılan tarihten) itibaren işler; kişisel e-Devlet mesajının okunduğu tarih esas alınmaz. Örneğin ilan 1 Mart’ta başlamışsa son ilan günü 15 Mart, itirazın son günü 30 Mart olur. Teknik heyet kararına karşı dava süresi ise tebliğden itibaren ayrıca 30 gündür.

İtiraz olunca yıkım kesin durur mu?

Her itirazın yıkımı kendiliğinden ve süresiz durdurduğu söylenemez. Riskli yapı tespitine yöneltilen itirazın niteliği, tespitin kesinleşip kesinleşmediği ve yıkıma ilişkin ayrıca tesis edilen işlemler incelenmelidir. Başvuru tarihi, tebliğ usulü ve varsa yürütmenin durdurulması kararı somut dosyada ayrıca kontrol edilmelidir.

Tek malik rapora karşı çıkabilir mi?

Evet. İtiraz hakkı maliklerin çoğunluğuna değil, her bir malike veya kanuni temsilcisine tanınmıştır; diğer malikler tespiti kabul etse bile tek malik itiraz edebilir ve dava açabilir. Ancak teknik heyet ve mahkeme, itirazın kaç malikten geldiğine değil, raporun teknik olarak doğru olup olmadığına bakar.

Yıkım kararı için ayrı dava gerekir mi?

Çoğu durumda evet. Riskli yapı tespiti ile sonradan tebliğ edilen tahliye ve yıkım işlemi ayrı idari işlemlerdir. Tespite karşı açılan dava, sonradan gelen yıkım işlemini kendiliğinden kapsamaz; yıkım işlemi ayrıca hukuka aykırıysa (örneğin tespit kesinleşmeden veya usulüne uygun süre verilmeden yapılmışsa) bu işleme karşı da tebliğden itibaren 30 gün içinde dava açılmalı ya da açık davaya eklenmesi istenmelidir.

Sonuç

Riskli yapı tespitine karşı en kritik iki süre, muhtarlık ilanının son gününden itibaren 15 günlük itiraz süresi ve teknik heyet kararına karşı 30 günlük dava süresidir. Her malik tek başına itiraz edebilir; ancak itirazın sonuç vermesi için “bina sağlam” beyanı yetmez, numune yeri, malzeme testleri, taşıyıcı sistem modeli ve zemin verilerindeki somut hatalar bağımsız bir mühendislik raporuyla gösterilmelidir. İtiraz ve dava yıkımı kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uyuşmazlığın tarihi, sözleşme ve işlem belgeleri ile güncel mevzuat birlikte incelenmeden kişiye özgü hukuki sonuca ulaşılamaz.