Lisanssız GES Üreticileri İçin Yeni Yükümlülükler 2026: 60 Günlük Süre

19 Ekim 2026’da yürürlüğe giren düzenleme, belirli lisanssız elektrik üretim tesislerinin acil durumlarda şebeke işletmecisi tarafından uzaktan kontrol edilmesine ve yük atma talimatlarına uyulmamasının mali sonuçlarına ilişkin yeni kurallar getirdi. Kapsamdaki üreticilerin bağlantı anlaşmalarının revizyonu için 60 gün içinde başvurması gerekiyor. Bu yükümlülük bütün çatı GES sahiplerine ayrım yapılmadan uygulanmıyor; tesisin hangi düzenleme ve anlaşma kapsamına girdiği öncelikle tespit edilmeli.

📅 Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Resmî mevzuat: 19 Ekim 2026 tarihli Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği değişikliği (Resmî Gazete, 33405).

19 Ekim 2026’da lisanssız elektrik üretiminde ne değişti?

19 Ekim 2026 tarihli ve 33405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, acil durum yönetimi, üretim tesislerinin uzaktan kontrolü, bildirim, yük atma talimatları ve bağlantı anlaşmalarının uyarlanması konularını düzenledi. Enerji üreticileri açısından en önemli sonuç, şebeke güvenliğine ilişkin talimatların artık yalnız teknik bir mesele değil, üretim geliri ve sözleşmesel yükümlülüklerle doğrudan bağlantılı olmasıdır.

Değişiklikten etkilenen şirketlerin üretim tesisinin lisanssız statüsünü, bağlantı noktasını, ilgili şebeke işletmecisini, mevcut bağlantı anlaşmasını ve mahsuplaşma düzenini birlikte incelemesi gerekir. Düzenlemenin kapsamı belirlenmeden ‘her GES için aynı yaptırım uygulanır’ demek doğru değildir.

Hangi lisanssız GES üreticileri kapsamda?

Yeni hükümler lisanssız üretim tesislerini ilgilendirse de 60 günlük anlaşma revizyonu yükümlülüğü özellikle Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 75. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki üreticiler için öngörülmüştür. Bu nedenle tesisin yalnızca güneş enerjisinden elektrik üretmesi yeterli bir kapsam ölçütü değildir. Tesisin hukuki statüsü, bağlantı ve mahsuplaşma rejimi kontrol edilmelidir.

Fabrika çatısındaki GES, arazi tipi üretim tesisi ve farklı bağlantı modelleri bakımından sonuçlar aynı olmayabilir. Şirketlerin sözleşme eklerini ve şebeke işletmecisinden gelen bildirimleri karşılaştırması, özellikle birden fazla tesis işleten yatırımcılar açısından önemlidir.

Acil durumda uzaktan kontrol yetkisi ne anlama geliyor?

Düzenlemeyle elektrik dağıtım şirketleri ile dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgeleri ve endüstri bölgeleri, acil durum talimatları kapsamında lisanssız üretim tesislerini uzaktan kontrol edebilecek. Buradaki amaç, şebeke işletiminin güvenliğini etkileyen acil koşullarda üretimin yönetilmesidir. Bu yetki, şebeke işletmecisinin her zaman ve gerekçe göstermeden ticari üretimi durdurabileceği biçiminde yorumlanmamalıdır.

Üretici bakımından pratik sorun, hangi talimatın hangi saatte verildiğinin, hangi üretim gücünü etkilediğinin ve tesisin teknik olarak bu talimatı yerine getirip getiremediğinin belgelenmesidir. SCADA kayıtları, uzaktan kontrol günlükleri, sayaç verileri ve işletme kayıtları olası uyuşmazlıklarda önemli delil niteliği taşıyabilir.

15 dakikalık bildirim kuralı nasıl uygulanacak?

Yönetmeliğin 21/8 hükmüne göre ilgili şebeke işletmecisi, acil durumun sona erdiği andan itibaren 15 dakika içerisinde durumun bittiğini lisanssız üretim tesisi sahibine telefon ve kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmek zorundadır. Bildirimden sonra üretim tesisinin yeniden enerjilendirilmesi üreticinin sorumluluğundadır. Bu kural, müdahalenin başlangıcından itibaren 15 dakika içinde ön bildirim yapılması şeklinde yorumlanmamalıdır. Bu bildirim, üreticinin kesintinin sebebini, zamanını ve tesis üzerindeki etkisini takip etmesini sağlar.

Üreticiler yalnız telefon görüşmesine güvenmemeli; kalıcı veri saklayıcısıyla iletilen kayıtları, elektronik bildirimleri ve varsa sistem mesajlarını muhafaza etmelidir. Bildirimin yapılmadığı iddiası varsa zaman damgalı teknik verilerle desteklenmesi gerekir. 15 dakikalık süre, tüm üretim kayıplarının otomatik olarak tazmin edileceği anlamına gelmez.

Yük atma talimatına uyulmazsa ne olur?

Acil durum yük atma talimatına uyulmaması hâlinde talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim miktarı bakımından ödeme yapılmaması ve ilgili tutarın üreticiden tahsili düzenlenmiştir. Hesaplamada ilgili mevzuatta belirtilen YEK fiyatı veya tarife esasları gündeme gelebilir. Dolayısıyla yaptırımın yalnız idari para cezası şeklinde düşünülmesi hatalıdır; üreticinin satış veya mahsuplaşma geliri doğrudan etkilenebilir.

Örneğin işletmeci talimatının belirli bir uzlaştırma döneminde 200 kWh üretim azaltımı gerektirdiği, buna rağmen yalnız 120 kWh’lik azaltım yapıldığı varsayılsın. Uyuşmazlık konusu, yerine getirilmeyen 80 kWh’lik kısım ve bunun uygulanabilir fiyatla değerlenmesi olacaktır. Bu yalnız öğretici bir örnektir; gerçek hesapta talimatın kapsamı, sayaç verileri, uzlaştırma dönemi ve ilgili fiyat rejimi dikkate alınır.

Talimatın teknik olarak alınamaması, iletişim arızası veya ölçüm uyuşmazlığı gibi durumlar yaşanırsa şirket olay anına ilişkin delilleri derhal korumalıdır. Böyle bir iddianın varlığı kendiliğinden yaptırımı kaldırmaz; somut olayın teknik ve hukuki değerlendirmesi gerekir.

60 günlük bağlantı anlaşması revizyon süresi

Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 75. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki lisanssız üreticilerin, değişikliğin yürürlüğünden itibaren 60 gün içinde ilgili şebeke işletmecisine bağlantı anlaşmasının revizyonu için başvurması öngörülmüştür. Sürenin başlangıcı 19 Ekim 2026’dır. Başvurunun son gününün hesabında uygulanabilir süre hükümleri ve tatiller ayrıca kontrol edilmelidir.

Süresinde başvurulmaması durumunda Kurul tarafından onaylanan anlaşma hükümlerinin uygulanması gündeme gelir. Bu nedenle ‘başvurmazsam mevcut anlaşmam aynen devam eder’ yaklaşımı güvenli değildir. Başvuru, tesis ve şirket bilgilerini, anlaşma numarasını, revizyon talebini ve varsa istenen ekleri içermeli; alındı belgesi saklanmalıdır.

30 Nisan 2027’ye kadar cezai şart uygulanmayacak mı?

Düzenleme, bağlantı anlaşmasının belirli cezai şart hükümlerinin 30 Nisan 2027’ye kadar uygulanmamasını öngörmektedir. Ancak bu geçiş kolaylığı bütün hukuki yükümlülüklerin ertelendiği veya acil durum talimatlarına uymamanın mali sonuçlarının tamamen ortadan kaldırıldığı anlamına gelmez. Ertelemenin kapsamı, anlaşmanın 16. maddesindeki ilgili bentlerle sınırlı olarak değerlendirilmelidir.

Şirket yönetimi açısından iki takvim birbirinden ayrılmalıdır: 60 günlük revizyon başvurusu ve belirli cezai şartlar bakımından 30 Nisan 2027 geçiş tarihi. Birine uyulması diğer yükümlülükleri kendiliğinden yerine getirmez.

Yeni yükümlülüklerin açık mevzuat dayanakları

19 Ekim 2026 değişikliğiyle Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 21. maddesine eklenen sekizinci fıkra, dağıtım sisteminden bağlı ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği’nin 75/4 hükmü kapsamındaki tesisler bakımından acil durum uzaktan kontrolünü düzenler. İlgili şebeke işletmecisi, acil durumun sona erdiği andan itibaren 15 dakika içinde bunu tesis sahibine telefon ve kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmelidir. Yeniden enerjilendirme üreticiye aittir. Dolayısıyla 15 dakikalık süre, her müdahalenin başlangıcında yapılacak genel bir ön bildirim süresi değildir.

Yönetmeliğin yeni ek 4. maddesi, Sistem İşletmecisinin acil durum yük atma talimatına uyulmamasının mali sonucunu belirler. Yerine getirilmeyen kısma karşılık gelen üretim için ödeme yapılmaz; ayrıca uygulanabilir fiyat üzerinden hesaplanan tutar görevli tedarik şirketi veya toplayıcı tarafından tahsil edilir. Fiyat belirlenirken tesisin durumuna göre YEK Kanunu I sayılı Cetvel fiyatı, 12 Haziran 2026 tarihli ve 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamındaki fiyat veya 28. maddeye göre ihtiyaç fazlası enerji fiyatına esas abone grubu ve kademe tarifesi dikkate alınır. Her tesis için aynı birim fiyatı kullanmak doğru değildir.

Geçici 14. madde uyarınca 60 günlük başvuru yükümlülüğü yalnız Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği 75/4 kapsamındaki lisanssız üreticilere yöneliktir. Başvuru, ilgili şebeke işletmecisine mevcut bağlantı anlaşmasının Kurulca onaylı genel hükümlere uygun revizyonu için yapılır. Başvurulmaması hâlinde Kurulun onayladığı yürürlükteki anlaşma hükümleri uygulanır. Aynı geçici maddenin ikinci fıkrası uyarınca yalnız bağlantı anlaşmasının 16/1-(f) ve (g) bentlerindeki cezai şartlar 30 Nisan 2027’ye kadar uygulanmaz; ek 4. maddede öngörülen ödeme ve tahsilat rejimiyle karıştırılmamalıdır.

Bağlantı anlaşması revizyon başvurusu nasıl yapılır?

Önce şebeke işletmecisinin kim olduğu belirlenir: ilgili dağıtım şirketi veya dağıtım lisansı sahibi OSB/endüstri bölgesi işletmecisi. Ardından tesisin üretim ve bağlantı bilgileri, mevcut bağlantı anlaşmasının tarih ve numarası, başvuru sahibi tüzel kişinin yetki belgeleri ve revizyon talebi bir araya getirilir. Şebeke işletmecisinin talep ettiği güncel form ve teknik ekler ayrıca tamamlanmalıdır; mevzuat bütün tesisler için tek bir evrensel belge listesi belirlememektedir. Başvuru, alındı tarihi ispatlanacak şekilde yapılmalı ve onaylanan revize anlaşma saklanmalıdır.

Üretim tesisleri hangi teknik ve hukuki hazırlıkları yapmalı?

1. Tesisin hangi lisanssız üretim ve mahsuplaşma hükümlerine tabi olduğunu belirleyin.
2. Mevcut bağlantı anlaşmasını, ek protokolleri ve teknik işletme şartlarını dosyalayın.
3. Uzaktan kontrol altyapısı, iletişim kanalları ve olay kayıtlarının tutulmasını teknik ekiple inceleyin.
4. 60 günlük revizyon yükümlülüğü varsa başvuru takvimini oluşturun.
5. Acil durum talimatlarının alınması, yerine getirilmesi ve kayıt altına alınması için şirket içi sorumlular belirleyin.
6. Üretim ve sayaç verileriyle uzlaştırma sonuçlarını dönemsel olarak karşılaştırın.
7. Olası kesinti veya tahsilat uyuşmazlıkları için yazışma ve delil saklama prosedürü oluşturun.

Üretim kaybı veya ödeme kesintisi yaşanırsa ne yapılabilir?

İlk olarak talimatın içeriği, bildirimin zamanı, tesisin teknik yanıtı ve ilgili uzlaştırma döneminin hesaplaması istenmelidir. Görevli tedarik şirketi veya toplayıcı tarafından yapılan tahsilatın hangi üretim miktarına ve hangi fiyat esasına dayandığı yazılı şekilde sorulmalıdır. Sözleşme ve düzenleme kapsamında idari başvuru, hesaplama itirazı veya yargısal yolların hangisinin uygun olduğu uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir.

Her uzaktan müdahale için otomatik tazminat hakkı bulunduğu gibi bir sonuç çıkarılamaz. Bunun yanında usule veya hesaplamaya aykırı bir işlem bulunduğu iddiası da yalnız genel bir itirazla değil, zaman damgalı teknik ve mali verilerle desteklenmelidir.

İşletmelerin kaçınması gereken hatalar

En sık hatalar, 60 günlük süreyi bütün GES sahipleri için geçerli saymak, 30 Nisan 2027 tarihini tüm yaptırımların başlangıcı gibi yorumlamak, 15 dakikalık bildirim ile yeniden enerjilendirme sorumluluğunu karıştırmak ve uzlaştırma dönemlerine ait ölçüm verilerini saklamamaktır. Özellikle birden çok tesis işleten şirketlerin bütün anlaşmaları tek tip kabul etmesi hatalı uygulamaya yol açabilir.

İlgili rehberler: GES üreticilerinin sözleşme ve işletme yükümlülükleri hakkında elektrik dağıtım teminatı iadesi, EPDK bilgi açıklama yükümlülükleri ve idare ve vergi hukuku sayfalarımıza bakılabilir.

60 günlük süre için başvuru dosyasında neler olmalı?

Revizyon yükümlülüğü kapsamına giren üreticiler, lisanssız üretim tesisi ve bağlantı noktası bilgilerini, tesisin acil durum talimatlarından nasıl etkilendiğini, mevcut bağlantı anlaşmasını, uzaktan kontrol ve iletişim altyapısına ilişkin teknik kayıtlarını ve ilgili şebeke işletmecisinin duyurularını bir arada incelemelidir. Başvurunun teslim edildiği tarih ve başvuru kayıt numarası saklanmalıdır. Başvuru yapılmaması hâlinde anlaşmanın otomatik olarak geçersiz olduğu varsayılmamalı; yönetmeliğin öngördüğü sözleşme uyarlama mekanizması dikkate alınmalıdır.

19 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikte düzenlenen 60 günlük başvuru süresi ile belirli cezai şartların 30 Nisan 2027 tarihine kadar uygulanmamasına ilişkin geçiş hükmü farklıdır. İşletmeler, bu iki tarihi aynı yükümlülüğün ertelenmesi gibi değerlendirmemelidir.

Bağlantı anlaşması revizyonunda izlenecek pratik sıra

İşletme önce tesisin kimlik ve bağlantı bilgilerini, ilgili dağıtım/iletim sistemi işletmecisini, yürürlükteki bağlantı anlaşmasını ve son değişiklik düzenlemesinin kapsamına girip girmediğini belirlemelidir. Daha sonra yönetmelikteki 60 günlük sürenin hangi tarihten başlayacağı, hangi belgeyle hangi mercie başvurulacağı ve ek teknik bilginin istenip istenmediği kontrol edilmelidir. Başvuru dilekçesi ile eklerinin teslim edildiğini gösteren kayıt numarası ve tarih saklanmalıdır.

Şirketin başvuru yapmış olması, yeni teknik kontrol altyapısının kurulması veya işletme talimatına uyulması yükümlülüklerinin otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez. Bağlantı anlaşmasının güncel metni, tesisin kontrol kabiliyeti ve şebeke işletmecisi talimat kayıtları birbiriyle uyumlu tutulmalıdır. Yükümlülük dışında kalan bir çatı GES içinse aynı belgelendirme sürecinin zorunlu olduğu varsayılmamalıdır.

Yük atma talimatı nedeniyle üretim kaybı yaşanırsa ne yapılabilir?

Üretimin sınırlandığı tarih ve saat, talimatı veren birim, talimatın kapsamı, tesisin teknik cevabı, sayaç/SCADA kayıtları ve mahsuplaşma sonuçları birlikte saklanmalıdır. Üretici, işletmecinin verdiği talimatın hangi mevzuat veya anlaşma hükmüne dayandığını ve hesaplanan mali sonucun yöntemini yazılı olarak sorabilir. Ancak her üretim kaybının kendiliğinden tazmin edileceği ya da her talimatın hukuka aykırı olduğu söylenemez.

Uyuşmazlıkta izlenecek yol, tesisin hukuki statüsüne, talimatın niteliğine, geçiş hükümlerine ve somut sözleşmeye bağlıdır. Geçici cezai şart uygulaması ile gerçek üretim/mahsuplaşma sonucunu aynı şeymiş gibi değerlendirmek doğru değildir. Özellikle 15 dakikalık bilgilendirme hükümleri için teknik zaman damgaları korunmalıdır.

Lisanssız GES sahibi için üç farklı zaman kuralı

Bu değişiklikte okurun birbirine karıştırmaması gereken üç tarih ve süre bulunmaktadır. Bağlantı anlaşması revizyonu için 60 günlük süre, kapsamına giren mevcut anlaşmaların uyarlanmasına yönelik başvuru düzenidir. Acil durum sonrasında 15 dakikalık bilgilendirme, ilgili şebeke işletmecisinin üreticiyi bilgilendirmesine ilişkin düzenleme kapsamında değerlendirilir; üreticinin her arızayı bu sürede kendiliğinden bildirmesini gerektiren genel bir kural şeklinde okunmamalıdır. 30 Nisan 2027 tarihine kadar cezai şart uygulanmaması ise belirtilen bağlantı anlaşması hükümleriyle sınırlı geçiş istisnasıdır.

Örneğin işletmeci tarafından yük atma talimatı verilmiş ve tesisin üretimi sınırlandırılmışsa üretici, talimatın başlangıç-bitiş saatlerini, hangi iletişim kanalıyla ulaştığını, teknik kontrol sisteminin verdiği yanıtı ve sayaç kayıtlarını saklamalıdır. Cezai şart geçiş düzenlemesi, üretim veya mahsuplaşma kaynaklı bütün mali sonuçların ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yönetmelikte tarif edilen ödeme yapılmaması ve tahsil mekanizmaları ayrıca değerlendirilir.

İşletme önce tesisin yeni düzenlemenin kapsamındaki lisanssız üretim faaliyeti olup olmadığını belirlemeli, sonra mevcut bağlantı anlaşmasının hangi maddesinin revize edileceğini yazılı olarak sormalı ve başvuru kaydını saklamalıdır. Bu sıra izlenmeden yalnızca takvimde 60 gün saymak, doğru başvuru usulünü göstermeye yetmez.

Sık Sorulan Sorular

15 dakika üreticinin her arızayı bildirmesi için mi verilmiştir?

Hayır. İlgili hüküm acil durum sonrasında işletmeci tarafından yapılacak bildirimle bağlantılıdır. Üreticinin diğer bildirim yükümlülükleri ayrı mevzuata tabi olabilir.

30 Nisan 2027’ye kadar hiçbir mali sonuç doğmaz mı?

Hayır. Geçiş hükmünün kapsamındaki cezai şart ile üretim, mahsuplaşma veya diğer yükümlülüklere ilişkin sonuçlar birbirine karıştırılmamalıdır.

60 gün içinde revizyon başvurusu yapılması tesisin teknik bütün yükümlülüklerini tamamlar mı?

Hayır. Başvuruyla bağlantılı anlaşma uyarlaması, şebeke işletimi talimatları ve teknik kontrol yükümlülükleri ayrı başlıklardır.

Yük atma talimatı geldiğinde hangi kayıtlar saklanmalıdır?

Talimatın zaman damgası, gönderen birim, teknik etki, işletme yanıtı, üretim ve sayaç kayıtları ile yazışmalar uyuşmazlık bakımından önemlidir.

Bütün çatı GES sahipleri 60 gün içinde başvurmalı mı?

Hayır. Başvuru zorunluluğu ilgili yönetmelikte belirtilen kapsamdaki lisanssız üreticiler için öngörülmüştür; tesisin statüsü ayrıca kontrol edilmelidir.

Şebeke işletmecisi GES’i uzaktan durdurabilir mi?

Düzenlemede acil durum talimatları kapsamında uzaktan kontrol yetkisi tanınmıştır. Yetkinin uygulanması ilgili mevzuat ve somut acil durum koşullarıyla bağlantılıdır.

Talimatı yerine getirmeyen üretici ne kaybeder?

Yerine getirilmeyen üretim miktarı için ödeme yapılmaması ve ilgili tutarın mevzuattaki fiyat esaslarına göre tahsili gündeme gelebilir.

15 dakikalık bildirim kuralı nedir?

Acil durum müdahalesi ve durumun sona ermesi bakımından düzenlenen bilgilendirme yükümlülüğüdür; teknik kayıtların korunması önemlidir.

30 Nisan 2027’ye kadar hiçbir yaptırım yok mu?

Hayır. Geçiş hükmü bağlantı anlaşmasındaki belirli cezai şartlara ilişkindir; diğer yükümlülükleri genel olarak ortadan kaldırmaz.

Başvuru yapılmazsa anlaşma geçersiz mi olur?

Düzenlemede, süresinde revizyon başvurusu yapılmaması hâlinde Kurulca onaylanan anlaşma hükümlerinin uygulanması öngörülmüştür; otomatik geçersizlik sonucu çıkarılmamalıdır.

Sonuç

19 Ekim 2026 düzenlemesi, lisanssız elektrik üreticilerinin acil durumlarda şebeke işletimiyle ilişkisini ve talimatlara uyulmamasının mali sonuçlarını daha açık kurallara bağladı. Üreticiler açısından öncelikli konu, tesisin 60 günlük bağlantı anlaşması revizyon yükümlülüğüne girip girmediğini belirlemek ve uzaktan kontrol ile ölçüm kayıtlarını güvenilir biçimde saklamaktır. Geçiş hükümleri ve ödeme kesintileri birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

Hukuki Uyarı

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygulanabilir yükümlülükler tesisin hukuki statüsüne, bağlantı anlaşmasına, teknik özelliklerine ve mahsuplaşma rejimine göre değişebilir.